රනිල් වික්‍රමසිංහ: ශ්‍රී ලංකාවට සිටි රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්

මෙම ලිපිය හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ ජාත්‍යන්තර කටයුතු පිළිබඳ හිටපු අධ්‍යක්ෂවරයා මෙන්ම, වත්මන් එක්සත් ජාතික පක්ෂ කෘත්‍යාධිකාරී මණ්ඩල සාමාජිකයෙකු ද වන දිනුක් කොළඹගේ මහතා විසින් 'The Morning' පුවත්පත වෙත රචනා කරන ලද්දකි. පහත පළවන්නේ එහි සම්පූර්ණ සිංහල අනුවර්තනයයි.

හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා 2022 වසරේදී විධායක ජනාධිපති ධුරයට පත්වන විට, ශ්‍රී ලංකාව නිදහසින් පසු මුහුණ දුන් දරුණුතම ආර්ථික අර්බුදයට මුහුණ දී සිටියේය. රට බංකොලොත් භාවයෙන් පීඩා විඳිමින් සිටි අතර, පවුල්වලට දිනකට වේල් තුනක් පවා සපයා ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයක් උදා වී තිබුණි. ඉන්ධන, ගෑස් සහ ඖෂධ වැනි අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සඳහා පෝලිම් රට පුරා සුලභ දසුනක් විය.

එබැවින්, මහජන විරෝධය සහ රට තුළ වර්ධනය වූ නොසන්සුන්තාව මෙන්ම ප්‍රචණ්ඩත්වය මධ්‍යයේ ඔහුගේ පූර්වගාමියා වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා හදිසියේ ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසු, වික්‍රමසිංහ මහතා අටවැනි විධායක ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත්වීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ.

මෙය බොහෝ දෙනෙකු භාර ගැනීමට කැමති වූ කාර්යයක් නොවීය. ඇත්ත වශයෙන්ම, රාජපක්ෂ මහතාගේ ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසු මීළඟ ජනාධිපතිවරයා තේරී පත් කර ගැනීම සඳහා පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ පාර්ලිමේන්තු ඡන්ද විමසීමට පෙර, විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා සිය නම ඉල්ලා අස්කර ගත්තේය.

එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ (එජාප) නායකයා ලෙසත්, තම පක්ෂයෙන් තේරී පත් වූ එකම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා ලෙසත් කටයුතු කළ ඔහුට, බිඳ වැටුණු ආර්ථිකයක් යළි ගොඩනැගීමේ කාර්යය භාර ගැනීම කිසිසේත්ම වාසිදායක තත්ත්වයක් නොවීය. එහෙත් මාස 24ක් ඉක්ම යන විට, රට සාර්ථකව බංකොලොත් භාවයෙන් මිදී අඛණ්ඩව කාර්තු හයක ආර්ථික වර්ධනයක් කරා ගමන් කිරීමට සමත් විය.

කෙසේ වෙතත්, හිටපු ජනාධිපතිවරයාට අනුව, පවතින දේශපාලන ක්‍රමය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් “පද්ධති වෙනසක්” (System change) ඉල්ලා සිටි මහජනතාව හමුවේ දේශපාලන ක්‍රමය පිළිසකර කළ නොහැකි ලෙස බිඳ වැටී තිබුණි. ඔහු රට මෙහෙයවීමේදී සාර්ථක වුවද, වසර 47කට වැඩි කාලයක් රටට සේවය කළ දේශපාලනඥයෙකු ලෙස ඔහු පෙනී සිටියේ ඡන්දදායකයින් විසින් වෙනස් කළ යුතු යැයි ඉල්ලා සිටි පද්ධතිය තුළම ගැඹුරින් මුල් බැසගත් අයෙකු ලෙසය.

තරුණ පරපුරේ නියමුවෙක්

1970 දශකයේ මුල් භාගයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු ලෙස සිය දේශපාලන ජීවිතය ආරම්භ කළ වික්‍රමසිංහ මහතා, පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 17ක් පමණක් තිබූ එම පක්ෂය හයෙන් පහක බහුතරයක් ලබා ගනිමින් යළි නැගී සිටීමේ ක්‍රියාවලියේ කොටස්කරුවෙකු විය.

වික්‍රමසිංහ මහතාගේ දේශපාලන කුසලතාවය ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ මුල් අවධියේදීම හඳුනාගෙන තිබූ අතර, තත්ත්වයක අවශ්‍යතාවය වටහාගෙන කුණාටු සහිත ජලය හරහා නෞකාව මෙහෙයවීමටත්, ප්‍රතිඵල අත්කර ගැනීමටත් ඔහුට තිබූ හැකියාව ඔහුගේ දේශපාලන ගමන පුරාම ඔහුට මනා පිටිවහලක් විය.

තම දේශපාලන ජීවිතයේ මුල් අවධියේදීම, රටේ තරුණ තරුණියන් අතර පැවති නොසන්සුන්තාවය සහ කලකිරීමට විසඳුම් සෙවීමට ඔහුට සිදු විය. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ (ජවිපෙ) පළමු කැරැල්ලේ ගිනි පුපුරු තවමත් යටපත් වෙමින් තිබියදී, අභිනවයෙන් පත් වූ තරුණ කටයුතු හා රැකීරක්ෂා අමාත්‍යවරයා ලෙස ඔහු තරුණ පරපුර මුහුණ දෙන ආර්ථික දුෂ්කරතාවලට විසඳුම් සෙවීමට උත්සාහ කළේය.

අනෙකුත් ලෝකයට වසා දමා තිබූ ආර්ථිකයක් හේතුවෙන් වෙහෙසට පත්ව සිටි රජයේ අංශයේ රැකියා ලබා දීම ප්‍රායෝගික නොවන බව වටහාගත් ඔහු, ජාතික තරුණ සේවා සභාව (NYSC) පුනර්ජීවනය කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය ලබා දුන්නේය.

ආර්ථිකය විවෘත කළද, අලුතින් හඳුන්වා දුන් කර්මාන්ත සඳහා ශ්‍රම හිඟයක් පැවතීම ගැටලුවක් විය. තරුණ සේවා සභාව යටතේ, උදාවන නව අවස්ථාවන් සඳහා තරුණ තරුණියන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ අරමුණින් පුහුණු මධ්‍යස්ථාන රාශියක් ඔවුන් වෙනුවෙන් විවෘත කරන ලදී.

තරුණ පරපුරට ස්ථාවර අනාගතයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා වික්‍රමසිංහ මහතා තුළ තිබූ කැපවීම ඉක්මනින් හඳුනාගත් අතර, 1980 දී ඔහු අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. ලෝකය සමඟ සමගාමීව අධ්‍යාපනය දියුණු කිරීමේ කාර්යය භාර ගත් ඔහු, නිදහස් අධ්‍යාපනය 13 වන වසර දක්වා ව්‍යාප්ත කිරීමට කඩිනමින් කටයුතු කළේය.

ගෝලීය වේදිකාවේ කාර්යභාරය

රටේ අධ්‍යාපනය පරිණාමය කිරීම සඳහා වික්‍රමසිංහ මහතාගේ කැපවීම ඔහුගේ දේශපාලන ජීවිතයේ අඩිතාලමක් විය. ජනාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරන කාලයේදී පවා, බංකොලොත් වූ ජාතියක් යළි ගොඩනැගීමට අමතරව, අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනය සඳහා ඔහු දිගින් දිගටම ක්‍රියා කළේය.

ඇත්ත වශයෙන්ම, ලොව ප්‍රථම දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ විශ්වවිද්‍යාලය පිළිබඳ සංකල්පය හඳුන්වා දුන්නේ ඔහුගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළදීය. එය දේශගුණික විපර්යාසවලට එරෙහි ගෝලීය සටන පුළුල් කිරීම සඳහා කැප වූ අධ්‍යාපන ආයතනයක් විය.

සිය වෘත්තීය ජීවිතයේ මුල් අවධියේදී ශ්‍රී ලංකාවට නිෂ්පාදන විභවයන් අත්කර ගැනීමට හැකි වන පරිදි ශ්‍රම බලකායක් සංවර්ධනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළද, පසුව ගෝලීය ප්‍රවණතා හඳුනාගෙන ඊට සමගාමීව රට හැඩගැස්වීමේ හැකියාව ඔහු පෙන්නුම් කළේය. නිෂ්පාදන අංශයේ සිට රට කලාපීය අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ස්ථානගත කිරීමට ඔහු උත්සාහ කළේය.

දේශගුණික විපර්යාස සහ පරිසරය යනු ගෝලීය දකුණේ (Global South) බොහෝ නායකයින්, ඡන්දය ලබා ගත හැකි වැඩසටහන් වෙනුවට ප්‍රමුඛත්වය දීමට උත්සාහ නොකළ මාතෘකා වේ. කෙසේ වෙතත්, එමගින් ශ්‍රී ලංකාවට ඇති වන ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි බලපෑම හඳුනාගත් වික්‍රමසිංහ මහතා එම වගකීම භාර ගත්තේය.

2022 වසරේදී, බංකොලොත් වූ රට සඳහා සෑම අංශයකින්ම ආධාර ලබා ගැනීමට සිදුවූ මොහොතක, අවසානයේ රටට යහපතක් වන දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ කලාපීය තිරසාර මුලපිරීම් සඳහා ජාත්‍යන්තර සහය ලබා ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාව කටයුතු කළ යුතු බව හිටපු ජනාධිපතිවරයා තීරණය කළේය.

කෙටි කාලයක් තුළ, රට සහ එහි ජනාධිපතිවරයා ගෝලීය වේදිකාවේ දේශගුණික විපර්යාස සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමුඛ හඬක් බවට පත් විය. දේශගුණික යුක්ති සංසදය (Climate Justice Forum), ජාත්‍යන්තර දේශගුණික විපර්යාස විශ්වවිද්‍යාලය සහ නිවර්තන කලාපීය වැඩසටහන (Tropical Belt Initiative) වැනි මුලපිරීම් සඳහා නායකත්වය දෙමින්, බංකොලොත් භාවය යනු මතභේදාත්මක මාතෘකා හමුවේ යටත් වීමක් නොවන බව ශ්‍රී ලංකාව ලොවට පසක් කර දුන්නේය.

දේශගුණික විපර්යාසවලින් ඔබ්බට යමින්, ශ්‍රී ලංකාව ඉන්දියන් සාගර වටද්දර රටවල සංගමයේ (IORA) සභාපති ධුරය දැරූ අවස්ථාව උපයෝගී කර ගනිමින් ඉන්දියන් සාගරය සාම කලාපයක් (IOZOP) ලෙස යළි ස්ථාපිත කිරීම සඳහා වික්‍රමසිංහ මහතා පෙනී සිටියේය.

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ශාලාවල සිට චීනයේ බල කොරිඩෝ දක්වා, හිටපු ජනාධිපතිවරයා ඉන්දියන් සාගර සාම කලාපීය ප්‍රතිපත්ති මත ස්ථිරව සිටීමට පසුබට නොවූ අතර, ලොව පුරා ගැටුම් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින විට වඩාත් කැපී පෙනෙන තර්ජනයක් වන කලාපය තුළ මහා බලවතුන්ගේ තරඟකාරිත්වය නැවැත්වීමට ඉල්ලා සිටියේය.

කාලයට පෙර පැමිණි රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය

සිය වෘත්තීය ජීවිතයේ මුල් අවධියේ සිටම, වික්‍රමසිංහ මහතා සිය ප්‍රතිපත්ති සමඟ දුරදක්නා නුවණක් ඇති බව පෙන්නුම් කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, 2022 දී ඔහු ජනාධිපති ධුරයට පත් වූ විට, ඔහුට පෞද්ගලික මට්ටමින් කැපී පෙනීමට පමණක් නොව රටේ ජාත්‍යන්තර තත්ත්වය ඉහළ නැංවීමට ද අවස්ථාව ලැබුණි.

පීඩාවට පත් බංකොලොත් ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවේ සහයෝගය සහ සුහදතාවය මත යැපුණි. එහෙත් ගෝලීය ගැටලු ශ්‍රී ලංකාව ද කොටස්කරුවෙකු වන නීති මත පදනම් වූ ලෝක පර්යායට තර්ජනයක් වූ විට ජනාධිපතිවරයා නිහඬව සිටියේ නැත.

ජාත්‍යන්තර වේදිකාවේ අවස්ථාව ලැබුණු විට, වික්‍රමසිංහ මහතා සමහර අවස්ථාවලදී ප්‍රබල බලවතුන්ට පටහැනි අදහස් සහ විශ්වාසයන් ඉදිරිපත් කළේය. ඔහුගේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය සැබවින්ම ප්‍රදර්ශනය වූයේ මෙම වසරවලදීය. එහිදී, ශ්‍රී ලංකාවේ මිත්‍ර රටවලට පවා විරුද්ධව කතා කළද, රටේ අර්බුදකාරී කාලසීමාව තුළ ඔවුන්ගේ සහයෝගය පවත්වා ගැනීමට ඔහු සමත් විය.

ලාබාලතම අමාත්‍යවරයාගේ සිට ශ්‍රී ලංකාවේ අටවැනි විධායක ජනාධිපතිවරයා දක්වා ඉහළටම ගිය ගමනේදී, වික්‍රමසිංහ මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහසින් පසු දේශපාලන පරිණාමය දැක තිබෙනවා පමණක් නොව, එය හැඩගැස්වීමට ද විශාල දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.

අවසානයේදී, ඉහළම තනතුරේ ඔහුගේ කාලය කෙටි විය. දශක ගණනාවක වැරදි කළමනාකරණය සහ දූෂණය හේතුවෙන් පීඩාවට හා අන්ත අසරණභාවයට පත් වූ ජනතාව රැඩිකල් වෙනසක් දැඩිව අපේක්ෂා කළහ. කෝපය නිසා, වසර ගණනාවකට පසු තමන්ට අවසානයේ ලැබුණු නායකත්වය දැකීමට පුරවැසියන්ට නොහැකි විය.

රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ මට්ටමේ සහ හැකියාවේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු ශ්‍රී ලංකාවට නැවත ලැබේද යන්න දැකගත යුතුව ඇත. නිසැකවම, ඉදිරි වසරවලදී, ඔහුගේ නායකත්වය දෙස ආපසු හැරී බලන විට ‘ඔහු සිටියා නම් කුමක් සිදුවේද?’ යන යටි පෙළ ප්‍රශ්නය ඉතිරි වනු ඇත.

(මෙහි පළවන අදහස් හා මතවාද ලේඛකයාගේ වන අතර, ඒවා අනිවාර්යයෙන්ම මෙම ප්‍රකාශනයේ නිල ස්ථාවරය නියෝජනය නොකරයි)