වත්මන් ආණ්ඩුව පුනර්ජනනීය බලශක්ති ක්ෂේත්රය නඟා සිටුවීම කෙරෙහි දක්වන උනන්දුව සහ එහි ප්රායෝගික ක්රියාකාරීත්වය යම් මන්දගාමී ස්වභාවයක් ගෙන ඇති පසුබිමක, ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති පාලන පද්ධතියේ අනාගතයම නැවත සකස් කළ හැකි ඉතිහාසගත මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් අද ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ ගරු ප්රධාන විනිසුරුතුමාගේ මණ්ඩලය ඉදිරියේ සහය සඳහා කැඳවනු ලැබීය.
පෙත්සමේ මූලික අරමුණු
පරිසර හිතකාමී සංවර්ධන හා පුනර්ජනනීය බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ ප්රබල සමාජ-දේශපාලන ක්රියාකාරිකයෙකු සහ පුනර්ජනනීය බලශක්ති සුරැකීමේ පෙරමුණේ කැඳවුම්කරු වන සංඛ චන්දිම අභයවර්ධන මහතා විසින් මෙම පෙත්සම ගොනු කර ඇත. මෙහි ප්රධාන ඉල්ලීම් වන්නේ:
- ජනතාවට තමන්ගේම පුනර්ජනනීය බලශක්තිය නිෂ්පාදනය කිරීමට ඇති අයිතිය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය මඟින් මූලික අයිතිවාසිකමක් ලෙස පිළිගැනීම.
- මහජන උපයෝගීතා කොමිසමේ (PUCSL) අනුමැතියකින් තොරව ක්රියාත්මක කර ඇති සූර්ය බල විදුලි මිලදී ගැනීමේ ගාස්තු අඩු කිරීම් ව්යවස්ථානුකූල නොවන බව ප්රකාශ කර, අදාළ ගැසට් හා චක්රලේඛ අහෝසි කිරීම.
නීතිමය සහ දේශපාලනික බලපෑම
මෙම නඩුව මූලිකවම තීරණය කරන්නේ, “ජනතාවට තම නිවසේ හෝ ව්යාපාරයේ විදුලිය නිෂ්පාදනය කිරීම ව්යවස්ථාවෙන් ආරක්ෂිත අයිතියක්ද?” යන තීරණාත්මක ප්රශ්නයයි. නීති විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙය ජනතා සාරභූත ආධිපත්යය හා ආර්ථික නිදහස සමඟ බැඳුණු නව නීතිමය මංපෙතක් විවර කරනු ඇති බවයි.
පෙත්සම සාර්ථක වුවහොත්:
- රනිල් වික්රමසිංහ සහ අනුර කුමාර දිසානායක යන ජනාධිපතිවරුන්ගේ පාලන කාලයන්හි නිකුත් කළ ගාස්තු සංශෝධන අවලංගු වීමේ සම්භාවිතාවක් ඇත.
- විදුලි ගාස්තු තීරණය කිරීමේ ඒකාධිකාරී නියාමන බලය යළිත් PUCSL සතු බව තහවුරු වනු ඇත.
ආර්ථික හා සමාජීය වැදගත්කම
ආර්ථික හා කර්මාන්ත විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන පරිදි, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව ජනතාවට වාසිදායක වුවහොත් එය සමස්ත රටේම ආර්ථිකයට ඍජුව බලපානු ඇත:
- ජාතික විදුලි පද්ධතියට දායකත්වය: දැනටමත් සූර්ය වහල මත ස්ථාපිත පද්ධති හරහා මෙගාවොට් 1,700 කට වඩා ජාතික පද්ධතියට එක් කර ඇති අතර, 100,000 කට අධික “ප්රොසුමර්” (Prosumer) පිරිසක් මීට සම්බන්ධ වී සිටිති. මෙය ඉන්ධන ආනයනය අඩු කර විදේශ විනිමය ඉතිරි කරමින් දිගුකාලීන විදුලි පිරිවැය අඩු කිරීමට දායක වී ඇත.
- රැකියා සහ ආයෝජන සුරක්ෂිතතාව: ක්ෂේත්රයේ සේවය කරන ඉංජිනේරු, තාක්ෂණික හා ස්ථාපන වෘත්තිකයින් 60,000 කට අධික පිරිසකගේ රැකියා සුරක්ෂිතතාව මින් තීරණය වේ. ගාස්තු අස්ථාවරත්වය දිගටම පැවතුණහොත්, එම රැකියා සහ බැංකු ණය පද්ධතිය දැඩි අවදානමකට ලක්වන බවට කර්මාන්ත නියෝජිතයෝ අනතුරු අඟවති.
- පාරිභෝගික සහන: අඩු පිරිවැය සූර්ය බලය නිෂ්පාදනය අධෛර්යමත් කිරීම හරහා, අවසානයේදී මිල අධික ඉන්ධන මත පදනම් වූ විදුලි නිෂ්පාදනය වැඩි වී ජනතාවගේ විදුලි බිල්පත් ඉහළ යාම නොවැළැක්විය හැකි බව පාරිභෝගික සංවිධාන පෙන්වා දෙයි.
- පාරිසරික ඉලක්ක: 2030 වන විට ජාතික විදුලි අවශ්යතාවයෙන් 70% ක් පුනර්ජනනීය මූලාශ්රවලින් ලබා ගැනීමේ ජාතික ඉලක්කය සහ ජාත්යන්තර දේශගුණික බැඳීම් සපුරාලීමට මෙම නඩුවේ තීන්දුව තීරණාත්මක වනු ඇත.
ඉදිරි දැක්ම:
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් පුනර්ජනනීය බලශක්ති නිෂ්පාදනය ජනතා අයිතියක් ලෙස පිළිගතහොත්, අද දින ආරම්භ වූ මෙම නඩු විභාගය ශ්රී ලංකා බලශක්ති ඉතිහාසයේ දැවැන්ත හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් වනු ඇත. එය මධ්යගත පද්ධතියක් වෙනුවට ජනතාව මූලික කරගත්, සුරක්ෂිත, වියදම් අඩු සහ ස්වෛරී බලශක්ති ආර්ථිකයක් කරා රට ගෙන යාමේ ස්වර්ණමය ආරම්භය ලෙස ඉතිහාසගත වනු නිසැකය.