2026 වසර සඳහා වන සුප්රකට විස්ඩන් ක්රිකට් ක්රීඩකයින්ගේ පංචාංගය (Wisden Cricketers’ Almanack) එළිදක්වමින් එහි සංස්කාරක ලෝරන්ස් බූත් (Lawrence Booth) ඉන්දීය ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලය (BCCI) සහ ක්රිකට් ක්රීඩාව තුළ පවතින ඉන්දීය දේශපාලන බලපෑම දැඩි විවේචනයට ලක් කර තිබේ.
බූත් පවසන්නේ වර්තමාන ක්රිකට් පාලනය “ඕවෙලියන්” (Orwellian – පීඩාකාරී සහ සත්යය විකෘති කරන) ස්වභාවයක් ගන්නා බවත්, ඉන්දියාවේ දේශපාලන අවශ්යතා වෙනුවෙන් ක්රිකට් ක්රීඩාව බිලිදී ඇති බවත්ය.
ඔහුගේ විවේචනය ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් ඔස්සේ දිග හැරේ:
- ඉන්දු – පාකිස්ථාන “අතට අත නොදීමේ” මතභේදය
2025 ආසියානු කුසලානයේදී ඉන්දීය කණ්ඩායම පාකිස්ථාන ක්රීඩකයන් සමඟ අතට අත දීම ප්රතික්ෂේප කිරීම බූත්ගේ දැඩි දෝෂදර්ශනයට ලක් විය. එම වසර මුලදී දෙරට අතර ඇති වූ හමුදාමය ගැටුම් ක්රීඩාවට ඈඳා ගැනීම පිළිබඳව ඔහු විවේචනය කළේය.
විශේෂයෙන්ම, පාකිස්ථානයට එරෙහි ජයග්රහණය හමුදා මෙහෙයුමකට (Operation Sindoor) සමාන කරමින් ඉන්දීය අගමැති නරේන්ද්ර මෝදි තැබූ සටහන සහ ඉන්දීය නායක සූර්යකුමාර් යාදව් එම ජයග්රහණය හමුදාවට කැප කිරීම බූත් හැඳින්වූයේ “ක්රිකට් ක්රීඩාව දේශපාලන අතකොළුවක් බවට පත්වීමේ” පැහැදිලි සාක්ෂියක් ලෙසයි. ප්රසිද්ධියේ අතට අත නොදුන්නද, ක්රීඩකයන් පෞද්ගලිකව සුහදව සිටි බවත්, මෙය හුදෙක් ඉන්දීය රජයේ දේශපාලන වුවමනාව මත සිදු කළ රංගනයක් බවත් ඔහු පෙන්වා දෙයි.
- මුස්තාෆිසුර් රහ්මාන් සහ බංග්ලාදේශයේ ඉවත් වීම
IPL තරගාවලියේදී කොල්කටා නයිට් රයිඩර්ස් කණ්ඩායම විසින් මිලදී ගත් බංග්ලාදේශ වේග පන්දු යවන ක්රීඩක මුස්තාෆිසුර් රහ්මාන්ව, පසුව BCCI බලපෑම මත ඉවත් කිරීමට සිදු විය. බූත් පවසන්නේ මෙය බංග්ලාදේශයේ හින්දු භක්තිකයන් ඝාතනය වීමට එරෙහිව ඉන්දියාව ගත් දේශපාලන පළිගැනීමක් බවයි.
මෙම සිදුවීම දුරදිග ගොස් 2026 විස්සයි20 ලෝක කුසලානයෙන් බංග්ලාදේශය ඉවත් වීමට පවා හේතු විය. ඉන්දියාවේ ඉල්ලීම් හමුවේ නම්යශීලී වන අයි.සී.සී. (ICC) ආයතනය, බංග්ලාදේශයේ සාධාරණ ඉල්ලීම් නොසලකා හැරීම හරහා ක්රිකට් පාලනයේ පවතින පක්ෂග්රාහී බව හෙළි වන බව බූත් පවසයි.
- “බෑස්බෝල්” (Bazball) සහ එංගලන්තයේ පසුබෑම
දේශපාලන කරුණු වලට අමතරව, බෙන් ස්ටෝක්ස් සහ බ්රෙන්ඩන් මැකලම් යටතේ එංගලන්ත කණ්ඩායම අනුගමනය කරන “බෑස්බෝල්” ක්රමවේදය ද බූත්ගේ විවේචනයට ලක් විය. ඕස්ට්රේලියාවේදී 4-1 ක් ලෙස ලැබූ පරාජය පෙන්වා දෙමින් ඔහු පවසන්නේ, එංගලන්ත කණ්ඩායම ඕනෑවට වඩා තමන්ගේ ක්රමය පිළිබඳ විශ්වාසය තබා බාහිර උපදෙස් වලට කන් නොදුන් බවයි. එමගින් එංගලන්ත ක්රිකට් ඉතිහාසයේ වැදගත් යුගයක් අපතේ ගිය බව ඔහු සඳහන් කරයි.
ලෝරන්ස් බූත් පවසන්නේ ඉන්දියාවේ “සුවිශේෂීත්වය” (Indian Exceptionalism) වෙනුවෙන් මුළු මහත් ක්රිකට් ක්රීඩාවම වන්දි ගෙවමින් සිටින බවයි. ක්රීඩාවේ පාලනය දේශපාලන බලවතුන්ගේ අතට පත්වීම නිසා ක්රිකට් ක්රීඩාවේ මූලධර්ම සහ මූල්ය ස්ථාවරත්වය දැඩි අනතුරකට ලක්ව ඇති බවට ඔහු අනතුරු අඟවයි.
මූලාශ්රය: Wisden Cricketers’ Almanack 2026 කර්තෘ සටහන.