ආසිරි රෝහලේ ‘කාලාවරෝධී’ තර්කය මහාධිකරණයෙන් නිශ්ප්‍රභ වෙයි – “එහෙනම් මුලින් වරද පිළිගත්තේ ඇයි?” විනිසුරුගෙන් ප්‍රබල ප්‍රශ්නයක්!

නේවාසික රෝගියෙකුට වැඩි මිලට ඖෂධ විකිණීම නඩු විභාගය

නේවාසික රෝගියෙකුට නියමිත මිලට වඩා වැඩි මිලකට ඖෂධ අලෙවි කිරීමේ චෝදනාව මත කොළඹ ප්‍රධාන පෙළේ පෞද්ගලික රෝහලක් වන ආසිරි රෝහලට සහ එහි අධ්‍යක්ෂවරුන්ට එරෙහිව පවරා ඇති නඩුවට අදාළව, එම නඩුව අවලංගු කරන ලෙස ඉල්ලා රෝහල් පාර්ශ්වය විසින් ගොනු කර තිබූ ප්‍රතිශෝධන පෙත්සම කොළඹ ප්‍රධාන මහාධිකරණ විනිසුරු මංජුල තිලකරත්න මහතා විසින් මුල් අවස්ථාවේදීම නිශ්ප්‍රභ කර දමන ලදී.

මෙහිදී අධිකරණය විසින් මතු කළ නෛතික තර්ක සහ විනිසුරුවරයාගේ ප්‍රබල ප්‍රශ්න කිරීම්, ශ්‍රී ලංකාවේ පාරිභෝගික සහ රෝගී අයිතිවාසිකම් මෙන්ම ඖෂධ නියාමන නීතිය සම්බන්ධයෙන් ඉතා වැදගත් පූර්වාදර්ශයක් සපයයි.

නඩුවේ පසුබිම සහ පූර්ව අධිකරණ ක්‍රියාවලිය

මෙම නඩුවට පදනම් වී ඇත්තේ ආසිරි රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලැබූ සනත් කුමාර අතුකෝරල මහතාට (අගතියට පත් පාර්ශ්වය) වැඩි මිලට ඖෂධ අලෙවි කිරීමයි. මාලිගාකන්ද මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ විභාග වූ මෙම නඩුවේ ඉතිහාසය නෛතික වශයෙන් ඉතා සංකීර්ණ ස්වභාවයක් ගනී:

• පළමු දෝෂ සහගත නියෝගය: මූලික අවස්ථාවේදී රෝහලට සහ අධ්‍යක්ෂවරුන් 11 දෙනෙකුට එරෙහිව චෝදනා 11 බැගින් ගොනු කර තිබියදී, මාලිගාකන්ද වැඩබලන මහේස්ත්‍රාත් හිමාලි ඒකනායක මහත්මිය විසින් රුපියල් 25,000/- ක දඩයක් පමණක් නියම කර නඩුව අවසන් කිරීමට දුන් නියෝගය නෛතික දෝෂ සහිත එකක් විය.
• නඩුව යළි ආරම්භ කිරීම: ඉන් අනතුරුව, මාලිගාකන්ද හිටපු ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් ලෝචනි අබේවික්‍රම වීරසිංහ මහත්මිය විසින් එම දෝෂ සහගත නියෝගය සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කර නඩුව යළි ආරම්භ කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී.
• ප්‍රතිශෝධන පෙත්සම: නඩුව යළි පවත්වාගෙන යාමට සහ චෝදනා කියවා දීමට විත්තිකරුවන් අධිකරණයට කැඳවීමට මාලිගාකන්ද මහේස්ත්‍රාත්වරිය දුන් නියෝගය ප්‍රතිශෝධනය කරන ලෙස ඉල්ලමින් ආසිරි රෝහල මෙම ප්‍රතිශෝධන පෙත්සම මහාධිකරණයට යොමු කර තිබිණි.

‘කාලාවරෝධය’ (Prescription) පිළිබඳ නෛතික විශ්ලේෂණය

ආසිරි රෝහල් පාර්ශ්වයේ ප්‍රධාන මූලික විරෝධතාව වූයේ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරී පනතට අනුව “වරද අනාවරණය වූ දිනයේ සිට මාස 03ක කාලයක් ඇතුළත නඩු පැවරිය යුතු බව” සඳහන් වන බැවින්, මෙම නඩුව කාලාවරෝධයට (Time-barred) හසුවන බවයි. එබැවින් මෙය මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ පවත්වාගෙන යා නොහැකි බව ඔවුහු තර්ක කළහ.

නමුත් මහාධිකරණ විනිසුරු මංජුල තිලකරත්න මහතා මෙම නෛතික තර්කය ඛණ්ඩනය කළේ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරී පනතේ 143 (1) වගන්තිය ඉතා පැහැදිලිව අර්ථ නිරූපණය කරමිනි.

මහාධිකරණයේ නෛතික අර්ථකථනය:

වරදක් අනාවරණය වීම යනු කුමක්ද?: යම් සිද්ධියකට අදාළ වරද නෛතිකව “අනාවරණය” කර ගැනීමට හැකියාව ලැබෙන්නේ පැමිණිල්ල ලද පමණින් නොව, එම පැමිණිල්ල පිළිබඳව විධිමත් විමර්ශනයක් කිරීමෙන් අනතුරුවය.

කාලරාමුව ගණනය කිරීම: පැමිණිල්ල කළ දිනය වරද අනාවරණය කරගත් දිනය ලෙස සැලකිය නොහැක. අධිකාරියේ විමර්ශන නිලධාරියා (ආහාර හා ඖෂධ පරීක්ෂක) විසින් විමර්ශනය කර වරද අනාවරණය කරගෙන ඇත්තේ 2024 ඔක්තෝබර් 27 වැනිදාය.

නඩු පැවරීම: නඩුව පවරා ඇත්තේ 2024 දෙසැම්බර් 15 වැනිදාය. ඒ අනුව, මාස තුනක කාලසීමාව කිසිසේත්ම ඉක්මවා ගොස් නැත. නඩුව කාලාවරෝධයට හසුවී නොමැත.

“එහෙනම් මුලින් වරද පිළිගත්තේ ඇයි?” – අධිකරණයේ ප්‍රබල ප්‍රශ්න කිරීම

නඩුවේ වඩාත්ම තීරණාත්මක සහ විනිශ්චයකරුවාගේ තියුණු නිරීක්ෂණයට ලක්වූ කරුණ වූයේ විත්තිකාර පාර්ශ්වයේ පරස්පර හැසිරීමයි.

“ආසිරි රෝහලට සහ එහි අධ්‍යක්‍ෂවරුන්ට එරෙහි නඩුව කාලාවරෝධයට හසුව ඇති බවට වන මුලික විරෝධතාවය, නඩුව මුලින්ම කැඳවූ අවස්ථාවේදී ඉදිරිපත් නොකර රෝහල වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නියෝජිතවරයා වරද පිළිගත්තේ මන්ද?” – මහාධිකරණ විනිසුරු මංජුල තිලකරත්න

අපරාධ නීතිය සහ ව්‍යවස්ථාදායක පසුබිම මත මෙහි වැදගත්කම:

අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයට අනුව, මූලික විරෝධතා (Preliminary Objections) නඩුවේ ආරම්භක අවස්ථාවේදීම මතු කළ යුතුය. මුලින් අධිකරණය හමුවේ වරද පිළිගෙන (සහ සුළු දඩයකින් ගැලවී යාමට උත්සාහ කර), පසුව නඩුව විධිමත්ව යළි ආරම්භ වූ පසු ‘කාලාවරෝධය’ වැනි තාක්ෂණික කරුණු ගෙනහැර දැක්වීම අධිකරණ ක්‍රියාවලිය අවභාවිත කිරීමක් (Abuse of Court Process) ලෙස පෙනී යා හැක. විනිසුරුවරයාගේ ප්‍රශ්න කිරීම හරහා ගම්‍ය වන්නේ නීතියේ සිදුරු (Loopholes) භාවිතා කරමින් වගකීමෙන් මඟහැරීමට දරන උත්සාහයන්ට අධිකරණය ඉඩ නොතබන බවයි.

එපමණක් නොව, ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12 වැනි ව්‍යවස්ථාවෙන් තහවුරු කර ඇති ‘නීතිය ඉදිරියේ සමානත්වය’ මෙහිදී ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක වීමක් දැකිය හැක. දැවැන්ත මූල්‍ය ශක්තියක් ඇති පෞද්ගලික රෝහල් ජාලයක් වුවද, සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකුගේ (රෝගියෙකුගේ) අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරමින් රටේ ඖෂධ නීතිය උල්ලංඝනය කරන්නේ නම්, ඔවුන්ද සාමාන්‍ය නීතියට යටත් විය යුතු බව මෙම තීන්දුවෙන් තහවුරු වේ.

නඩු විභාගයට පෙනී සිටි නීතිඥ මඬුල්ල

• පෙත්සම්කාර ආසිරි රෝහල සහ අධ්‍යක්ෂවරුන් වෙනුවෙන්: නීතිඥ නිලංක පොල්ගම්පොළ, නීතිඥ රලිත අමරසේන සමඟ නීතිඥ ජීවන්ත ජයතිලක මහතා.
• වගඋත්තරකාර ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය (NMRA) වෙනුවෙන්: ජ්‍යෙෂ්ඨ රජයේ නීතිඥ හිමාලි ජයනෙත්ති මහත්මිය සහ NMRA ආහාර හා ඖෂධ පරීක්ෂක මහින්ද සිරිකුමාර මහතා.
• අගතියට පත් රෝගියා (සනත් කුමාර අතුකෝරල මහතා) වෙනුවෙන්: නීතිඥ රංජිත් හීල්ලගේ මහතා.

නිගමනය

කොළඹ ප්‍රධාන මහාධිකරණයේ මෙම නියෝගය ශ්‍රී ලංකාවේ පෞද්ගලික සෞඛ්‍ය අංශයට පැහැදිලි පණිවිඩයක් ලබා දෙයි. එනම්, රෝගීන් සූරාකමින් ඖෂධ සඳහා අසාධාරණ මිල ගණන් අය කිරීම හුදෙක් තාක්ෂණික නීති තර්ක හරහා යටපත් කළ නොහැකි බරපතළ වරදක් බවයි. ප්‍රතිශෝධන පෙත්සම මුල් අවස්ථාවේදීම නිශ්ප්‍රභ වීමත් සමඟ, ආසිරි රෝහලට සහ එහි අධ්‍යක්ෂවරුන්ට මාලිගාකන්ද මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය හමුවේ මෙම චෝදනාවලට විධිමත්ව මුහුණ දීමට දැන් සිදුවනු ඇත.