[අද්මිරාල්ගෙන්…]
මෙන්න රුපියල වැටෙනවා! නිකන් වැටීමක් නෙවෙයි, පදමට සූර් වෙච්ච බේබද්දෙක් පඩිපෙළකින් බඩගාගෙන, පෙරළිගෙන, වටපිටාවේ තියෙන හැම මඟුලම කුඩු කරගෙන පල්ලෙහාට වැටෙනවා වගේ. හැබැයි මේ වැටීමේ පතුල කොහේද කියලා දෙයියෝවත් දන්නෙ නෑ. ඒකට පතුලක් කියලා එකක් තියෙනවද කියලවත් කවුරුත් දන්නෙ නෑ!
ඔන්න ඒ අස්සේ මහා බැංකු අධිපතිතුමා කොහෙන්දෝ මන්දා පාත් වෙනවා—හරියට මැජික්කාරයෙක් වගේ! හැබැයි තොප්පියෙන් හාවෝ අදිනවා වෙනුවට, මිනිහා හිස් අහසින් අදින්නේ නිදහසට කාරණා! තමන් මරු වැඩක් කරලා තියෙනවා කියලා මිනිහාම කියාගන්නවා. “මම නම් සුපිරියටම වැඩේ කරලා තියෙන්නේ, මාරයි, විශිෂ්ටයි” කියනවා.
රුපියල බාල්දු වෙන එක එයාගේ වැරැද්දක් නෙවෙයිලු. ඒක වෙන කාගේ හරි වැරැද්දක්. කවුද ඒ? කවුරුත් දන්නෙ නැති, හැබැයි අනිවාර්යයෙන්ම මිනිහා නෙවෙයි වෙන අද්භූත කෙනෙක්!
අනුන්ගේ වැරදිවලට වගකියන්න තමන්ට බෑ කියලා මිනිහා බොහොම තැන්පත්ව පැහැදිලි කරනවා. හරිම සාධාරණයි, හරිම තාර්කිකයි! මොකද මිනිහා පාලනය කරන්නේ මහා බැංකුවයි, මුදල් සැපයුමයි, විනිමය අනුපාතයයි, මූල්ය ප්රතිපත්තියයි විතරනේ. රුපියලේ නියම අගය ඇරෙන්න අනිත් හැම මඟුලම මිනිහගේ යටතේ! ඒක හරියට නැති දෙපාර්තමේන්තුවක, ඉන්නෙ නැති හොල්මනකට බාර දුන්නා වගේ වැඩක්.
අනිත් පොර තමයි අපේ ජනාධිපතිතුමා! ඉලක්කම් එක්ක සෙල්ලම් දාපු මනුස්සයා. හැබැයි ඒ ඉලක්කම් තියෙන්නේ එයාගේ ඔළුවේද, නැද්ද කියන එක දවසෙන් දවස වෙනස් වෙනවා. විපක්ෂයේ ඉන්න කාලේ මිනිහා හරියට “ගණිත මහාචාර්යවරයෙක්” වගේ. ඇඟිලි තුඩුවලින් ඉලක්කම් නැටෙව්වා. ආර්ථික විද්යාව කියල දුන්නේ ළමයින්ට නිදාගන්න කියන සුරංගනා කතා වගේ. හැමෝටම තේරුණා, හැමෝම විශ්වාස කරා, “අම්මෝ… මෙන්න ගණන් පුළුවන් මිනිහෙක්” කියලා හිතුවා.
හැබැයි මෙන්න වැඩක්, දැන් මිනිහා ජනාධිපති! එකපාරටම ගණිතය කියන්නේ මිනිහට නොතේරෙන විදේශීය භාෂාවක් වුණා. ඉලක්කම් සතුරෝ වුණා. ගණන් හිලව් අභිරහස් වුණා. මිනිහා දැන් හරියට සාමාන්ය පෙළ ගණිතය ෆේල් වෙලා, හොරෙන් බලන් ලියන්න ගිහින් ඒකත් වැරදි එකාගෙන් බලාගෙන ලියලා, කොහොම හරි අන්තිම විභාගෙට වාඩි වෙච්ච අනාථ ශිෂ්යයෙක් වගේ!
මිනිහා කියනවා තෙල් ලීටරයක නියම මිල රුපියල් 720ක් වෙන්න ඕනෙලු, ආණ්ඩුව පාඩුව දරාගන්නවලු. හරිම පරිත්යාගශීලීයි, හරිම ආදරණීයයි, මාරම ගණිතමයයි! හැබැයි බලද්දී ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ විකුණුම් මිල ඊට වඩා රුපියල් සිය ගාණක් වෙනස්. ඒක ඉතින් සුළු දෙයක් නේද? නිකන්ම ඉලක්කම් ටිකක්නේ! යාළුවෝ අතරේ රුපියල් සිය ගාණක් මොකක්ද? ජනාධිපති වුණාම ගණිතය කියන්නෙත් ඇදලා ගන්න පුළුවන් රබර් පටියක් වගේ තමයි!
රුපියල දිගටම වැටෙනවා… හරියට ඇස්වලින් වැටෙන කඳුළු වගේ, නැතිවෙච්ච බලාපොරොත්තු වගේ, මේ රටේ හැම දේම වගේ. හැබැයි මේක නවත්තන්න ආණ්ඩුවට කිසිම ප්ලෑනක් නෑ, උපක්රමයක් නෑ. උන්ගේ එකම සැලසුම තමයි රුපියල වැටෙන දිහා බලන් ඉඳලා “අන්න රුපියල පියාඹනවා” කියලා කෑගහන එක!
රට රකින, රට විරුවෝ එවන විදේශ ප්රේෂණ, ඒ කියන්නේ ඩොලර් ටික වැඩි කරගන්න මුන්ට කිසිම ක්රමවේදයක් නෑ. මොකටද සැලසුම් කරන්නේ? සැලසුම් කරන එක අමාරුයි, රුපියල වැටෙන දිහා බලන් ඉන්න එක ලේසියි. හැබැයි හැමදේටම අනුන්ට බණින එක ඊටත් වඩා ලේසියි!
දැන් ජනාධිපතිත් හරියට රුපියල වගේම තමයි. දවසින් දවස අගය බහිනවා, පැයෙන් පැය බාල්දු වෙනවා. හැබැයි කියවන්නේ නම් “මම මරු, මම මාර ශක්තිමත්, මම පට්ට ස්ටේබල්” කියලා. දේශපාලකයෝ ගැන තියෙන විශ්වාසයටත් වඩා වේගයෙන් මිනිහා පල්ලෙහාට වැටෙනවා.
මුළු ආණ්ඩුවම රුපියල වගේ තමයි. මාර බලාපොරොත්තු, මාර වටිනාකමකින් පටන් ගත්තේ. හැබැයි දැන් ඒක හරියට “ටොයිලට් පේපර්” එකක් වගේ. උන්ම හදපු ජරාව පිහදාන්න විතරයි වටින්නේ. හැබැයි ඒකටත් මේක සවුත්තු වැඩියි, මදි!
අපේ අගමැතිනිය? එයා හරියට අර ඉස්සර තිබ්බ රුපියල් දෙකේ නෝට්ටුව වගේ. මතකද ඒක? ලස්සන පාට, නියම ඩිසයින් එක! හැබැයි සත පහක වැඩක් නෑ. කවුරුත් ගණන් නොගන්න නිසාම දැන් ඒක අච්චු ගහන එකත් නැවැත්තුවා. මෙන්න ඒකේ මනුස්ස ප්රතිමූර්තිය! ලස්සනට ඇඳලා, නියම තැනක ඉඳගෙන ඉන්නවා. හැබැයි වැඩක් නෑ—අලංකාර මුදල් නෝට්ටුවක් විතරයි! පේන්න විතරයි, කිසිම දෙයක් ගන්න බෑ!
මහ බැංකු අධිපති කියන්නේ අර පරණ රුපියල් සියයේ කොළය වගේ. නීත්යානුකූලව සල්ලි තමයි, හැබැයි කඩේකට දීලා බලන්නකෝ… මුදලාලි බලන්නේ හරියට හොරකමක් අහුවුණා වගේ. කවුරුත් ඒක විශ්වාස කරන්නේ නෑ, කවුරුත් ඒක ගන්න කැමති නෑ.
කැබිනට් මණ්ඩලය කියන්නේ ඉරීච්ච, කිලිටි වෙච්ච සල්ලි ගොඩක්! පාවිච්චි කරන්න බෑ, විනාශ කරලා දාන්න මහා බැංකුවට යවන්න ඕන ජරාවක්. හැබැයි තාමත් මිනිස්සු අතරේ කැරකෙනවා. වටිනාකමක් තියෙනවා වගේ රඟපානවා. ඕක අල්ලන අල්ලන එකාට දැනෙන්නේ මාර අප්පිරියාවක්! හැමෝටම ඕනෙ ඕකෙන් ඉක්මනටම ඇඟ බේරගන්න.
විපක්ෂය? උන් අර ඉස්සර තිබ්බ පුංචි රුපියල් දෙකේ තඹ කාසිය වගේ. කිසිම වැඩකට නැති, කිසිම දෙයක් ගන්න බැරි, අමතක වෙලා ගිය කබල් කෑල්ලක්. ඉඳලා හිටලා පරණ ලාච්චුවක් අස්සෙන් හම්බුණාම “මොකක්ද මේ මඟුල” කියලා බලලා විසි කරලා දානවා. අන්න ඒ වගේ තමයි විපක්ෂයත්—ඉඳලා හිටලා පේන්න ඉන්නවා, මිනිස්සුන්ව වට කරලා පටලවනවා, ඊට පස්සේ කුණු බක්කියට වැටෙනවා!
මේ රට තමයි අවසාන “මහා රුපියල”! 1948 නිදහස ලබද්දී මාර වටිනාකමක් තිබ්බා, බලාපොරොත්තු, අනාගතයක් තිබ්බා. හැබැයි දැන් 2026 වෙද්දී? වටිනාකම බිංදුවයි! විභවය විනාශ කරලා! අනාගතය උකස් තියලා! හැම අවුරුද්දකම පල්ලෙහාට, හැම පරම්පරාවකටම ඉතුරු වෙන්නේ ඊට කලින් එකට වඩා අඩු වටිනාකමක්.
හැබැයි මුන් තාමත් කියනවා “අපි සුපිරියටම රට කරනවා” කියලා!
මෙන්න මේකයි ඇත්ත… මේක මුළුමනින්ම කඩාවැටීමක්, මහා ව්යසනයක්! මේ ආණ්ඩුව තාමත් බලයේ ඉන්නේ විපක්ෂය මුන්ට වඩා හපන් නිසයි. විපක්ෂය කියන්නේ හොරටවත් අච්චු ගහන්න මහන්සි වෙන්නේ නැති වටිනාකමක් නැති සල්ලි කොළයක් වගේ. වැඩක් නැති එකක් කවුද බන් හොරට ගහන්නේ?
ඇහැරියල්ලා මිනිස්සුනේ! උඹලාගේ ආණ්ඩුව කියන්නේ බාල්දු වෙන රුපියලක්, හැබැයි රඟපාන්නේ ඩොලර් එක වගේ! අපේ රට දැන් “කෙසෙල් ජනරජයක්” (Banana Republic) වෙලා, හැබැයි කෙසෙල් ගෙඩියක්වත් කන්න නෑ, මොකද ඒකත් දැන් මාර ගණන්!
රුපියල වැටෙනවා, ආණ්ඩුව වැටෙනවා, රටම අගාධයට වැටෙනවා… හැබැයි මුන් කියනවා “නෑ අපි පියාඹනවා” කියලා. වැටෙන එකට පියාඹනවා කිව්වා කියලා වැටීම නතර වෙන්නේ නෑ නේද? අභ්යවකාශයටත් පේන තරම් ලොකු ආගාධයකට අපි හැප්පෙන්නයි යන්නේ!
මහ බැංකු අධිපතිට වგකීමක් නෑ, ජනාධිපතිට ගණන් බෑ, අගමැතිනියට කිසිම දෙයක් බෑ, කැබිනට් එකට පාලනයක් නෑ, විපක්ෂයට විරුද්ධ වෙන්න බෑ, රුපියලට වටිනාකමක් නෑ!
මෙන්න මේකයි ලංකාව! සල්ලිත් බල්ලට, ආණ්ඩුවත් බල්ලට, විපක්ෂයත් බල්ලට! බලාපොරොත්තුව තමයි දැන් කාටවත් ගන්න බැරිම මිල අධිකම දේ!
ඇහැරියල්ලා! රුපියල වැටෙනවා, නායකයෝ වැටෙනවා, රටම වැටෙනවා! පියාඹනවා කියලා බොරු කිව්වට, උඹලා තාමත් වැටෙනවා!
දැන් ඉතින් වැඩි වෙන එකම දේ බඩු මිල විතරයි, වර්ධනය වෙන එකම දේ දුක විතරයි, ඉතුරු වෙන එකම දේ අසරණකම විතරයි!
වටිනාකමක් නැති රුපියලේ ආර්ථිකයට සාදරයෙන් පිළිගනිමු! මෙහෙ හැමදේකම මිල වැඩියි, හැමදේකම වටිනාකම අඩුයි. මුළු රටම හිඟන්නෝ වෙලා, හැබැයි රට හිඟාකන්න ඇරපු උන් විතරක් සුපිරියටම ඉන්නවා!
ඇහැරියල්ලා!