(By Special Legal Correspondent)
The Trial-at-Bar concerning the Rs. 140 million scandal involving the procurement of substandard Intravenous Immunoglobulin (IVIG) and Rituximab has evolved far beyond a standard criminal prosecution. Currently heard before the Colombo Permanent High Court at Bar, the trial involving former Health Minister Keheliya Rambukwella and twelve co-defendants is rapidly becoming a stage that exposes the systemic paralysis of Sri Lanka’s state administration and the monopolistic grip of the local pharmaceutical mafia.
The proceedings on March 5th provided a masterclass in criminal defense. Through the rigorous cross-examination of the prosecution’s key witness—National Medicines Regulatory Authority (NMRA) Chairman Dr. Ananda Wijewickrama—defense counsel strategically chipped away at the foundational premises of the indictments.
1. The Investigation’s Genesis: Did the “Mastermind” Call the Cops?
The cornerstone of the prosecution’s case is the establishment of Mens Rea—the criminal intent to defraud the state. However, Counsel Nayantha Wijesundara, representing the 8th defendant (former Minister Rambukwella), introduced a revelation that could potentially derail the prosecution’s narrative of an orchestrated scam.
- The Defense’s Revelation: The defense suggested that the initial complaint to the Criminal Investigation Department (CID) regarding these substandard drugs was actually lodged by Sanjeewa Rajeev Gerard, an advisor to Rambukwella, upon the direct instructions of the former Minister himself.
- The Witness’s Response: Dr. Wijewickrama stated he was unaware of who initiated the CID probe or whether the Minister had instructed his advisor to do so.
- Legal Implication: If the defense conclusively proves that the primary accused initiated the police investigation into the very fraud he allegedly orchestrated, it would deal a fatal blow to the theory of a premeditated conspiracy. The defense aims to recharacterize the event not as a calculated embezzlement, but as a catastrophic administrative failure that the Minister later discovered and attempted to rectify via law enforcement.
2. Emergency Procurement and Collective Cabinet Responsibility
Addressing the controversial use of the Waiver of Registration (WOR) to bypass standard procurement procedures, the defense anchored its arguments on state policy during a national crisis.
Counsel Wijesundara drew the court’s attention to Cabinet Memorandum No. 163, submitted by Rambukwella on September 26, 2022. The witness acknowledged being aware of this document, which sought cabinet approval to procure essential drugs from the private sector under the WOR methodology to maintain uninterrupted medical services amidst a severe national shortage. By highlighting this, the defense posits that the procurement was not a rogue operation, but a collective executive decision made under extreme duress to prevent the collapse of the healthcare system.
3. Unmasking the “Pharma Mafia”: The Weaponization of Artificial Scarcity
The cross-examination by Senior Counsel Amitha Ariyaratne, representing the 11th defendant, brought the shadowy realities of the pharmaceutical trade into the courtroom.
Defense Counsel: “Would you accept that there are registered suppliers who, despite having the necessary registrations, deliberately refrain from bidding when tenders are called? And when they boycott these tenders, it creates a nationwide drug shortage, subsequently driving up prices?” Witness (Dr. Wijewickrama): “…As the NMRA, we have taken steps to prevent such malpractices. This has been happening in our country from the very beginning. No matter how much we try, it still occurs.”
The Strategic Value: This was a profound admission from the state’s own regulatory chief. By establishing on record that registered pharmaceutical suppliers intentionally manipulate the market to create artificial scarcities and inflate prices, the defense reinforced its core argument: the government was cornered by a monopoly. Out of desperation to save lives, the state was administratively forced to seek out unregistered suppliers, setting the stage for the current crisis.
4. The Chain of Custody and Evidentiary Vulnerabilities
Senior Counsel Chaminda Athukorala, representing the 12th defendant, scrutinized the authenticity and preparation of the documentary evidence.
Under cross-examination, Dr. Wijewickrama conceded that the ultimate decision-making authority of the NMRA lies with its Board of Directors, not any single individual. Crucially, regarding the documents (marked as P-167) that he had previously submitted to the Magistrate’s Court, the witness admitted: “I did not personally prepare the documents submitted to the court… they were prepared by those under me.”
In a criminal trial where the burden of proof is “beyond a reasonable doubt,” the admission that the star witness did not personally author or verify the granular details of the submitted evidentiary documents exposes a significant vulnerability regarding the chain of custody and document authenticity.
5. Judicial Scrutiny: The Rise in Adverse Drug Reactions (ADRs)
Intervening during the cross-examination, Judge Viraj Weerasuriya questioned the witness regarding the statistical context of Adverse Drug Reactions in Sri Lanka. Dr. Wijewickrama noted that while the reporting of ADRs has increased recently, much of this is attributable to heightened media awareness, which has prompted hospitals to report complications more frequently – a trend he categorized as a positive development for regulatory oversight.
Analytical Conclusion
The March 5th proceedings mark a pivotal shift in the IVIG Trial-at-Bar. The defense is systematically migrating the narrative away from a simplistic tale of individual corruption. Instead, they are painting a picture of a paralyzed state apparatus, held hostage by a manipulative pharmaceutical monopoly, forcing officials to make desperate, ultimately flawed administrative decisions under the umbrella of emergency cabinet approvals.
As the trial proceeds, the prosecution faces the daunting task of untangling this web of administrative disaster to prove definitive criminal intent (Mens Rea). If the “whistleblower paradox” holds true, the state’s case may find itself standing on increasingly fragile ground.
නඩු වාර්තාව
03/03/2026
ප්රමිතියෙන් තොර ප්රතිදේහ එන්නත් වෛද්ය සැපයූම් අංශයට සැපයීම සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් විමර්ශන ආරම්භ කරනු ලැබුවේ එවකට සෞඛ්ය අමාත්යවරයා ලෙස කටයුතු කළ කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතාගේ උපදෙස් පරිදි ඔහුගේ උපදේශකයෙකු ලෙස කටයුතු කළ සංජීව රජීව් ජෙරාඩ්නමැත්තාවිසින්අපරාධපරීක්ෂණදෙපාර්තමේන්තුවටකරනලදපැමිණිල්ලක්මතබවතමානොදන්නේයැයිඖෂධනියාමනඅධිකාරියේසභාපති, විශේෂඥ වෛද්ය ආනන්ද විජේවික්රම මහතා ඊයේ (05) කොළඹ ස්ථිර ත්රිපුද්ගල මහාධිකරණය හමුවේදී පැවසීය.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ආරම්භ කළ එකී විමර්ශනවලට අදාළව තමාගේ ද ප්රකාශ සටහන් කළත් එකී වංචාව සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන සිදුකරන ලෙස ඉල්ලා පැමිණිලි කිරීමට උපදෙස් දෙනු ලැබුවේ කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතා බවට හෝ ඔහුගේ උපදේශකයකු ලෙස ජෙරාඩ් නැමැත්තා කටයුතු කළ බවට හෝ එවැනි කෙනෙකු ගැන තමා නොදන්නේ යැයි ද විත්තිකාර කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ නයන්ත විජයසුන්දර මහතා නැගූ හරස් ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දෙමින් ආනන්ද විජේවික්රම මහතා වැඩිදුරටත් පැවසීය. ප්රමිතියෙන් තොර හියුමන් ඉමියුනෝග්ලොභියුලීම් හා රිටක්සිමැබ් යන ඖෂධ වෛද්ය සැපයුම් අංශයට සපයා රජයට අයත් රුපියල් කෝටි 14කට අධික මුදලක් වංක ලෙස ව්යපහරණය කිරීම ඇතුළු චෝදනා යටතේ හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතා ඇතුළු විත්තිකරුවන් දොළොස් දෙනෙකුට එරෙහිව නීතිපතිවරයා විසින් පවරා ඇති නඩුව ඊයේ (05) ප්රියන්ත ලියනගේ, විරාජ් වීරසූරිය හා තිලකරත්න බණ්ඩාර යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත ත්රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල හමුවේදී පැවැත්විණි.
පැමිණිල්ල වෙනුවෙන් දෙවන දිනටත් සාක්ෂි ලබා දුන් විශේෂඥ වෛද්ය ආනන්ද විජේවික්රම මහතාගෙන් අටවන විත්තිකාර කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ නයන්ත විජේසුන්දර මහතා හරස් ප්රශ්න ඇසීම සිදු කළේය.
නීතිඥ නයන්ත විජේසුන්දර මහතා ; ඔබතුමා සාක්ෂි ලබා දෙමින් කීවා නේ එවකට පැවැති, ඖෂධ හිඟය මත අඛණ්ඩව වෛද්ය සේවා පවත්වාගෙන යාම සඳහා අවශ්ය ඖෂධ සපයා ගැනීමට හදිසි ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය මත ලියාපදිංචිය නිදහස් කිරීමේ ක්රමවේදය යටතේ ඖෂධ ලබා ගැනීමට පියවර ගැනීම පිළිබඳව අවබෝධයක් තිබෙනවා කියලා.
සාක්ෂිකරු ; එහෙමයි ස්වාමීනි
විත්තියේ නීතිඥවරයා ; පැ 163 දරන අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශය 2022/09/26 වැනිදා කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල සෞඛ්ය අමාත්යවරයා විසින් අඛන්ඩ වෛද්ය සැපයුම් සේවාවක් පවත්වාගෙන යාම යන ශීර්ෂපාඨය යටතේ ඉදිරිපත් කොට තිබූ යෝජිත විසඳුම් වල වෛද්ය සැපයුම් පුද්ගලික අංශයෙන් ලබා ගැනීමට හා ලියාපදිංචිය නිදහස් කිරීමේ ක්රමවේදය යටතේ ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ අනුමැතියට යටත්ව අවසර ඉල්ලු කැබිනට් සංදේශය ගැන ඔබ දැක තිබෙනවානේ ?
සාක්ෂිකරු ; එය දැක තිබෙනවා ස්වාමීනී.
විත්තියේ නීතිඥ ; ඉන්දියානු ණය යෝජනා ක්රමය උපයෝගී කර ගනිමින් නිසි ලෙස ලියාපදිංචියට යටත්ව සැපයුම් කිරීමට අනුමැතිය ලබා තිබූ එකී ඖෂධ ප්රසම්පාදනයේදී හියුමන් ඉමියුනෝග්ලොභියුලීම් හා රිටක්සිමැබ් ඖෂධ පිළිබඳ යම් ගැටලුවක් මතුවී තිබූ බව ඔබ දැනුවත්ද?
සාක්ෂිකරු ; එහෙමයි ස්වාමීනී
විත්තියේ නීතිඥ ; මෙම විත්තිකරුවන් දොළොස් දෙනාට එරෙහිව නීතිපතිවරයා විසින් ගොනු කළ අධි චෝදනා පත්රයේ සඳහන් චෝදනා සනාථ කිරීමට කැඳවන පැමිණිල්ලේ සාක්ෂිකරුවන්ගේ නාම ලේඛනය අනුව පැමිණිල්ලේ පළමු වන සාක්ෂිකරු ලෙස නම්කොට ඇත්තේ ඔබ බව ඔබ දැනුවත්ද?
සාක්ෂිකරු ; මම ඒ ගැන දන්නේ නෑ
එහිදී එකොළොස්වන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජ්යෙෂ්ඨ නීතිඥ අමිත ආරියරත්න මහතා නැගූ හරස් ප්රශ්න වලට පිළිතුරු දෙමින් සාක්ෂිකරු මෙලෙස පැවසීය.
සාක්ෂිකරු ; ඖෂධ සැපයීම කියන්නේ තරගකාරී ව්යාපාරයක් පුද්ගලික මට්ටමින් ගත්තත් එහෙමයි. ඖෂධ අලවිය ඉතා ලාභදායී ව්යාපාරයක් ලෝකය පුරාම එහෙමයි. ආයුධ සැපයීමේ ජාවාරමට පසුව ඖෂධ සැපයීමේ ව්යාපාරය තමයි ලෝකයේ තිබෙන ලාභදායකම ව්යාපාරය කියන එක ලෝකයේ කවුරුත් පිළිගන්නවා.
විත්තියේ නීතිඥවරයා ; ඒ ඖෂධ ජාවාරම මැඩපවත්වා ජනතාවට ගුණාත්මක භාවයෙන් යුත් ආරක්ෂාකාරී ඖෂධ සහන මිලකට සැපයීමට නේද ඔබගේ අධිකාරිය පත්කර තිබෙන්නේ?
සාක්ෂිකරු ; එහෙමයි ස්වාමීනී
විත්තියේ නීතිඥ ; ඖෂධ සැපයීමට අවශ්ය ලියාපදිංචිය ලබාගෙන තිබියදීත් ඒ සඳහා කැඳවනු ලබන ටෙන්ඩර් වලට අයදුම් නොකර ඉන්න සැපයුම් කරුවන් පිරිසක් ඉන්න බව කීවොත් ඔබ පිළිගන්නවාද?
සාක්ෂිකරු ; එහෙම කට්ටිය ඉන්නවා වෙන්න පුළුවන්
විත්තියේ නීතිඥ ; එහෙම සැපයුම්කරුවන් ටෙන්ඩර් කැදවීම්වලට ඉදිරිපත් නොවී සිටින විට රට පුරා ඖෂධ හිඟයක් ඇතිවෙනවා එවිට මිල ඉහළ යනවා නේද?
සාක්ෂිකරු ; කරුණු දෙකක් වෙන්න පුළුවන්. වෙළඳ පොළට ඖෂධ සැපයීම සීමා වුණාම මිල ඉහළ යනවා කියන එකට මම එකඟ නෑ.
විත්තියේ නීතිඥ ; ඉල්ලුමට අවශ්ය සැපයුම නොලැබුණොත් මිල ඉහළ යාමක් සිදුවන්නේ නෑ කියලද ඔබතුමා කියන්නේ? ලියාපදිංචි සැපයුම්කරුවන් ටෙන්ඩර් කැඳවන විට ඉල්ලුම් කළේ නැතිනම් අවශ්ය නීතිමය පියවර ගන්න බලයක් තිබෙනවාද?
සාක්ෂිකරු ; අපි ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය ලෙස එවැනි අනිසි ක්රියා වළක්වන්න පියවර ගෙන තිබෙනවා. අද ඊයේ ඉඳන් නෙමෙයි. මුල සිටන්ම අපේ රට තුළ එවැනි අධික ලෙසට ඖෂධ විකිණීම සිදුවුණා. අපි කොච්චර උත්සාහ කළත් ඒක තාමත් සිදුවෙනවා.
විත්තියේ නීතිඥ ; රජය මෙන්ම ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියත් එවැනි ක්රියාවලදී වගකීමකට බැඳී තිබෙනවා නේද? ඒ සඳහා නේද ආරක්ෂිත තොග (Buaffer stock ) පවත්වාගෙන යා යුත්තේ?
සාක්ෂිකරු ; ඔව් අපිටත් වගකීමක් තිබෙනවා.
දොළොස්වන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි. ජ්යෙෂ්ඨ නීතිඥ චමින්ද අතුකෝරල මහතා ; ඔබතුමා කීවා 2015 වසරේ සිට 2022 ජුලි මස වනතුරු ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ හා අධ්යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයකු ලෙස ඔබ සිටියා කියලා? එම කාලයේ ඔබ අධ්යක්ෂ මණ්ඩල රැස්වීම්වලදී අධ්යක්ෂ මණ්ඩල පත්රිකා ඉදිරිපත් කරලා තිබෙනවාද? ඒ වගේම යම් අධ්යක්ෂ මණ්ඩල පත්රිකාවක් ඉදිරිපත් වූ විට ඊට සිය නිරීක්ෂණ හා යෝජනා ඉදිරිපත් කරන්න අධ්යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයන්ට මෙන්ම සභාපතිවරයා හා විධායක නිලධාරියාට පුළුවන්නේ?
සාක්ෂිකරු ; එහෙමයි ස්වාමීනී
විත්තියේ නීතිඥ ; ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ අවසන් තීරණ ගැනීමේ බලය තිබෙන්නේ අධ්යක්ෂ මණ්ඩලයට නේ? සීඝ්රගාමී ක්රමවේදය යටතේ පෙර සඳහන් කළ ඖෂධ ආනයනය කිරීමට යෝජනා කළේ බැංකු ණය යටතේ නේද? සීඝ්රගාමී ක්රමවේදය යටතේ ඖෂධ ආනයනය කිරීමේදී ඩබ්ලිව් ඕ ආර් සහතික ලබා දීමක් සිදු වන්නේ නෑ නේද?
සාක්ෂිකරු ; එය බලන්නේ නැතුව උත්තර දෙන්න බෑ.
විත්තියේ නීතිඥ ; ඔබතුමා මහේස්ත්රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළේ ඔබතුමා විසින් සකස් කළ ලේඛන හෝ තොරතුරු නෙමෙයිනේ?ඔබ යටතේ සිටින අය සකස් කළ ඒවා මිස පුද්ගලිකව සකස් කළ ඒවා නෙමෙයි නේ?
සාක්ෂිකරු ; එහෙමයි ස්වාමීනී. උසාවියට ඉදිරිපත් කළ පැ 167 ලේඛන මා පුද්ගලිකව සකස් කළ ඒවා නෙමෙයි.
විත්තියේ නීතිඥ ; එම ඩබ්ලිව් ඕ ආර් අයදුම් පත්ර ඩබ්ලිව් ඕ ආර් අයදුම් කිරීමේදී එම ලේඛනවලට අමුණා තිබෙනවානේ?
සාක්ෂිකරු ; බලන්නේ නැතුව කියන්න බෑ.
සාමාජික විනිසුරු විරාජ් වීරසූරිය මහතා ; ඔබ සාක්ෂි දෙමින් කීවා ඔස්ට්රේලියාව වැනි රටක ඖෂධ භාවිතයෙන් වසරකට සංකූලතා 4500ක් පමන ඇතිවුනත් ලංකාවේ සිදු වන්නේ වසරකට 450ක් වැනි ප්රතිශතයක් කියලා. එහෙම වුනේ මොන වසර වලද? පසුගිය වසර වල ලංකාවේ එවැනි සංකූලතාවල අඩුවක් සිදුවෙලා තියෙනවාද?
සාක්ෂිකරු ; ස්වාමිනි! මම කීවේ වාර්ෂිකව ප්රතිශතයක් ලෙසයි. දැන් ලංකාවේ ඖෂධ භාවිතය නිසා ඇතිවන සංකූලතා වැඩිවෙලා. මාධ්ය මගින් එවැනි සංකූලතා නිරතුරුවම වාර්තා කරන නිසා එවැනි සිද්ධීන් පිළිබඳව අපට රෝහල්වලින් පෙරට වඩා වාර්තා වෙනවා. ඒක හොඳ ප්රවණතාවක්. මම කියන්නේ සිදුවන සංකූලතා වාර්තා වීම හොඳ ප්රවණතාවයක්. අපි කැමතියි නියාමන අධිකාරිය ලෙස එවැනි සංකූලතා වාර්තා වීම ගැන දැනගන්න. පසුගිය 2023, 2024, 2025 වසර වලද එවැනි සංකූලතා ගැන බහුලව වාර්තා වුණා.
විනිසුරු විරාජ් වීරසූරිය මහතා ; ඔබට ඒ බව සනාථ කිරීමට දත්ත තිබෙනවාද?
සාක්ෂිකරු ; එහෙමයි ස්වාමීනී
වැඩිදුර නැවත ප්රශ්න ඇසීම අද (06) දක්වා කල් තැබිණි.
පළමුවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ හරේන්ද්ර බානගල මහතා, තුන්වන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ ඉසුරු ජයවර්ධන, හයවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ නුවන් ජයවර්ධන, හතරවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ දිනුෂ් ජයවර්ධන, නමවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ රහුල් ජයතිලක යන මහත්වරුන්ද එහිදී එම සාක්ෂිකරුගෙන්, හරස් ප්රශ්න ඇසීය.