හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ එංගලන්ත සංචාරය පිළිබඳ පරීක්ෂණ නීති විරෝධී බවට නැගෙන චෝදනා මහජන ආරක්ෂක ඇමති බැහැර කරයි.
[විශේෂ වාර්තාකරු විසිනි]
හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතාගේ ආන්දෝලනාත්මක බ්රිතාන්ය සංචාරය සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) සිදුකරන විමර්ශන නැවතත් කරළියට පැමිණ තිබේ. 2025 අගෝස්තු මාසයේදී හිටපු ජනාධිපතිවරයා අත්අඩංගුවට පත්වීමට පවා හේතු වූ මෙම සිදුවීම, හුදෙක් නීතිමය ගැටලුවකට එහා ගිය දේශපාලනික බල අරගලයක් බවට පත්ව ඇති ආකාරය මෙම නවතම සිදුවීම් මගින් පැහැදිලි කෙරේ.
පසුගියදා (31) අධිකරණයේදී මතු වූ තර්ක විතර්ක සහ ඊට ප්රතිචාර ලෙස මහජන ආරක්ෂක අමාත්ය ආනන්ද විජේපාල මහතා සිදුකළ ප්රකාශයත් සමඟ මෙම නඩුවේ ගමන් මග තීරණාත්මක කඩඉමකට පැමිණ ඇත.
චෝදනාව සහ පසුබිම
මෙම සිද්ධියට පාදක වී ඇත්තේ 2023 වසරේදී හිටපු ජනාධිපතිවරයා එක්සත් රාජධානියේ වොල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්යාලයේ (University of Wolverhampton) පැවති උත්සවයකට සහභාගී වීමයි. එහිදී මහාචාර්ය මෛත්රී වික්රමසිංහ මහත්මිය වෙත ගෞරව සම්මානයක් පිරිනැමූ අතර, මෙම “පෞද්ගලික සංචාරය” සඳහා රුපියල් මිලියන 16.6 ත් 16.9 ත් අතර රාජ්ය මුදල් අවභාවිත කළ බවට චෝදනා එල්ල වී ඇත.
නීතිමය ගැටුම: පටිපාටියද? සත්යයද?
හිටපු ජනාධිපතිවරයා වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ජනාධිපති නීතිඥ තිලක් මාරපන සහ අනුජ ප්රේමරත්න යන මහත්වරුන්ගේ ප්රධාන තර්කය වන්නේ විමර්ශන පටිපාටියේ ඇති දෝෂයි.
- රාජ්යතාන්ත්රික විශ්වාසය: හය වතාවක් අගමැති ධුරය දැරූ නායකයෙකු ඉදිරිපත් කළ ආරාධනා පත්රයක් CIDය විසින් සැක කිරීම සදාචාරාත්මක නොවන බව විත්තිය තර්ක කරයි.
- ජාත්යන්තර නීතිය: බ්රිතාන්යයෙන් තොරතුරු ලබා ගැනීමේදී ‘අපරාධ කරුණු සම්බන්ධයෙන් අන්යොන්ය සහයෝගීතා පනත’ (Mutual Assistance in Criminal Matters Act) භාවිතා නොකර, අවිධිමත් ලෙස තොරතුරු සෙවීම නීති විරෝධී බවට ඔවුන් චෝදනා කරයි.
- විගණන බලතල: ජනාධිපතිවරයෙකුගේ වියදම් විගණනය කිරීමට බලය ඇත්තේ විගණකාධිපතිවරයාට මිස පොලීසියට නොවන බව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරයයි.
ඇමතිවරයාගේ ප්රතිචාරය සහ දේශපාලන විග්රහය
විත්තියේ මෙම චෝදනා හමුවේ ආණ්ඩුව පසුබසින බවක් නොපෙනේ. මහජන ආරක්ෂක අමාත්ය ආනන්ද විජේපාල මහතා අවධාරණය කරන්නේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට විමර්ශන කටයුතු සඳහා ස්වාධීන බලතල ඇති බවයි. “නීතිපති උපදෙස් අවශ්ය අවස්ථා ඇතත්, සෑම පියවරකදීම නීතිපතිවරයාගේ අනුමැතිය අවශ්ය නැත,” යන්න ඇමතිවරයාගේ ස්ථාවරයයි.
මෙහිදී දේශපාලනික වශයෙන් වැදගත් කරුණු කිහිපයක් මතු වේ:
- CIDයේ ස්වාධීනත්වය: අමාත්යවරයාගේ ප්රකාශය මගින් ගම්ය වන්නේ වත්මන් රජය රාජ්ය නිලධාරීන්ට සහ විමර්ශන ආයතනවලට දේශපාලන බලපෑමකින් තොරව (නමුත් දැඩි අධීක්ෂණයක් යටතේ) කටයුතු කිරීමට ඉඩ දී ඇති බවයි.
- උසාවියට පන්දුව යොමු කිරීම: “මෙය පෞද්ගලික විනෝද චාරිකාවක් නොවේ නම් උසාවියේදී ඔප්පු කරන්න” යැයි අමාත්යවරයා පැවසීමෙන් පෙනී යන්නේ, ආණ්ඩුව මෙම සටන ජනමාධ්ය තුළ නොව අධිකරණය තුළ ජයග්රහණය කිරීමට සැරසෙන බවයි.
- විපක්ෂයේ උපාය: හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ පාර්ශවය නඩුවේ ‘කරුණු’ (Facts) වලට වඩා ‘ක්රමවේදය’ (Procedure) අභියෝගයට ලක් කිරීමට උත්සාහ දරන බව පෙනේ. මෙය බොහෝ විට දේශපාලන නඩු වලදී දකින සුලභ ලක්ෂණයකි. චෝදනාවෙන් ගැලවීමට නොහැකි වූ විට, විමර්ශනය කළ ආකාරය වැරදි බව පෙන්වා දීම නීතිමය උපායමාර්ගයකි.
ඉදිරි පියවර
අතිරේක සොලිසිටර් ජෙනරාල් දිලීප පීරිස් මහතා සඳහන් කරන පරිදි විමර්ශන 90%ක් අවසන්ය. දැන් පන්දුව ඇත්තේ නීතිපතිවරයා සහ අධිකරණය අතයි.
මෙම නඩුව හුදෙක් මූල්ය වංචාවක් පිළිබඳ නඩුවක් පමණක් නොවේ. එය “හිටපු රාජ්ය නායකයෙකුගේ වරප්රසාද සහ වගවීම” අතර ඇති සීමාව තීරණය කරන තීරණාත්මක නඩු විභාගයක් වනු ඇත. ආරාධනා ලිපියේ සත්යතාව තහවුරු කර ගැනීම ඉදිරි නඩු වාරයේදී තීරණාත්මක වනු ඇත.