රටේ බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය සිය ග්‍රහණයට ගනිමින්, පාරිභෝගික ජනතාව උගසට තබා අසීමිත ලාභ ලැබීමට සැරසුණු බහුජාතික තෙල් සමාගම්වල අධිපතිවාදී සූදුවට එරෙහිව රජය තුළින්ම එල්ල වූයේ දැවැන්ත ප්‍රතිප්‍රහාරයකි. තරගකාරී වෙළෙඳපොළ සහ විවෘත ආර්ථික න්‍යායන් පලිහක් කරගනිමින් ජනතාවගේ සාක්කුව හිස් කිරීමට සැරසුණු තෙල් සමාගම්වලට මුලදී අනුග්‍රහශීලී සංඥා නිකුත් කළ විෂයභාර බලශක්ති අමාත්‍යවරයාට, අවසානයේ ජනාධිපතිවරයාගේ දැඩි හා නිර්භීත ස්ථාවරය හමුවේ සම්පූර්ණයෙන්ම පසුබැසීමට සිදුව තිබේ.
තෙල් මාෆියාවට නිදහස් බලපත්‍ර දුන් අමාත්‍යවරයාගේ මුල් ස්ථාවරය
Lanka IOC (LIOC), Sinopec සහ Shell වැනි දැවැන්ත පෞද්ගලික ඉන්ධන සමාගම් ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළ උච්චාවචනයන් පෙන්වමින් දේශීය වෙළෙඳපොළ තුළ අත්තනෝමතික මිල වැඩිකිරීම් සිදු කිරීමට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළේ පසුගිය කාලසීමාව පුරාමය.
එහෙත් මෙහි වඩාත්ම කම්පන සහගත සිදුවීම වූයේ මහජන සුබසාධනය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය යුතු බලශක්ති අමාත්‍ය අනුර කරුණාතිලක, බහාලුම් ප්‍රවාහන හිමිකරුවන්ගේ සංගමයේ රැස්වීමකදී සිදුකළ ප්‍රකාශයයි. පෞද්ගලික ඉන්ධන සමාගම්වලට සිය මෙහෙයුම් පවත්වාගෙන යාමට සහ ඔවුන් කැමති මිල ගණන් තීරණය කිරීමට පූර්ණ නිදහස පවතින බව පවසමින් අමාත්‍යවරයා සෘජුවම පෙනී සිටියේ ජනතාව වෙනුවෙන් නොව, ලාභ පිපාසිත පෞද්ගලික ඒකාධිකාරය වෙනුවෙනි. Ceylon Petroleum Corporation (CPC) හෙවත් ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව පමණක් සහන සලසන අතරතුර පෞද්ගලික අංශයට අසීමිත මිල සූදුවකට අවසර දීම යනු ප්‍රායෝගිකව සමස්ත ආර්ථිකයම කඩාකප්පල් කිරීමට දුන් අනුමැතියක් බඳු විය.
දෙහිඅත්තකණ්ඩියෙන් ඇරඹි ජනපතිගේ ප්‍රතිප්‍රහාරය
විෂයභාර අමාත්‍යවරයා පෞද්ගලික තෙල් සමාගම්වලට ‘කොළ එළිය’ දල්වද්දී, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ඊට එරෙහිව ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් සෘජුවම මැදිහත් විය. තරගකාරී වෙළෙඳපොළක් යනු පාරිභෝගිකයා අමු අමුවේ ගසාකෑමට දෙන නිදහස් බලපත්‍රයක් නොවන බව ජනාධිපතිවරයා ප්‍රසිද්ධියේ අවධාරණය කළේය.
- රුපියල් 132ක අසාධාරණ බර: දෙහිඅත්තකණ්ඩිය වැනි දුෂ්කර ප්‍රදේශවල ඩීසල් ලීටරයකින් රුපියල් 132ක් තරම් වූ දැවැන්ත මිල වෙනසක් පාරිභෝගිකයා මත පැටවීමට Lanka IOC (LIOC), Sinopec හෝ Shell වැනි පෞද්ගලික සමාගම් දැරූ උත්සාහය හමුවේ රජය නිහඬ නොවන බව ජනාධිපතිවරයා ප්‍රකාශ කළේය.
- CPC පිරවුම්හල් 75ක බලකොටුව: Lanka IOC, Sinopec සහ Shell වැනි පෞද්ගලික සමාගම්වල ඒකාධිකාරයට සීමා වී තිබූ ප්‍රදේශ ඉලක්ක කර ගනිමින් වහාම නව CPC (ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථා) පිරවුම්හල් 75ක් ස්ථාපිත කිරීමට ජනාධිපතිවරයා ගත් තීරණය, තෙල් මාෆියාවේ කොඳුනාරටියට එල්ල කළ මරු පහරක් විය.
මෙම දැඩි ක්‍රියාමාර්ගයත් සමඟ එකම ආණ්ඩුවක් තුළ බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ පැහැදිලි පරස්පරයක් සහ මතවාදී ගැටුමක් ප්‍රසිද්ධියේම නිර්මාණය විය.
රුපියල් 180ක මිල බෝම්බය සහ ඇමතිගේ අනිවාර්ය ‘රිවස්’ එක
ජනාධිපතිවරයාගේ දැඩි ප්‍රතිපත්තිය හමුවේ තවදුරටත් සමාගම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය නොහැකි තත්ත්වයකට පත් වූ බලශක්ති අමාත්‍යවරයා, ඔක්තෝබර් 18 වැනිදා ‘The Morning’ පුවත්පත සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී සිය ස්ථාවරය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරමින් ‘යූ-ටර්න්’ එකක් ගැසීමට තීරණය කළේය.
එම සාකච්ඡාවේදී අමාත්‍යවරයා හෙළි කළ තොරතුරු මගින් පෞද්ගලික සමාගම් සැලසුම් කර තිබූ කුරිරු මිල සූදුව රට හමුවේ නිරාවරණය විය. ලෝක වෙළෙඳපොළේ මිල පෙන්වා එක් පෞද්ගලික සැපයුම්කරුවෙකු ඩීසල් ලීටරයක මිල රුපියල් 180කින්, එනම් රුපියල් 570 දක්වා ක්ෂණිකව ඉහළ දැමීමට රජයට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කර තිබුණි.
මුලදී ‘මිල තීරණය කිරීමේ නිදහසක් ඇතැයි’ කියූ අමාත්‍යවරයාට, අවසානයේ පිළිගැනීමට සිදු වූයේ:
- මිල සූත්‍රයේ විලංගු: 2022 ඉන්ධන මිල සූත්‍රයට (Fuel Price Formula) පරිබාහිරව Sinopec, Lanka IOC හෝ Shell ඇතුළු කිසිදු සමාගමකට හිතුමනාපයේ මිල ඉහළ දැමිය නොහැකි බව.
- වෙළෙඳපොළ පාඩම: අත්තනෝමතික ලෙස මිල වැඩි කළහොත් පාරිභෝගිකයන් මුළුමනින්ම CPC (Ceylon Petroleum Corporation) වෙත හැරී පෞද්ගලික සමාගම්වලට සිය වෙළෙඳපොළ අහිමි වන බව.
- රාජ්‍ය අංශයේ පලිහ: ඩීසල් සහ පෙට්‍රල් මගින් සිදුවන පාඩුව ගුවන් යානා ඉන්ධන (Aviation Fuel) සහ පිරිපහදු මෙහෙයුම්වල ලාභයෙන් තුලනය කරමින් ජනතාව ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම රාජ්‍ය ආයතනයක් ලෙස CPC ආයතනය භාර ගන්නා බව.
මහජන ජයග්‍රහණයක් සහ අනාගත අනතුරු ඇඟවීමක්
රටක අත්‍යවශ්‍යම සේවාව වන බලශක්ති සැපයුම සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුවක් තුළ හඬවල් දෙකක් පැවතීම බරපතළ ව්‍යසනයකි. පෞද්ගලික සමාගම්වල බලල් අතක් වෙමින් ජනතා සුබසාධනය පාවාදීමට දැරූ උත්සාහය, රාජ්‍ය නායකත්වයේ දැඩි මැදිහත්වීම හමුවේ මෙලෙස අකුලා ගැනීමට සිදුවීම මහජනතාව ලැබූ සුවිශේෂී ජයග්‍රහණයකි.
විවෘත වෙළෙඳපොළක් යනු අරාජිකත්වයක් නොවන බවත්, මහජනතාව අසීමිත ලෙස සූරාකෑමට Lanka IOC, Sinopec, Shell ඇතුළු කිසිදු දේශීය හෝ විදේශීය තෙල් මාෆියාවකට ඉඩ නොතබන බවත් මෙම සමස්ත සිදුවීම් දාමයෙන් මනාව සනාථ කර ඇත.