කොළඹ බොරැල්ල ලේඩි රිජ්වේ ළමා රෝහලේදී සිදුකළ සැත්කමකින් පසු ජීවිතක්ෂයට පත් වූ බිළිඳෙකුගේ සිරුරෙන් වකුගඩු දෙකම ඉවත් කර අතුරුදන් වීමේ සිදුවීම, ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ විනිවිදභාවය පිළිබඳ බරපතළ ප්‍රශ්නාර්ථයක් මතු කර තිබේ.
ඩේලි මිරර් (Daily Mirror) පුවත්පත අනාවරණය කරන පරිදි, මෙම ඛේදවාචකය සිදුවී වසර තුනකට ආසන්න කාලයක් ගතවී ඇතත්, ඉවත් කළ බව කියන එම අවයව අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට රෝහල් බලධාරීන් මෙතෙක් අපොහොසත් වී ඇත. මෙය සාමාන්‍ය වෛද්‍ය නොසැලකිල්ලක්ද, නැතහොත් සංවිධානාත්මක වසන් කිරීමක්ද?
පරස්පර කතා සහ අතුරුදන් වූ සාක්ෂි
පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ වාර්තාවලින් තහවුරු වී ඇත්තේ දරුවා මියයන විට සිරුර තුළ වකුගඩු දෙකම නොතිබූ බවයි. එවකට රෝහල් අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය ජී. විජේසූරිය මහතා මුලින් ප්‍රකාශ කළේ වකුගඩු දෙක එකිනෙකට බද්ධව පිහිටා තිබූ බැවින් දෙකම ඉවත් කිරීමට සිදුවූ බවයි.
නමුත් දෙමාපියන් අධිකරණය හමුවේ මෙම ප්‍රකාශය තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සැත්කමට පෙර සිදුකළ ස්කෑන් සහ වෛද්‍ය වාර්තා මගින් දරුවාගේ උදරය තුළ වකුගඩු දෙක වෙන වෙනම පැවති බව පැහැදිලිව තහවුරු වී තිබේ. එසේ නම් රෝහල් බලධාරීන් පවසන ‘බද්ධ වීම’ කුමක්ද? ඉවත් කළ වකුගඩු දෙක අදටත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් නොකරන්නේ ඇයි?
පරීක්ෂණ යටපත් කිරීමේ උත්සාහයක්?
අධිකරණ නියෝග පවා නොතකමින් වසර තුනක් තිස්සේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය දක්වන නිහඬතාවය දැඩි සැකයට තුඩු දෙන්නකි. වෛද්‍ය හා සිවිල් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ වෛද්‍යවරුන්ගේ වෘත්තීය සමිති සන්ධානයේ සභාපති වෛද්‍ය චමල් සංජීව පෙන්වා දෙන්නේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අමාත්‍යාංශය කිසිදු සහයෝගයක් නොදක්වන බවයි.
මෙම සිදුවීම පිටුපස ඇති බරපතළම කරුණු කිහිපයක් මෙසේය:
- JMO වැඩ තහනම් කිරීම: මුල් පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණය සිදුකළ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරියාගේ (JMO) වැඩ තහනම් කිරීම සත්‍යය යටපත් කිරීමේ පූර්ව උත්සාහයක් ලෙස චෝදනා එල්ල වේ.
- වෛද්‍යවරයා රටින් පිටවීම: අදාළ සැත්කම මෙහෙයවූ වෛද්‍යවරයා මේ වන විට විදේශගතව සිටීම නිසා නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග තවදුරටත් සංකීර්ණ වී ඇත.
- බලධාරීන්ගේ මඟහැරීම: අධිකරණ නියෝග තිබියදීත් අදාළ නිලධාරීන් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය උදාසීන පිළිවෙතක් අනුගමනය කරයි.
බිඳවැටෙන විශ්වාසය සහ යුක්තියේ ප්‍රමාදය
මෙම අසාධාරණයට එරෙහිව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය ඉදිරිපිට පැවති මහජන විරෝධතාවයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ රාජ්‍ය සෞඛ්‍ය සේවය කෙරෙහි ජනතාව තුළ තිබූ විශ්වාසය බරපතළ ලෙස පළුදු වී ඇති බවයි.
ළමා රෝහලක් යනු දෙමාපියන් තම දරුවන්ගේ ජීවිත උපරිම විශ්වාසයකින් යුතුව භාරදෙන ස්ථානයකි. අභ්‍යන්තර පරීක්ෂණ වාර්තා සඟවමින් වගකිවයුත්තන් ආරක්ෂා කිරීමට ගන්නා ඕනෑම උත්සාහයක් සමස්ත වෛද්‍ය ප්‍රජාවේම ගෞරවයට කැළලකි. අහිමි වූ අහිංසක දරු ජීවිතයට වහා යුක්තිය ඉටු කිරීම සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ගේ පැහැර හැරිය නොහැකි වගකීමකි.