රටේ සමස්ත ජනතාවගේ බදු මුදලින් නඩත්තු වන මෙරට රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතිය තුළ, උසස් අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ නාමයෙන් ක්‍රියාත්මක වන මහා පරිමාණ මූල්‍ය හා පරිපාලන අක්‍රමිකතා ජාලයක් පාර්ලිමේන්තුවේ පොදු ව්‍යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාව (COPE) හමුවේ අතිශය නිරුවත් ලෙස හෙළිදරව් වී තිබේ.
පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී වෛද්‍ය නිශාන්ත සමරවීර මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් පසුගියදා (04) රැස්වූ කෝප් කමිටුවේදී, ශ්‍රී ලංකා නැගෙනහිර විශ්වවිද්‍යාලයේ 2023 සහ 2024 වර්ෂයන්ට අදාළ විගණන වාර්තා හා කාර්ය සාධනය විමර්ශනයට ලක් වූ අතර, එහිදී අනාවරණය වූ කරුණු මුළුමහත් රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියේම පිරිහීම මනාව පෙන්නුම් කරයි.
- රුපියල් බිලියන 30ක (රු. ලක්ෂ 300,000ක) බැඳුම්කර පාවාදීම
මෙම පරීක්ෂණයේදී එළියට ආ ප්‍රධානතම හා බරපතළම කාරණය වන්නේ, විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතිය තුළ ගිවිසුම් හා බැඳුම්කර කඩ කරමින් විදේශගත වූ කථිකාචාර්යවරුන්ගෙන් අය කරගත යුතු මුළු මුදල රුපියල් බිලියන 30කට (රුපියල් කෝටි 3,000කට) ආසන්න බව අනාවරණය වීමයි.
- සිදුව ඇත්තේ කුමක්ද? මෙරට විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින්ට පශ්චාත් උපාධි සහ ආචාර්ය (PhD) උපාධි හැදෑරීම සඳහා පූර්ණ වැටුප් සහිත නිවාඩු, ගුවන් ටිකට්පත් සහ වෙනත් වියදම් රජයේ ප්‍රතිපාදන මඟින් ලබාදෙයි. ඒ වෙනුවෙන් ඔවුන් යම් නිශ්චිත කාලයක් නැවත මෙරට සේවය කිරීමට නීත්‍යානුකූල බැඳුම්කරයකට අත්සන් තබයි.
- වංචාවේ තරම: එහෙත්, මහජන මුදලින් විදේශගත වන සැලකිය යුතු පිරිසක් අධ්‍යාපනය නිමවීමෙන් පසු හෝ අතරමගදී එම රටවල රැකියා ලබා ගනිමින් මෙරටට සේවය නොකර පොල්ල තබති.
- අයකර නොගැනීමේ ජාවාරම: මෙම මුදල් අදාළ පුද්ගලයන්ගෙන් හෝ ඔවුන්ගේ ඇපකරුවන්ගෙන් අය කර ගැනීමට විශ්වවිද්‍යාල පාලනාධිකාරීන් කිසිදු නීතිමය ක්‍රියාමාර්ගයක් හෝ උනන්දුවක් නොදක්වා වසර ගණනාවක් තිස්සේ ලිපිගොනු යටපත් කර තිබීම බරපතළ වරදක් ලෙස කෝප් කමිටුව හඳුනා ගත්තේය.
- නැගෙනහිර විශ්වවිද්‍යාලයේ එළියට ආ අක්‍රමිකතා ලැයිස්තුව
නැගෙනහිර විශ්වවිද්‍යාලයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පරීක්ෂා කිරීමේදී හෙළි වූ කරුණු හුදු පරිපාලන දුර්වලතා නොව, සැලසුම් සහගත දූෂණ ක්‍රියාවලීන් බව පැහැදිලි වේ:
- ඇඟිලි සලකුණු මඟහැර කෝටි 10කට ආසන්න (රු. 99,181,457ක) වැටුප් වංචාවක්: විශ්වවිද්‍යාලයේ සහායක කාර්ය මණ්ඩලයේ සේවකයන් 38 දෙනෙකු නිල ජෛවමිතික (Fingerprint) පද්ධතිය මඟහරිමින්, තමන්ට හිමි වාර්ෂික නිවාඩු සීමාව ඉක්මවා දින 5 සිට 83.5 දක්වා වැඩිපුර නිවාඩු ලබාගෙන ඇත. මෙලෙස කිසිදු සේවයක් නොකර ලබාගත් මුදල රුපියල් නවකෝටි අනූඑක් ලක්ෂයකට අධිකය. පාලනාධිකාරිය මෙම මුදල් අය කරගැනීමට හෝ වැටුපෙන් අඩු කරගැනීමට මෙතෙක් කිසිදු පියවරක් ගෙන නැත. මේ නිසා විනිවිදභාවයෙන් යුතු ජෛවමිතික පැමිණීමේ ක්‍රමයක් වහාම අනිවාර්ය කිරීමට නියෝග කෙරිණි.
- ඡන්දය ඉල්ලා පැරදී ආ කථිකාචාර්යවරියට රු. 3,633,900ක අමතර තෑග්ගක්: මැතිවරණයකට තරග වැදීම සඳහා විශ්වවිද්‍යාල සේවයෙන් නිල වශයෙන් ඉල්ලා අස්වී, පසුව නැවත සේවයට එක්වූ කථිකාචාර්යවරියකට නීතිවිරෝධී ලෙස රුපියල් තිස්හය ලක්ෂයකට අධික මුදලක් වැඩිපුර ගෙවා තිබේ. මෙය මූල්‍ය රෙගුලාසි මුළුමනින්ම උල්ලංඝනය කිරීමක් වන අතර, එම මුදල කඩිනමින් ඇයගෙන් අය කරගන්නා ලෙස කෝප් කමිටුව නියෝග කළේය.
- හොර සහතික, නීතිවිරෝධී උසස්වීම් සහ අතුරුදහන් වූ ලිපිගොනු: සුදුසුකම් නොමැති පුද්ගලයින්ට උසස්වීම් ලබාදීම, පරස්පර සහතික පත්‍ර ඉදිරිපත් කිරීම සහ ඒ සම්බන්ධයෙන් සිදුකරන විමර්ශනවලට අදාළ තීරණාත්මක පුද්ගලික ලිපිගොනු (Personal files) අතුරුදහන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් බරපතළ පැමිණිලි රැසක් ඉදිරිපත් විය. මේ පිළිබඳව පුළුල් පරීක්ෂණයක් පවත්වා කඩිනම් වාර්තාවක් ලබාදීමට නියෝග කර ඇත.
- භාණ්ඩාගාර නියෝජිතයෙකු නැති විගණන කමිටු: රජයෙන් වසරකට රුපියල් බිලියන ගණනක ප්‍රතිපාදන ලබන මෙම විශ්වවිද්‍යාලයේ විගණන හා කළමනාකරණ කමිටුව තුළ මහා භාණ්ඩාගාරයේ නියෝජිතයෙකු නොසිටීම බරපතළ සැකයකට තුඩු දෙන කාරණයක් ලෙස කෝප් කමිටුවේ දැඩි දෝෂදර්ශනයට ලක් විය.
- “ස්වාධීනත්වය” මුවාවෙන් සිදුවන රාජ්‍ය විනය කෙළෙසීම
විශ්වවිද්‍යාලවලට ලබාදී ඇති ‘ස්වාධීනත්වය’ සහ ‘පාලක සභා බලය’ ඇතැම් උපකුලපතිවරුන් සහ පාලක සභා සාමාජිකයින් විසින් භාවිත කරන්නේ රාජ්‍ය මූල්‍ය විනය හා වගවීමෙන් මිදීමට බව කෝප් කමිටුව පෙන්වා දුන්නේය.
- මහජන මුදල් භාවිත කරන ඕනෑම ආයතනයක් රාජ්‍ය මූල්‍ය රෙගුලාසිවලට හා චක්‍රලේඛවලට යටත් විය යුතු බව කාරක සභාව අවධාරණය කළේය.
- පාලක සභාවලට හිතුමතේ නීති විරෝධී තීරණ ගැනීමට හෝ දූෂිතයන් ආරක්ෂා කිරීමට ඇති ඉඩකඩ අහුරාලීම සඳහා, 1978 අංක 16 දරන විශ්වවිද්‍යාල පනතට කඩිනමින් අවශ්‍ය සංශෝධන ගෙනැවිත් විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවට (UGC) සෘජු අධීක්ෂණ බලතල ලබාදීමට කටයුතු කරන ලෙස අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයාට නියෝග කෙරිණි.
- ආර්ථික හා සමාජීය ප්‍රතිවිපාක
මෙම අනාවරණය හුදෙක් පරිපාලන අර්බුදයක් පමණක් නොව, රටේ බදු ගෙවන ජනතාවට සහ අනාගත පරපුරට සිදුකරන දැවැන්ත අසාධාරණයකි:
- රටේ ආර්ථිකයට සිදුවන පාඩුව: රට දැඩි ආර්ථික අර්බුදයක සිටියදී, අය කරගත හැකි රුපියල් බිලියන 30ක අතිවිශාල ධනයක් අපතේ යාම.
- ශිෂ්‍ය ප්‍රජාවට සිදුවන හානිය: ආචාර්යවරුන් ආපසු නොපැමිණීම නිසා විශ්වවිද්‍යාලවල අධ්‍යයන කටයුතු කඩාකප්පල් වීම සහ පීඨවල ගුණාත්මකභාවය පහත වැටීම.
- පද්ධතියේ විශ්වසනීයත්වය බිඳවැටීම: නිදහස් අධ්‍යාපනයේ නාමයෙන් මහජන ධනය වංචා කරන පිරිසක් බිහිවීම හරහා රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල කෙරෙහි සමාජය තුළ පවතින ගෞරවය විනාශ වීම.
කෝප් කමිටුව හමුවේ නිරාවරණය වූ මෙම කරුණු මනාව තහවුරු කරන්නේ මෙරට රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතිය තුළ පවතින පාලන අධිකාරීන්ගේ වගකීම් විරහිතභාවය සහ මූල්‍ය විනය පිරිහී ඇති අන්දමයි. “විශ්වවිද්‍යාල ස්වාධීනත්වය” යනු මහජන මුදල් අත්තනෝමතික ලෙස විනාශ කිරීමට හෝ නීතියෙන් බැහැරව කටයුතු කිරීමට ලැබුණු බලපත්‍රයක් නොවන බව පාලනාධිකාරීන් තේරුම් ගත යුතුය. රටේ අහිංසක ජනතාවගේ බදු මුදලින් විදේශගත වී ආපසු නොපැමිණි කථිකාචාර්යවරුන්ගෙන් අයවිය යුතු රුපියල් බිලියන 30ක මුදල කඩිනමින් අයකර ගැනීමත්, අක්‍රමිකතාවලට සම්බන්ධ නිලධාරීන්ට එරෙහිව දැඩි නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමත්, විශ්වවිද්‍යාල පනත කඩිනමින් සංශෝධනය කර මෙවැනි වංචා වැළැක්වීමත් පද්ධතියේ පැවැත්ම උදෙසා අත්‍යවශ්‍ය වේ. නිදහස් අධ්‍යාපනයේ සැබෑ අයිතිකරුවන් වන මේ රටේ පොදු ජනතාව වෙනුවෙන් එම මුදල් හා විනය යළි තහවුරු කිරීම රජයේ නොපසුබට වගකීමකි.