2000 සැප්තැම්බර් 16 වන දින උදෑසන… අරණායක බතලේගල (Bible Rock) කඳුවැටිය දෙසින් නැගුණු ඒ මහා කළු දුම් රෝමයත් සමඟ මුළු ශ්‍රී ලංකාවම මොහොතකට නිහඬ විය.
තමන්ගේ ප්‍රජාව වෙනුවෙන් පමණක් නොව, මුළු රටේම දේශපාලන ගමන් මග වෙනස් කිරීමට තරම් ශක්තිමත් හඬක් නැගූ එම්. එච්. එම්. අෂ්රෆ් (M. H. M. Ashraf) නමැති සූරිය ග්‍රහයා එදින අහස් කුස තුළදීම දැවී අළු වී ගියේය. එම නික්මයෑම හුදෙක් එක් පුද්ගලයෙකුගේ මරණයක් පමණක් නොවේ; එය අදටත් ශ්‍රී ලාංකේය සමාජය තුළ ප්‍රශ්නාර්ථයක්, දේශපාලන කුතුහලයක් සහ අසංසිඳුණු කුතුහලයක් ඉතිරි කළ අභිරහස් පරිච්ඡේදයකි.
අරණායක අභිරහස: ඒ මරණය පිටුපස සැබවින්ම සිදු වූයේ කුමක්ද?
අෂ්රෆ් මහතා ගමන් ගත් MI-17 හෙලිකොප්ටර් යානය කඩා වැටීම ‘තාක්ෂණික දෝෂයක්’ ලෙස නිල වාර්තා සටහන් කළද, සාමාන්‍ය ජනතාවගේ මෙන්ම දේශපාලන විචාරකයින්ගේ සිත් තුළ ඇති සැකය මකා දැමීමට කාලයට පවා හැකි වී නැත.
- නොවිසඳුණු සැක සංකා: එකල පැවති අතිශය සංකීර්ණ යුදමය හා දේශපාලන වාතාවරණය තුළ, අෂ්රෆ් යනු තවදුරටත් සාමාන්‍ය දේශපාලනඥයෙකු නොවීය. ඔහු ආණ්ඩුවක් හැදීමට මෙන්ම පෙරළීමටද හැකි ප්‍රබල සාධකයක් විය. එම ස්වාධීන ශක්තිය බොහෝ අදෘශ්‍යමාන බලවේගයන්ගේ නිහඬ තර්ජනයක් වූයේද?
- ජන හදවත්හි තුවාලය: තමන්ගේ ජනතාවට අලුත් අනාගතයක් පෙන්වන්නට පිටත්ව ගිය නායකයා ආපසු පැමිණියේ අළු වී ගිය මතකයක් ලෙසිනි. ඒ අභිරහස් ගගන ගමන, ඔහුගේ අනුගාමිකයින්ගේ නෙතඟ අදටත් කඳුළු පුරවන වේදනාකාරී ප්‍රශ්නාර්ථයකි.
චන්ද්‍රිකා සහ මංගල සමඟ වූ දැවැන්ත සන්ධානය: ජාතික සමගියේ නියමුවා
1994දී චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මහත්මියගේ පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ (PA) රජය පිහිටුවීමේදී අෂ්රෆ් මහතා ඉටුකළේ තීරණාත්මක කාර්යභාරයකි.
- දැක්මක් සහිත මිත්‍රත්වය: චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක මහත්මිය සමඟ පැවති සබඳතාව හුදෙක් ආණ්ඩුවක් රැකගැනීමේ දේශපාලන ගිවිසුමකට සීමා නොවීය. එය සුළුතර ප්‍රජාවගේ අයිතිවාසිකම් ජාතික තලයට ගෙන යාමේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ප්‍රවේශයක් විය.
- මංගල සමරවීර සහ ‘සුදු නෙළුම්’ දැක්ම: අන්තවාදී මතවාද පිටුදකිමින්, ජාතික සහජීවනය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි මංගල සමරවීර මහතා සමඟ අෂ්රෆ් මහතා දැඩි සහෝදරත්වයකින් කටයුතු කළේය. එකල ක්‍රියාත්මක වූ ‘සුදු නෙළුම්’ ව්‍යාපාරය වැනි වැඩසටහන් හරහා සිංහල, දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජනතාව අතර බිඳීගිය විශ්වාසයේ පාලම් නැවත ගොඩනැගීමට මොවුන් දෙදෙනා එක්ව කැපවූහ.
සිංහල සහ දෙමළ ජනතාව කෙරෙහි වූ සහෝදරත්ව ප්‍රවේශය
අෂ්රෆ් මහතා මුස්ලිම් කොංග්‍රසය පිහිටුවූයේ සුළුතර ජනතාවගේ හඬ උදෙසා වුවද, ඔහු කිසිවිටෙකත් සිංහල හෝ දෙමළ ජනතාවට එරෙහි ජාතිවාදියෙකු වූයේ නැත.
- දෙමළ ජනතාවගේ අයිතීන් අගය කිරීම: උතුරු-නැගෙනහිර දෙමළ ජනතාවගේ දේශපාලන සහ මානව අයිතිවාසිකම් අගය කළ ඔහු, මුස්ලිම් ජනතාවගේ අනන්‍යතාවයට හානියක් නොවන පරිදි දෙමළ නායකයින් සමඟ නිරන්තර සංවාදයක නිරත විය.
- සිංහල සමාජයේ ගෞරවය දිනාගැනීම: බහුතර සිංහල ජනතාව සමඟ ගැටුමකට නොගොස්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාමුව තුළ සිටිමින් ජාතික තලයේ සිංහල නායකයින්ගේ සහ බෞද්ධ යතිවරුන්ගේ ගෞරවය දිනා ගැනීමට ඔහු සමත් විය.
අසිත පෙරේරා මහතාව පත්කිරීමට ගත් ඓතිහාසික උත්සාහය: පක්ෂ අභ්‍යන්තර ගැටුම සහ හෙළි නොකළ කතාව
අෂ්රෆ් මහතාගේ දේශපාලන පරිණතභාවය සහ සිංහල ප්‍රජාව කෙරෙහි වූ විවෘත හදවත මනාව පැහැදිලි වන සිදුවීමක් වන්නේ අසිත පෙරේරා (Asitha Perera) මහතාව ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධුරයට පත්කිරීමට ඔහු දැරූ විප්ලවීය උත්සාහයයි.
- විප්ලවීය තීන්දුව: ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසය යනු හුදෙක් එක් ජාතියකට සීමා වූ පක්ෂයක් නොවන බවත්, එය සමස්ත ශ්‍රී ලාංකිකයින්ගේම පක්ෂයක් බවත් පෙන්වීමට, පක්ෂයට හිමිවූ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රී ධුරයක් සිංහල ජාතිකයෙකු වූ අසිත පෙරේරා මහතාට ලබාදීමට අෂ්රෆ් මහතා දැඩි තීරණයක සිටියේය.
- පක්ෂ අභ්‍යන්තර අභියෝගය: කෙසේ වෙතත්, එම වකවානුවේදී පක්ෂය තුළ ඇතිවූ දැඩි අභ්‍යන්තර මතභේද, මතවාදී ගැටුම් සහ ඇතැම් පටු පක්ෂග්‍රාමී බලපෑම් හේතුවෙන් අෂ්රෆ් මහතාට එම අභිමතාර්ථය ප්‍රායෝගිකව ඉටුකිරීමට අවස්ථාව ලැබුණේ නැත.
- නොමියෙන දැක්ම: එම පත්කිරීම සිදුකිරීමට නොහැකි වුවද, මුස්ලිම් කොංග්‍රසයේ නායකයෙකු ලෙස සිටිමින් සිංහල නායකයෙකු ජාතික ලැයිස්තුවෙන් පාර්ලිමේන්තුවට යැවීමට අෂ්රෆ් මහතා දැරූ ඒ නිර්භීත උත්සාහයම, ඔහුගේ ජාතික සහජීවන සංකල්පය කෙතරම් ප්‍රබලද යන්නට සදාතනික සාක්ෂියකි.
මුස්ලිම් ලෝකය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර තානාපති පාලම
ජාත්‍යන්තර තලයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ නාමය බැබළවීමට අෂ්රෆ් මහතා සතු වූ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික හැකියාව ප්‍රබල සාධකයක් විය.
- මැදපෙරදිග ඇතුළු ප්‍රබල ඉස්ලාමීය රටවල් (OIC රටවල්) සමඟ දැඩි තානාපති සහ සහෝදරත්ව සබඳතාවක් පවත්වා ගැනීමට ඔහුට හැකි විය.
- එම ශක්තිමත් සබඳතා හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා විදේශීය ආධාර සහ ආයෝජන ලබා ගැනීමටත්, ශ්‍රී ලාංකිකයින්ට විදේශ රැකියා ක්ෂේත්‍රයේ නව දොරටු විවර කර ගැනීමටත් ඔහු කටයුතු කළේය.
අමාත්‍ය ධුරය තුළ ඉටුකළ යටිතල පහසුකම් සහ මානව විප්ලවය
වරාය, වරාය සංවර්ධන සහ පුනරුත්ථාපන අමාත්‍යවරයා ලෙස ඔහු ඉටුකළ මෙහෙවර රටේ භෞතික මෙන්ම මානව සංවර්ධනයේ විශාල පෙරළියක් ඇති කළේය.
- ශ්‍රී ලංකා අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාලය (SEUSL): ඔලුවිල්හි අග්නිදිග විශ්වවිද්‍යාලය බිහිකිරීම යනු නැගෙනහිර තරුණ පරපුරේ අධ්‍යාපනික සිහිනවලට ලබාදුන් අසමසම පියාපත් යුවලකි.
- ඔලුවිල් වරාය සහ යටිතල පහසුකම්: ඔලුවිල් වරාය ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කරමින් නැගෙනහිරට නව ආර්ථික පණක් ලබාදුන් අතර, කොළඹ වරාය නවීකරණය කිරීමටද නායකත්වය දුන්නේය.
- යුද පීඩිතයින් පුනරුත්ථාපනය: යුද්ධයෙන් පීඩාවට පත් සියලුම ජාතීන්ට අයත් ජනතාව නැවත පදිංචි කිරීම සහ ඔවුන්ගේ ජීවනෝපායන් නැගිටුවාලීම සඳහා විප්ලවීය වැඩකොටසක් ඉටු කළේය.
අමරණීය මතකය
කාලයේ වැලි තලාවට බොහෝ දේ යටපත් වී ගියද, අෂ්රෆ් නමැති ඒ ආකර්ෂණීය නායකයාගේ මතකය මකා දැමිය නොහැක. අදෘශ්‍යමාන බලවේග විසින් හෝ අවාසනාවන්ත අනතුරකින් හෝ ඔහුගේ භෞතික ශරීරය අපෙන් වෙන් කළද, ඔහු අපට කියා දුන්නේ බලය යනු ජනතාව පාලනය කිරීම නොව, ජනතාවගේ හදවත් දිනාගනිමින් ඔවුන්ගේ අනාගතය ආලෝකමත් කිරීම බවයි.
සැප්තැම්බර් 16 වන දින, ඒ අභිරහස් අහස් ගමනින් සමුගත් ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයාගේ අමරණීය මතකයට අපගේ උත්තමාචාරය!