ලොව ප්රථම අග්රාමාත්යවරිය ලෙස ඉතිහාසයට එක්වූ සිරිමාවෝ ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ 110 වැනි ජන්ම දිනය ඊයේට (අප්රේල් 18) යෙදී තිබුණි. ශ්රී ලංකාව සමූහාණ්ඩුවක් බවට පත් කිරීමේ සිට නොබැඳි විදේශ ප්රතිපත්තිය හරහා ලෝකයම කොළඹට රැගෙන ඒම දක්වා ඇය කළ මෙහෙවර අසමසම එකකි.
කෙසේ වෙතත්, ඇයගේ 110 වැනි ජන්ම දිනය නිමිත්තෙන් දියණියක මෙන්ම හිටපු විධායක ජනාධිපතිනියක ද වන චන්ද්රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මහත්මිය තැබූ සටහනක් අද සමාජ මාධ්ය තුළ දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබේ. ඒ වත්මන් දේශපාලනඥයින්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයින්ට රාජ්ය දේපළ භාවිතය සම්බන්ධයෙන් සිරිමාවෝ මැතිණිය එදා ලබා දුන් ආදර්ශමත් සහ දැඩි පාඩම නිසාවෙනි.
අගමැති මවගෙන් දියණියට ලැබුණු “සැර” පාඩම
චන්ද්රිකා බණ්ඩාරනායක මහත්මිය සිය මෑණියන් පිළිබඳව එම අතීත මතකය අවදි කර තිබුණේ මෙලෙසිනි:
“අපේ අම්මා අගමැති කාලේ අපි තුන්දෙනාට පාවිච්චිය සඳහා ලබා දී තිබුණේ එක මෝටර් රථයක් පමණයි. රජයේ වාහන කිසිවක් භාවිත කිරීමට අපට අවස්ථාව හිමි වුණේ නෑ. එක දවසක් එම මෝටර් රථයෙන් අක්කා යම් කිසි ගමනක් ගොස් තිබුණා. ඒ අතර මටත් වෙන ගමනක් යායුතුව තිබුණත් අක්කා නැවත පැමිණීමට ප්රාමාදවීම නිසා යාමට නොහැකිව සිටින විට අම්මා ද එදින අරලිය ගහ මන්දිරයේ සිටි නිසා අම්මාගේ නිල රථය ඉල්ලාගෙන අදාළ ගමන ගියා.
නැවත මා ආපසු එන විට අම්මා තරප්පුවට වී ඉනේ අතකුත් තියාගෙන, “ආණ්ඩුවේ වාහන මේ විදිහට පාවිච්චි කරන්න ඔයා කවුරු කියලද හිතාගෙන ඉන්නෙ?” යනුවෙන් තරහෙන් විමසුවා. එතුමිය ඒ ඉගැන්වූ පාඩම මා ජනාධිපති ධුරය දරන විට පවා මාගේ දරුවන් දෙදෙනා කෙරෙහිද තදින් අනුගමනය කරමින් හිතුමතේ රාජ්ය දේපළ භාවිත කිරීමට ඉඩකඩ ලබාදුන්නේ නෑ.”
දේශීයත්වයට පණ දුන් “සිරිමා” ප්රතිපත්තිය
සිරිමාවෝ මැතිණිය යනු හුදෙක් රාජ්ය නායිකාවක පමණක් නොව, දේශීයත්වය සහ ජාතික අභිමානය පෙරදැරි කරගත් ආර්ථික දැක්මක් සහිත නායිකාවකි. 1970-77 යුගයේ ඇය අනුගමනය කළ ආර්ථික ප්රතිපත්තිය අදටත් කතාබහට ලක්වන්නේ මෙරට නිෂ්පාදන ආර්ථිකය දිරිගැන්වීමට ඇය දැක්වූ එඩිතරභාවය නිසාය. දේශීය කර්මාන්ත නගාසිටුවීම සහ ආහාරයෙන් ස්වයංපෝෂිත වීම කෙරෙහි ඇය තැබූ විශ්වාසය අද වැනි ආර්ථික අර්බුදකාරී සමයකට පවා කදිම පාඩමකි.
නොබැඳි පිළිවෙත සහ ලෝකය දිනූ රාජ්යතාන්ත්රිකභාවය
ඇයගේ විදේශ ප්රතිපත්තිය ලංකාවට ගෙන ආවේ ගෞරවයකි. 1976 දී ලෝක නායකයින් 80කට අධික සංඛ්යාවක් කොළඹට ගෙන්වමින් පැවැත්වූ නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුව ඇයගේ විදේශ ප්රතිපත්තියේ උච්චතම අවස්ථාවයි. ඉන්දියාවේ ඉන්දිරා ගාන්ධි සහ චීනයේ නායකයින් සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වමින්ම, ලංකාවට අතිශය වැදගත් වූ කච්චතීවු දූපත මෙරටට ලබා ගැනීමට ඇය සමත් වූයේ සිය විශිෂ්ට රාජ්යතාන්ත්රික හැකියාවෙනි.
“ගිලන් වූ දේශය සුව කරන්නට යළි එන්න”
අද රටේ පවතින දේශපාලන සංස්කෘතිය, රාජ්ය දේපළ අවභාවිතය සහ ජාතික ප්රතිපත්තියක් නොමැතිකම දෙස බලන විට, සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණිය වැනි දැවැන්ත පෞරුෂයක අඩුව රටට තදින්ම දැනේ.
චන්ද්රිකා කුමාරතුංග මහත්මිය සිය සටහන අවසන් කර ඇත්තේ දේශය වෙනුවෙන් වූ ප්රාර්ථනාවකිනි:
“ආදරණීය අම්මේ! නිවන් දකින්න පෙර අප අතරට යළි එන්න – ගිලන් වී තිබෙන අප දේශය සුව කරන්නට!”
ශ්රී ලංකා දේශපාලනයේ යුග පුරුෂයෙකු වූ එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායකයන්ගේ උරුමය ඉදිරියට ගෙන යමින්, ලොව ප්රථම අග්රාමාත්යවරිය ලෙසත්, ප්රතිපත්තිගරුක රාජ්ය නායිකාවක ලෙසත් ඇය තැබූ සලකුණ කිසිදා මැකී නොයනු ඇත.
සබැඳි පුවත්:
- [සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක – ලොවක් දිනූ ලාංකේය පෞරුෂය]
- [නොබැඳි පිළිවෙත සහ ශ්රී ලංකාවේ විදේශ ප්රතිපත්තිය]