[අද්මිරාල්ගෙන්…]
ලේ උරා බොන නිද්රාව (The Deadly Buzz)
ඩෙංගු රෝගීන් ගණන ඉහළ යනවා! හැමෝම බනින්නේ මදුරුවට.
මේක හරියට… වැස්සට තෙමුණාම අහසට බනිනවා වගේ වැඩක්!
ඇත්තම ලෙඩේ තියෙන්නේ මදුරුවාගේ නෙවෙයි, අපේ සිස්ටම් එකේ සහ මිනිස්සුන්ගේ ඔළුවල. ඒ ලෙඩේ තමයි… “වගකීමේ සර්වසම්පූර්ණ හිස්බව!”
ඩෙංගු මර්දනය ගැන ප්රවෘත්ති සාකච්ඡා පවත්වන්න නොබෙල් තෑග්ගක් තිබුණා නම්, අපේ සෞඛ්ය බලධාරීන් සහ දේශපාලකයෝ හැම අවුරුද්දකම ඒකේ ‘රන් කුසලානය’ දිනනවා. කිසිම තරඟයක් නැතුව! එක මදුරු බිත්තරයක් විනාශ කරන්නේ නැතුව, මීටින් කාමර අස්සේ කෝටි ගණන් වියදම් කරලා “ඩෙංගු මර්දන මාස්ටර් ප්ලෑන්” හදන්න පුළුවන් මිනිස්සු ලෝකේ වෙන කොහේවත් නැතුව ඇති.
රටේ වාට්ටු ගාණේ ළමයි, අහිංසක මිනිස්සු පණ අදිද්දී, මුන් කරන්නේ රූපවාහිනී කැමරා ඉස්සරහට ඇවිත් “ලබන සතියේ ඉඳන් වැටලීම් කරනවා” කියලා සෝ දාන එක. උන් ඇත්තටම හිතන් ඉන්නේ මදුරුවෝ ටීවී නිව්ස් බලලා බයවෙලා රට අත ඇරලා යයි කියලා!
දැන් බලන්න අපේ පළාත් පාලන ආයතන සහ නගර සභාවල් දිහා! පාරවල් අයිනේ කුණු කඳු, කාණු පද්ධති වහලා… මදුරුවන්ට “ෆයිව් ස්ටාර් හොටෙල්” හදලා දීලා තියෙන්නේ. හැබැයි ඩෙංගු වැඩිවුණාම මුන් කරන්නේ අත පිහදාගන්න එක. සෞඛ්ය අමාත්යාංශය නගර සභාවට බනිනවා, නගර සභාව මිනිස්සුන්ට බනිනවා. අන්තිමට මදුරුවා නිදැල්ලේ… මිනිහා පස් යට!
පහුගිය මාස කිහිපයට ඕක පාලනය කරන්න ගත්ත එක ස්ථිර විසඳුමක් කියන්න බලන්න?
මිනිස්සු උණ හැදුණාම ප්ලේට්ලට් කවුන්ට් එක (Platelet Count) බහිනකල් බයෙන් ගැහි ගැහි රෝහල් වාට්ටු ගාණේ බිම නිදාගන්නවා. ඇඳන් එකක දෙන්නා තුන්නා. හැබැයි බලධාරීන්ගේ උත්තරේ මොකක්ද? නිවේදන! දිගු නිවේදන!!
“වටපිටාව පිරිසිදුව තබාගන්න”
“සැක කටයුතු උණක් ඇත්නම් වෛද්ය උපදෙස් ගන්න”
මේක හරියට ගේ ඇතුළට හොරෙක් පැනලා මිනිස්සුන්ව මරද්දී, පොලිසිය ඇවිත් “අනේ ඔයාලා ගේ ඇතුළට වෙලා පරිස්සමෙන් ඉන්න” කියලා මයික්රෆෝනයෙන් කියනවා වගේ වැඩක්!
අනිත් පැත්තෙන් අපේ ජනතාව! තමන්ගේ වත්ත ඇතුළේ, ටයර් කැබැල්ලේ, යෝගට් කෝප්පේ මදුරුවෝ වගා කරනවා. හැබැයි තමන්ගේ දරුවාට ඩෙංගු හැදුණාම ආණ්ඩුවටයි, සෞඛ්ය අංශවලටයි බනිනවා. තමන්ගේ වගකීම පැහැර හැරීම වහගන්න ලෙහෙසිම ක්රමය අනුන්ට ඇඟිල්ල දික්කරන එක.
තවත් පැත්තකින් සමහර පෞද්ගලික ෆාමසි සහ රෝග විනිශ්චය විද්යාගාර (Laboratories)! මේ ව්යසනය අස්සෙන් උන් කෝටි ගණන් හම්බකරනවා. ලේ පරික්ෂාවලට, සේලයින්වලට, එක එක “ඩෙංගු සිරප්” වර්ගවලට ගිනි ගණන් අය කරනවා. මිනිස්සුන්ගේ මරණ බිය විකුණන් කන එක… ලාභදායී බිස්නස් එකක් වෙලා!
රාජ්ය නිලධාරීන් සහ සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරු (PHI) ඉන්නේ කඩින් කඩ ඇහැරෙන නින්දක! වැස්ස කාලෙට විතරක් ෆොගින් (Fogging) පාරක් දාලා, දුම් ටිකක් ඇරලා උන් හිතනවා වැඩේ ඉවරයි කියලා. ඒ දුම වැදුණාම මදුරුවෝ මැරෙන්නේ නැහැ, උන් වෙන පැත්තකට පියඹලා යනවා විතරයි කියලා ඕනෑම පොඩි එකෙක් දන්නවා. හැබැයි අපේ ‘විශේෂඥයෝ’ තාමත් ඉන්නේ ඒ 80 දශකයේ ක්රමවේද අස්සේ හිරවෙලා.
හැම තැනම කමිටු ඉන්නවා. ඩෙංගු මර්දන කාර්ය සාධක බලකායන් ඉන්නවා. මුන්ගේ රිපෝට් කියවනකොට රටම ලෙඩින් නිදහස් වගේ පේනවා. හැබැයි ඇත්ත ඒක නෙවෙයි. බලය සහ ප්රතිපාදන තියෙන එකෙක්වත් ඇත්තටම බිම් මට්ටමේ ක්රියාවලියක් කරන්නේ නැති නිසා, අහිංසක දරුවෝ රෝහල් ඇඳන් උඩ ජීවිතයත් මරණයත් අතර සටන් කරනවා.
මේ රටට තවත් ‘ඩෙංගු දේශන’ වැඩක් නැහැ. ටීවී එකේ ඇවිත් ඇඩ් දාන එකෙන් මදුරුවෝ වඳ වෙන්නේ නැහැ. රටට දැන් ඕනේ… කතාව නතර කරලා, බිම් මට්ටමින් කාණු ටික සුද්ධ කරලා, නීතිය තදින් ක්රියාත්මක කරලා, ඇත්තටම වැඩක් කරන්න පුළුවන් නායකත්වයක් විතරයි!
දැන්වත් ඇහැරෙන්න!
මේක… මදුරුවෙකුගේ ප්රශ්නයක් නෙවෙයි. අපේ කළමනාකරණයේ සහ වගකීමේ සර්වසම්පූර්ණ හිස්බව ගැන ප්රශ්නයක්. වගකීම කියන්නේ මාධ්ය සංදර්ශන පවත්වා මිනිස්සු බය කරන එක නෙවෙයි… මදුරුවා බිහිවන තැන් සහමුලින්ම නැති කරන එක!
පාලනයක් නැති නිසා මදුරුවෝ බෝවෙනවා!
ක්රියාවට වඩා ලේසි නිසා බලධාරීන් නිවේදන නිකුත් කරනවා!
නීතියක් නැති නිසා මිනිස්සු තමන්ගේ කුණු පාරට දානවා!
ලාභය පෙරේතකම නිසා සමහරු ලෙඩේ ව්යාපාරයක් කරගන්නවා!
මෙන්න මේකයි අපේ ඩෙංගු අර්බුදය.
වැඩක් නැති කතාව. ප්රතිඵලයක් නැති රඟපෑම. ඉටු නොකරන සැලසුම්.
මේ අස්සේ… රටේ අනාගතය වෙන දරුවෝ වාට්ටු ඇතුළේ ජීවිතය ඉල්ලා අඬනවා. බලයේ ඉන්න උන් වායුසමීකරණය කළ කාමරවල ඉඳන් “අනේ මේ පාර ඩෙංගු ප්රභේදය දරුණුයි” කියලා සාකච්ඡා කරනවා… ක්රමවත් ජාතික ප්රතිපත්තියක් හදන්නේ නැතුව!
දැන්වත් ඇහැරෙන්න!
ඇත්තටම බිම් මට්ටමේ වැඩක් කරන ක්රමවේදයක් ඉල්ලන්න!
මාධ්ය සංදර්ශන වෙනුවට… ක්රියාව ඉල්ලන්න!
නිදහසට කරුණු වෙනුවට… විසඳුම් ඉල්ලන්න!
තමන්ගේ ගෙවත්තෙන් පටන්ගෙන, මුළු පද්ධතියම වෙනස් කරනකල් බලා සිටින්නේ නැතුව… දැන්වත් වැඩක් කරන්න!