විපක්ෂයේ දේශපාලන කණ්ඩායම්, ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය (BASL) මෙන්ම ප්රමුඛ ජාත්යන්තර නීති සංවිධානවලින් එල්ල වන දැඩි විරෝධතා සහ අනතුරු ඇඟවීම් මධ්යයේ වුව ද, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ සහ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම ගැනීමේ වයස් සීමාව වසර දෙකකින් (02) ඉහළ නැංවීමේ තීරණය ක්රියාත්මක කිරීමට රජය ස්ථාවර පියවර ගනිමින් සිටී.
සමස්ත නීති පද්ධතියේම උසස්වීම් රටාවට සහ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට සෘජුවම බලපාන මෙම සංවේදී දේශපාලන තීන්දුව මේ වන විට දේශීය මෙන්ම ජාත්යන්තර අවධානය දැඩිව දිනාගත් සංවාද මණ්ඩපයක් බවට පත්ව ඇත.
යෝජිත වයස් සංශෝධන: ඉහළ උසාවිවලට නව සීමාවන්
නව ව්යවස්ථාපිත හෝ නීතිමය සංශෝධන ක්රියාත්මක වුවහොත්, ලංකාවේ ඉහළම අධිකරණ ව්යූහයේ වයස් සීමාවන් වෙනස් වන්නේ මෙලෙසිනි:
• ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන්: වත්මන් විශ්රාම වයස වන 65 සිට 67 දක්වා ඉහළට.
- අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන්: වත්මන් විශ්රාම වයස වන 63 සිට 65 දක්වා ඉහළට.
(සසඳා බැලීමේදී: දැනට මහාධිකරණ විනිසුරුවන් වයස 61න් ද, දිස්ත්රික් විනිසුරුවන් සහ මහේස්ත්රාත්වරුන් වයස 60න් ද විශ්රාම ගනු ලබයි).
අර්බුදයේ හරය: ප්රධාන කරුණු 3ක්
මෙම ආන්දෝලනාත්මක තීරණය පිටුපස ඇති දේශපාලන, නීතිමය සහ ව්යූහාත්මක බලපෑම් ප්රධාන ක්ෂේත්ර 3ක් ඔස්සේ විශ්ලේෂණය කළ හැකිය.
1.රජයේ ස්ථාවරය සහ ‘පද්ධතිය රැකගැනීමේ’ තර්කය
රජයේ ජ්යෙෂ්ඨ ප්රකාශකයෙකු ‘හරී දේශය’ වෙත සනාථ කළ පරිදි, මෙම තීරණයේ මූලික අරමුණ වන්නේ අත්දැකීම් බහුල ජ්යෙෂ්ඨ විනිසුරුවරුන්ගේ සේවය තවදුරටත් අධිකරණ පද්ධතියට ලබාගැනීමයි. රජය පෙන්වා දෙන්නේ වෘත්තීය විනිසුරුවරුන් ඉහළ උසාවිවලට උසස්වීම් ලැබීමට ආසන්න වන විටම පාහේ ඔවුන්ගේ විශ්රාම වයස එළඹෙන බවයි. මේ හේතුවෙන් ඔවුන් සතු වටිනා බුද්ධිමය සහ වෘත්තීය අත්දැකීම් පද්ධතියට අහිමි වන අතර, වයස් දීර්ඝ කිරීම හරහා ඔවුන්ට තවත් වසර 2ක් හෝ 3ක් ඉහළ අධිකරණවල සේවය කරමින් රටට සේවයක් සැලසීමට අවස්ථාව ලැබෙන බව රජය පවසයි.
2.”අධිකරණයට බලපෑම් කිරීමේ උත්සාහයක්” – දේශීය හා ජාත්යන්තර විරෝධය
කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණය දේශපාලන උපක්රමයක් ලෙස දකින විවේචකයෝ පවසන්නේ මෙයින් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට සෘජු සහ අනිසි බලපෑම් එල්ල විය හැකි බවයි. ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය (BASL) පමණක් නොව, පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය නීතිඥ සංගමය (CLA) සහ ආසියා හා පැසිෆික් කලාපීය නීති සංගමය (LAWASIA) වැනි ප්රමුඛ ජාත්යන්තර ආයතන ද රජයෙන් නිල වශයෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ උත්තරීතර අධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම වයස ඉහළ නැංවීමේ ක්රියාවලියෙන් වහාම ඉවත් වන ලෙසයි. මෙමඟින් විනිශ්චය මණ්ඩලවල ස්වාධීනත්වයට අනීතික බලපෑම් සිදුවිය හැකි බවට ඔවුහු අනතුරු අඟවති.
3.පහළ උසාවිවලින් ඇරඹෙන නව බඳවා ගැනීම්: Bottom-up ක්රමවේදය
අධිකරණයේ පවතින පුරප්පාඩු පිරවීම සඳහා රජය විසින් “පහළ සිට ඉහළට” (Bottom-up system) යන ව්යූහාත්මක ක්රමවේදය යෝජනා කර ඇත. එහි ප්රථම පියවර ලෙස බිම් මට්ටමේ (පහළ උසාවිවල) පවතින පුරප්පාඩු කඩිනමින් පිරවීම සඳහා අලුතින් මහේස්ත්රාත්වරුන් 50 දෙනෙකු බඳවා ගැනීමට නියමිතය. ඉන් අනතුරුව, එම ස්ථාවරත්වය මත පදනම්ව ඉහළ අධිකරණවල පුරප්පාඩු පිරවීමට රජය සැලසුම් කර ඇත.
පවතින පුරප්පාඩු සහ ඉදිරි පියවර
විශ්රාම වයස දීර්ඝ කිරීමේ නීතිමය සහ දේශපාලන ක්රියාවලිය පසුපසින් සිදුවන අතරතුර, ඉහළ උසාවිවල දැනට පවතින පුරප්පාඩු පිරවීම ආණ්ඩුව මුහුණ දෙන තවත් කඩිනම් අභියෝගයකි.
වත්මන් තත්ත්වය: මේ වන විට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ පුරප්පාඩු 4ක් සහ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරු පුරප්පාඩු 4ක් වශයෙන් සමස්ත ඉහළ අධිකරණ පුරප්පාඩු 8ක් පවතී.
මෙම පවතින පුරප්පාඩු කඩිනමින් පිරවීම සම්බන්ධයෙන් ඉදිරි සති කිහිපය ඇතුළත රජය විසින් අවසන් සහ තීරණාත්මක තීන්දුවක් ගැනීමට නියමිත බව දේශපාලන ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරයි. ජාත්යන්තර බලපෑම් හමුවේ ආණ්ඩුව මෙම තීන්දුව ඉදිරියටම රැගෙන යන්නේ කෙසේද යන්න ඉදිරි සති කිහිපයේදී මෙරට දේශපාලන මෙන්ම නීති ක්ෂේත්රයේ ද උණුසුම්ම මාතෘකාව වනු නිසැකය.