අධිකරණ ශාලාවක බිත්ති සාමාන්‍යයෙන් සාක්ෂි දරන්නේ දැඩි නීතිමය වගන්තිවලට, සාක්ෂි සටහන්වලට සහ විවාදයන්ට පමණි. එහෙත් ඊයේ (27) කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයෙන් ඇසුණේ ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්, ඕනෑම මනුෂ්‍ය හදවතක් කම්පා කරවන සුළු මානුෂීය ආයාචනයකි. ඒ, ක්‍රිෂ් ගනුදෙනුවට අදාළව රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර සිටින නාමල් රාජපක්ෂට ඇප ඉල්ලා ඉදිරිපත් වූ හදිසි මෝසම හරහාය.
මෙම ඉල්ලීම හුදෙක් සිරමැදිරියෙන් මිදීමට දැරූ නීතිමය උත්සාහයක් නොව, එක් පසෙකින් මරණයත් ජීවිතයත් අතර සටනක යෙදී සිටින මවකගේ සහ අනෙක් පසින් වයෝවෘද්ධව ඔත්පලව සිටින පියෙකුගේ අසරණකම ඉදිරියේ වැඩිමහල් පුතෙකු කළ වේදනාත්මක ආයාචනයක් විය.
“දෙවඟනගේ ඇස් බැඳ ඇත්තේ පුද්ගලයා අමතක කිරීමටයි”
විත්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතීඥ අලි සබ්රි අධිකරණය හමුවේ මතු කළ මූලික නෛතික සහ දාර්ශනික තර්කය, සමස්ත ශාලාවම නිහඬ කරවන සුළු එකක් විය.
“ස්වාමීනි, නීතියේ දෙවඟනගේ ඇස් වහලා තියෙන්නේ ඇයි? පුද්ගලයා අඳුරගන්න බැරිවෙන්න. නීතිය ඉහළ, පහළ කාටත් එකයි. කුඩුකාරයන්ටත් ඇප ලබාගන්න පුළුවන් වෙලා තියෙනවා. ප්‍රභාකරන් ඝාතනය කළත් ඔහුගේ අම්මයි තාත්තයි ආරක්ෂා කරන්න අවශ්‍ය කටයුතු කළ සහකම්පනයක් තිබූ රටක් මේක. ඒ සහකම්පනය නැති කරන්න දෙන්න හොඳ නැහැ…”
මෙම තර්කය හරහා විත්තිය ඉල්ලා සිටියේ නීතියේ අන්ධභාවය (blind justice) සාධාරණත්වයේ මූලධර්මයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක විය යුතු බවයි. දේශපාලනික ප්‍රතිරූපය, වාසගම හෝ චෝදනාවල ස්වභාවය කුමක් වුවත්, සාමාන්‍ය මිනිසෙකුට හිමිවිය යුතු මූලික සහකම්පනය සහ අනුකම්පාව නාමල් රාජපක්ෂ නමැති මනුෂ්‍යයාට අහිමි නොවිය යුතුය යන්න එහි ගැබ්ව තිබිණි. සතුරෙකුගේ වයෝවෘද්ධ දෙමාපියන් රැකබලා ගැනීමට තරම් මානව ගුණාංග විදහාපෑ සමාජයක, තම මවගේ සැත්කම ඉදිරියේ පුතෙකුට හිමිවිය යුතු කරුණාව අහිමි විය නොහැකි බව විත්තියේ ප්‍රබල තර්කය විය.
ජීවිත අවදානම සහ පවුලේ සැබෑ අසරණකම
නාමල් රාජපක්ෂට එරෙහිව ඇති මූල්‍ය හෝ දූෂණ චෝදනා නීතිය හමුවේ ඉතා බරපතළ කාරණා බව නොරහසකි. ඒවා නිසි නඩු විභාගයකින් පසු නීතියට අනුකූලව තීරණය විය යුතු කරුණුය; මෙම ඇප ඉල්ලීමෙන් ඔහු නිර්දෝෂී වන්නේද නැත.
නමුත් විත්තිය අධිකරණය හමුවේ තැබූ කරුණු පෙළගැසෙන්නේ දේශපාලනයෙන් ඔබ්බට ගිය පවුල් ඛේදවාචකයක් ලෙසිනි:
- මවගේ අවදානම් සැත්කම: 74 හැවිරිදි වියේ පසුවන ශිරන්ති රාජපක්ෂ මේ වන විටත් පේස්මේකර් (pacemaker) යන්ත්‍රයක ආධාරයෙන් දිවි ගෙවයි. ඇයට සිදු කිරීමට නියමිතව තිබූ විවෘත හදවත් සැත්කම (Open-heart surgery) අතිශය අවදානම් සහගත එකක් වන අතර, සැත්කම් මේසයට යන මවකගේ අවසන් බැල්මට හෝ පුතෙකුගේ දෑස් හමුවීමේ අයිතිය අහිමි විය යුතුද යන වේදනාත්මක ප්‍රශ්නය එහිදී මතු විය.
- 81 හැවිරිදි පියාගේ සාත්තු සත්කාර: හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ රෝහල්ගතව ප්‍රතිකාර ලබා නිවසට පැමිණ සිටින්නේ දැඩි වෛද්‍ය අවධානයක් අවශ්‍ය තත්ත්වයකිනි. මෙතෙක් ඔහුට සියලු උපස්ථාන සිදු කළ බිරිඳ ද රෝහල්ගතව මරණාසන්න සැත්කමකට මුහුණ දෙන මොහොතක, එම නිවසේ රැඳී සිටි වැඩිමහල් පුතු ලෙස ඔහුගේ පැමිණීම හුදු කැමැත්තක් නොව පවුලේ පැවැත්ම පිළිබඳ අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක් බව විත්තිය පෙන්වා දුන්නේය.
“මීට වඩා සුවිශේෂී කරුණු දෙන්න ඕනිනම් අපට ඒවා නිර්මාණය කරන්න වෙනවා” යැයි ජනාධිපති නීතීඥවරයා පැවසුවේ, මනුෂ්‍ය ජීවිතයකට මුහුණ දිය හැකි මෙවන් අතිශය සංවේදී සහ අසරණ මොහොතක් නීතියේ “සුවිශේෂී කරුණක්” (exceptional circumstance) ලෙස නොසලකන්නේ නම් වෙන කවරක් සලකන්නද යන වේදනාව පෙරදැරි කරගනිමිනි.
නීතියේ දැඩි බව සහ පැමිණිල්ලේ ප්‍රතිචාරය
මානුෂීය කාරණා කෙතරම් සංවේදී වුවත්, නීතිය හැඟීම් මත පමණක් ක්‍රියාත්මක විය නොහැකි බව අල්ලස් කොමිසම දැඩිව අවධාරණය කළේය. එයාර් බස් නඩුවේ සහන ක්‍රිෂ් නඩුවට ඈඳාගත නොහැකි බවත්, හදිසි මෝසමක් මගින් කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම නිසා වෛද්‍ය වාර්තා සහ ලිපිලේඛන පරීක්ෂා කිරීමට පැමිණිල්ලට පූර්ව අවස්ථාවක් නොලැබුණු බවත් ඔවුහු පෙන්වා දුන්හ.
චෝදනා වෙනස් වන විට සහ නඩුව වෙනස් වන විට, ක්‍රියාපටිපාටිය තදින් ආරක්ෂා විය යුතු බව අල්ලස් කොමිසමේ තර්කය විය. එයද නීතිගරුක සමාජයක ක්‍රියාපටිපාටික සාධාරණත්වය රැකගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වූවකි.
අද දිනය: සහකම්පනය සහ යුක්තිය උරගා බලන මොහොත
දෙපාර්ශ්වයේ කරුණු විමසූ කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත්වරයා, මෙම සංවේදී කරුණු පෙර දිනවල ඉදිරිපත් නොවූ අලුත් “සුවිශේෂී කරුණු” ලෙස පිළිගත්තේය. එහෙත් යුක්තියේ විනිවිදභාවය වෙනුවෙන්, ඉදිරිපත් කළ වෛද්‍ය ලේඛන අධ්‍යයනය කිරීමට පැමිණිල්ලට අවස්ථාව ලබාදෙමින්, ඇප පිළිබඳ අවසන් තීරණය ගැනීම අද (28) දිනට කල් තැබිණි.
නාමල් රාජපක්ෂ යනු අධිකරණය හමුවේ සිටින සැකකරුවෙකි; ඔහුට එරෙහි චෝදනා නීතිය හමුවේ විභාග විය යුතුය. එහෙත් අද අධිකරණය ඉදිරියේ පවතින්නේ නීතියේ දැඩි බව පමණක් නොවේ. මවකගේ අවදානම් සැත්කම සහ පියෙකුගේ අසරණකම ඉදිරියේ, දඬුවම් නියම වීමටත් පෙර පුතෙකුට හිමිවිය යුතු මානුෂීය සහකම්පනය කුමක්ද යන්නයි. අද දිනයේ ප්‍රකාශයට පත්වීමට නියමිත තීන්දුව, නීතියේ දැඩි බව සහ මනුෂ්‍යත්වයේ උතුම් ගුණාංග අතර ඇති සියුම් සමබරතාවය මැන බලන තීරණාත්මක සංධිස්ථානයක් වනු ඇත.