විමර්ශනාත්මක පුවත් වාර්තාවකි
ලංකාවේ ප්රමුඛතම රාජ්ය වාණිජ බැංකුවක් වන ලංකා බැංකුවේ (BOC) ජංගම දුරකථන යෙදුම (Mobile Banking App) හරහා සිදුවූ බව කියන අතිශය සැකකටයුතු ගනුදෙනු මාලාවකින්, විශ්රාමික යුද හමුදා හෙද නිලධාරියෙකුගේ ගිණුමක තිබූ රුපියල් 28,69,000ක (විසි අට ලක්ෂ හැට නමදහසක) දැවැන්ත මුදලක් මිනිත්තු 14ක් තුළදී අතුරුදන්වීමේ බරපතළ සිදුවීමක් වාර්තා වේ.
තමන්ට කියා නිවසක් තනා ගැනීමේ අරමුණින් තම විශ්රාම වැටුප ඇපයට තබා ලංකා බැංකුවෙන්ම ලබාගත් රුපියල් ලක්ෂ 44ක ණය මුදලින් කොටසක් මෙලෙස වංචනිකයන්ගේ ග්රහණයට ලක්ව ඇති අතර, සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අදාළ පාර්ශ්ව වෙත පැමිණිලි කර මාසයක් ගතවුවද මෙතෙක් කිසිදු සාධාරණයක් ඉටුවී නොමැති බව වින්දිත පවුල පවසයි.
මධ්යම රාත්රියේ විනාඩි 14ක ගනුදෙනු සංහාරය
හමුදා සේවයෙන් විශ්රාම ලබා මේ වන විට කොළඹ ප්රදේශයේ පෞද්ගලික රැකියාවක නිරත වන මෙම නිලධාරියාගේ ගිණුම පවත්වාගෙන ගොස් ඇත්තේ ලංකා බැංකුවේ බද්දෙගම ශාඛාවේය.
පසුගිය අගෝස්තු මස 14 වන දින මධ්යම රාත්රී 01:24 සිට 01:38 දක්වා වූ මිනිත්තු 14ක කෙටි කාලය තුළ එක දිගට රුපියල් ලක්ෂය බැගින් අවස්ථා 28කදී වෙනත් ගිණුම් වෙත මුදල් සංක්රමණය වී ඇත. ඊට අමතරව රුපියල් 50,000ක සහ රුපියල් 19,000ක මුදල් හුවමාරු දෙකක් ද සමඟින් අවස්ථා තිහකදී (30) සම්පූර්ණ මුදල අදාළ ගිණුමෙන් හිස් කර තිබේ.
තම දුරකථනයට එක දිගට පැමිණි කෙටි පණිවිඩ (SMS Alerts) මඟින් මෙම අනවසර මුදල් පිටවීම දුටු ගිණුම් හිමිකරු සහ ඔහුගේ බිරිඳ, වහාම ක්රියාත්මක වී ලංකා බැංකුවේ ක්ෂණික ඇමතුම් සේවාව (Hotline) අමතා ගිණුම සහ කාඩ්පත අත්හිටුවන ලෙස (Block) ඉල්ලා ඇතත්, එම මොහොතේ එය නිසි පරිදි ක්රියාත්මක වී නොමැති බවට ඔවුහු චෝදනා කරති.
“අපට ඉන්න හිටින්න තැනක් නැහැ” – බිරිඳගේ කම්පිත හෙළිදරව්ව
සිද්ධිය පිළිබඳව මාධ්ය වෙත අදහස් දක්වමින් අදාළ විශ්රාමික නිලධාරියාගේ බිරිඳ මෙසේ ප්රකාශ කළාය:
“අපට ඉන්න ස්ථිර ගෙයක් නැහැ. ඒ නිසා මහත්තයාගේ විශ්රාම වැටුප ඇපයට තියලා අපි ලංකා බැංකුවෙන්ම ලක්ෂ 44ක ණයක් අරගෙන ඒ මුදල් තමයි මේ ගිණුමේ තැන්පත් කරලා තිබුණේ. එයා රට වෙනුවෙන් යුද හමුදාවේ හෙද නිලධාරියෙක් විදිහට සේවය කරලා විශ්රාම ගිය කෙනෙක්. දැන් කොළඹ වෙනත් රැකියාවක් කරනවා.
පසුගිය අගෝස්තු 14 වෙනිදා රෑ 1.24 ඉඳලා 1.38 වෙනකම් එක දිගට ලක්ෂය ලක්ෂය බැගින් 28 වතාවක් එයාගේ ගිණුමෙන් අඩු වුණා. SMS එනකොටම අපි බයවෙලා බැංකුවේ හොට්ලයින් එකට කතා කරලා ගිණුමයි කාඩ් එකයි බ්ලොක් කරන්න කිව්වා. ඒත් ඒක නතර වුණේ නැහැ. 1.38 වෙනකොට ලක්ෂය බැගින් 28 වතාවකුයි, 50,000 සහ 19,000 බැගින් තවත් වාර දෙකකුයි සේරම සල්ලි ඇදලා ඉවරයි.
පහුවදාම අපි අදාළ බද්දෙගම බැංකු ශාඛාවට ගිහින් ඇඬූ කඳුළින් කිව්වා. ඒත් බැංකුවේ නිලධාරීන් කිව්වේ ‘අපිට දැන් කරන්න දෙයක් නැහැ’ කියලා විතරයි.”
නීතිය හමුවේ පැමිණිල්ලත් අතරමං වෙයි
බැංකු ශාඛාවෙන් සහනයක් නොලැබුණු පසුබිමක, වින්දිත පාර්ශ්වය ප්රදේශයේ පොලිස් ස්ථානය වෙත ගොස් පැමිණිලි කිරීමට උත්සාහ කර ඇතත්, මුදල විශාල බැවින් එය සාමාන්ය පොලිසියෙන් භාරගත නොහැකි බව පවසා හරවා යවා ඇත.
පසුව ඔවුන් සියලු ගනුදෙනු ලේඛන රැගෙන ඇල්පිටිය විශේෂ අපරාධ විමර්ශන ඒකකය වෙත ගොස් නිල පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. ඊට අමතරව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිගණක අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය (CCID) සහ ශ්රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්රතිචාර සංසදය (SLCERT) වෙත ද නිල වශයෙන් කරුණු වාර්තා කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම මහා මූල්ය අපරාධය සිදුවී මසකට අධික කාලයක් ගතවී ඇතත්, වංචනිකයන්ට එරෙහිව හෝ මුදල් ගලාගිය ගිණුම් සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ප්රගතියක් හෝ විසඳුමක් මෙතෙක් ලැබී නොමැති බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති.
මතු වන බරපතළ තාක්ෂණික සහ නියාමන ප්රශ්න
රාජ්ය බැංකු පද්ධතියක ආරක්ෂිත යෙදුමක් (Mobile App) හරහා මෙවැනි මංකොල්ලයක් සිදුවීම පිටුපස බරපතළ ආරක්ෂක සිදුරු රැසක් අනාවරණය වන බව සයිබර් ආරක්ෂණ හා මූල්ය විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති:
1. අසාමාන්ය ගනුදෙනු හැඳුනුම් පද්ධති (Fraud Monitoring Failure): මධ්යම රාත්රියක කෙටි කාලයක් තුළ එකම මුදලක් වාර 28ක් පිටතට මාරු වෙද්දී, පද්ධතිය මඟින් එය ‘අධි-අවදානම්’ (High Risk) ලෙස හඳුනාගෙන ගනුදෙනු ස්වයංක්රීයව අත්හිටුවීමට (Automated Freeze) අපොහොසත් වූයේ මන්ද?
2. දෛනික සීමා (Daily Limits) උල්ලංඝනය වීම: සාමාන්යයෙන් ජංගම යෙදුම් හරහා දිනකට හුවමාරු කළ හැකි උපරිම සීමාවන් පවතිද්දී, එකම රාත්රියක ලක්ෂ 28කට අධික මුදලක් මාරු කිරීමට ඉඩ සැලසුණේ කෙසේද?
3. ක්ෂණික ප්රතිචාර අංශයේ අකාර්යක්ෂමතාව: ගනුදෙනුකරු අනතුර වටහාගෙන බැංකු පද්ධතිය අමතන මොහොතේදීම ගිණුම අවහිර කර මුදල් ගලායාම වැළැක්වීමට බැංකු සේවකයන් අපොහොසත් වූයේ මන්ද?
රට වෙනුවෙන් සේවය කළ රණවිරුවකු සිය විශ්රාම වැටුපෙන් හිලව් කරමින් ගෙවීමට ගත් ණය මුදල, මෙරට ප්රමුඛතම රාජ්ය බැංකුවක පද්ධතියක් තුළදීම සයිබර් ජාවාරම්කරුවන් අතට පත්ව තිබීම සමස්ත මෙරට ඩිජිටල් බැංකු පද්ධතිය කෙරෙහි ජනතාව තුළ පවතින විශ්වාසය දැඩි ලෙස පළුදු කරන්නකි.
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව, ලංකා බැංකු ඉහළ පාලනාධිකාරිය සහ පොලිස්පතිවරයා ඇතුළු වගකිවයුත්තන් කඩිනමින් මැදිහත් වී මෙම මුදල් සංක්රමණය වූ අවසන් ගිණුම් වටලා අදාළ අරමුදල් යළි ලබාදීමටත්, වින්දිත පවුලට සාධාරණය ඉටු කිරීමටත් වහා පියවර ගත යුතුව තිබේ.