ප්‍රාන්ත මැතිවරණ පරාජය හමුවේ ජර්මානු දේශපාලනය උඩුයටිකුරු වෙයි: පරාජය ‘ව්‍යසනයක්’ වුවත් ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්නොවන බව චාන්සලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මර්ස් පවසයි

ජර්මනියේ පැවති තීරණාත්මක ප්‍රාන්ත මැතිවරණ ද්විත්වයකින් තම පාලක ක්‍රිස්ටියන් ඩිමොක්‍රටික් යුනියන් (CDU) පක්ෂය ලැබූ දැවැන්ත පසුබෑම “ව්‍යසනයක්” ලෙස විවෘතව පිළිගන්නා නමුත්, තමන් කිසිසේත්ම චාන්සලර් ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්නොවන බව ජර්මානු චාන්සලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මර්ස් (Friedrich Merz) ප්‍රකාශ කර තිබේ.

පසුගිය ඉරිදා පැවති මැතිවරණවල මූලික ප්‍රතිඵල ප්‍රකාශයට පත්වීමත් සමඟ, බර්ලින් නුවර පිහිටි පක්ෂ මූලස්ථානයේදී මාධ්‍ය ඇමතූ චාන්සලර්වරයා අවධාරණය කළේ තම රජය සැලසුම් කර ඇති ආර්ථික හා සුබසාධන ප්‍රතිසංස්කරණ මාලාව කිසිදු පසුබෑමකින් තොරව ඉදිරියට ගෙන යන බවයි.

දේශපාලන භූමිකම්පාවක් ඇති කළ මැතිවරණ ප්‍රතිඵල

ඊසානදිග මෙක්ලන්බර්ග්-වෝපොමර්න් (Mecklenburg-Vorpommern) ප්‍රාන්තයේදී චාන්සලර්වරයාගේ CDU පක්ෂය ලැබූ ඡන්ද ප්‍රතිශතය ප්‍රාන්ත පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කිරීමට අවශ්‍ය අවම සීමාව වන 5% සීමාව කරා හෝ ළඟා වීමට අපොහොසත් විය. මෙය දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු එම ප්‍රාන්තය තුළ පක්ෂය ලැබූ දරුණුතම පරාජය ලෙස වාර්තා වේ.

එම ප්‍රාන්තයේ වැඩිම ඡන්ද ප්‍රතිශතය (38%) දිනාගැනීමට සමත්ව ඇත්තේ සංක්‍රමණික විරෝධී සහ ජර්මන්-ජාතිකවාදී ප්‍රතිපත්ති දරන අන්ත දක්ෂිණාංශික ‘ජර්මනිය සඳහා විකල්පය’ (Alternative for Germany – AfD) පක්ෂයයි. මධ්‍ය-වාමාංශික SPD පක්ෂය 35%ක ඡන්ද ලබා ගනිමින් දෙවන ස්ථානයට පත්ව ඇත. කෙසේ වෙතත්, අනෙකුත් සියලුම ප්‍රධාන ධාරාවේ පක්ෂ AfD සමඟ හවුල් ආණ්ඩු පිහිටුවීම තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බැවින්, වැඩිම ආසන දිනාගත්තද ඔවුන්ට ප්‍රාන්ත පාලන බලය පිහිටුවීම අසීරු වී තිබේ.

මේ අතර බර්ලින් අගනුවර පාලනය මෙහෙයවන CDU පක්ෂය, වාමාංශික ‘ඩි ලින්කේ’ (Die Linke) පක්ෂය හමුවේ පරාජයට පත්ව ඇත. ප්‍රක්ෂේපණ අනුව ඩි ලින්කේ පක්ෂය 26%කට ආසන්න ප්‍රතිශතයක් ලබාගෙන ප්‍රථම ස්ථානයට පත්වෙද්දී, පාලක CDU පක්ෂයට හිමිව ඇත්තේ 19%ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් පමණි. මීට අමතරව අගනුවර තුළද AfD පක්ෂය තම ඡන්ද පදනම 16% දක්වා වර්ධනය කරගෙන තිබේ.

පරාජයට බලපෑ ප්‍රධාන හේතු සහ ජනතා අසතුට

මෙම දේශපාලන පසුබෑම එක රැයකින් සිදු වූවක් නොවන අතර, ඊට දේශීය ආර්ථික අර්බුදය මෙන්ම මර්ස්ගේ දේශපාලන උපායමාර්ගවල දුර්වලතා සෘජුව බලපෑවේය:

1. අසාර්ථක වූ දක්ෂිණාංශික උපායමාර්ගය: මර්ස් බලයට පත්වූ දා සිට සංක්‍රමණික ප්‍රතිපත්ති සහ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි දක්ෂිණාංශික ස්ථාවරයක් ගත්තේ AfD වෙත ඇදී යන ඡන්ද නැවත දිනාගැනීමේ අරමුණෙනි. එහෙත් එම උත්සාහය පාරාවළල්ලක් විය. දක්ෂිණාංශික ඡන්දදායකයින් ආදේශක වෙනුවට සැබෑ අන්ත දක්ෂිණාංශික AfD පක්ෂයම තෝරාගත් අතර, මධ්‍යස්ථ සහ වාමාංශික ඡන්දදායකයින් CDU වෙතින් ඈත් වී ‘ඩි ලින්කේ’ වැනි වාමාංශික පක්ෂ වටා රොක් විය.

2. ජීවන වියදම් අර්බුදය සහ උද්ධමනය: ජර්මානු කාර්මික ක්ෂේත්‍රයේ පසුබෑම, ඉහළ උද්ධමනය සහ බලශක්ති පිරිවැය හමුවේ සාමාන්‍ය ජනතාව දැඩි පීඩනයකට ලක්ව සිටිති. මර්ස් හඳුන්වා දුන් නව බදු සහ කප්පාදු ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් ක්ෂණික සහන නොලැබීම හේතුවෙන් ඡන්දදායකයින් තුළ දැඩි කලකිරීමක් හටගත්තේය.

3. නැගෙනහිර ජර්මානු විෂමතාව: මෙක්ලන්බර්ග්-වෝපොමර්න් වැනි හිටපු කොමියුනිස්ට් නැගෙනහිර ජර්මානු ප්‍රාන්තවල ජනතාව, බටහිරට සාපේක්ෂව තමන් දිගුකාලීනව ආර්ථික හා සමාජයීය වශයෙන් කොන් කර ඇතැයි යන හැඟීමෙන් පසුවීම AfD හි නැගීමට ප්‍රධාන හේතුවක් විය.

යුරෝපීය අර්බුද සහ මර්ස්ගේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික තීන්දු වල බලපෑම

ජර්මනිය මුහුණ දෙන අභ්‍යන්තර දේශපාලන අර්බුදය පිටුපස යුරෝපා කලාපීය භූ-දේශපාලනික සාධකද ප්‍රබල කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය:

• යුක්‍රේන යුද්ධය සහ රුසියානු ප්‍රතිපත්තිය: මර්ස් යනු යුක්‍රේනයට අඛණ්ඩව බර අවි සැපයීම සහ රුසියාවට එරෙහි සම්බාධක දැඩි කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නායකයෙකි. එහෙත්, විශේෂයෙන් නැගෙනහිර ජර්මනියේ ජනතාව සාම්ප්‍රදායිකව රුසියාව සමඟ දැඩි ගැටුමකට යාමට විරුද්ධ වන අතර සාම සාකච්ඡා ඉල්ලා සිටියි. යුද විරෝධී සහ රුසියානු හිතවාදී ස්ථාවරයක් ගන්නා AfD පක්ෂය, මර්ස්ගේ මෙම දැඩි යුරෝපීය/නේටෝ (NATO) හිතවාදී ස්ථාවරය තම දේශපාලන වාසියට හරවා ගත්තේය.

• බලශක්ති අර්බුදයේ දිගුකාලීන පිරිවැය: ලාභදායී රුසියානු ගෑස් සැපයුම් ඇනහිටීමෙන් පසු විකල්ප බලශක්ති වෙත මාරුවීමේදී ඇති වූ දැවැන්ත වියදම සාමාන්‍ය පවුල්වලට මෙන්ම සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ කර්මාන්තවලට දරාගත නොහැකි විය. මෙයට ප්‍රායෝගික සහන සැලසීමට මර්ස් රජය අපොහොසත් වීම ජනතා කෝපයට හේතු විය.

• සරණාගත සහ සංක්‍රමණික පීඩනය: යුක්‍රේන සරණාගතයින් ඇතුළු මැදපෙරදිග සංක්‍රමණිකයන්ගේ පැමිණීම හමුවේ නිවාස, පාසල් සහ සෞඛ්‍ය පද්ධතිය දැඩි තදබදයකට ලක් විය. මර්ස් ඒ පිළිබඳ වාචිකව දැඩි ස්ථාවරයක් ප්‍රකාශ කළද, යුරෝපා සංගමයේ නීතිමය සීමා තුළ විසඳුම් දීමට නොහැකි වීම නිසා ජනතාව විකල්ප දේශපාලන බලවේග සෙවීමට පෙළඹුණි.

"පසුනොබසින ප්‍රතිසංස්කරණ තම පිළිතුරයි" – චාන්සලර්වරයාගේ ස්ථාවරය

මැතිවරණ පරාජය හමුවේ වුවද තම ස්ථාවරය වෙනස් නොකරන බව මර්ස් පැවසීය.

“රට ඉදිරියට ගෙන යාමට නම් මෙම ආර්ථික, බදු සහ සුබසාධන ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කළ යුතුමයි. ඒ වගකීම මම භාරගන්නවා. මේ මොහොතේ අවශ්‍ය වන්නේ නොසැලෙන අධිෂ්ඨානය, ස්ථීරභාවය සහ ඉවසීමයි. පක්ෂ නායකයා මෙන්ම රටේ චාන්සලර්වරයා ලෙස මම එය පෙන්වනවා. සමාජය තුළට විනිවිද යන අත්තනෝමතික සහ අන්තවාදී දේශපාලන විෂබීජයට ඇති එකම ප්‍රතිකාරය මෙම ප්‍රතිසංස්කරණයි.”

අභ්‍යන්තර අර්බුදය සහ නායකත්වයේ අනාගතය

ධුරයට පත්ව මාස 16ක් වැනි කෙටි කලකින් ජනප්‍රියත්වය පහත වැටීම හේතුවෙන්, ධුර කාලය මධ්‍යයේ චාන්සලර්වරයා වෙනස් කිරීමේ (chancellor swap) සාකච්ඡා පවතින බවට ආරංචි පැතිර යයි. AfD සම-නායිකා ඇලිස් වයිඩල් (Alice Weidel) පවසන්නේ “ඉතා ඉක්මනින් ඔහුට ධුරය හැර යාමට සිදුවනු ඇති” බවයි.

කෙසේ වෙතත්, ප්‍රාන්ත අටක නායකයින් ඇතුළු CDU ප්‍රබලයින් තවදුරටත් මර්ස් පිටුපස සිටී. පසුගිය රජයන්ගෙන් උරුම වූ අර්බුද එක වසරකින් විසඳිය නොහැකි බවත්, ෆෙඩරල් මට්ටමින් ආණ්ඩු අස්ථාවර නොකර මර්ස්ට වසර හතරක සම්පූර්ණ ධුර කාලය ලබා දිය යුතු බවත් ඔවුන්ගේ මතය වී තිබේ.

දේශීය ආර්ථික අර්බුදය සහ යුරෝපීය භූ-දේශපාලනික කැලඹීම් මධ්‍යයේ, ජර්මනියේ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කරගැනීම චාන්සලර් මර්ස් හමුවේ ඇති දැවැන්තම අභියෝගය බවට පත්ව ඇත.