මහනුවර, හතරලියද්දේ හත්බාව පෞද්ගලික වත්ත යනු හුදෙක් පස් තට්ටුවක් හෝ ගස් කොළන් පිරුණු භූමියක් පමණක් නොවේ. ඒ, වසර 150කට අධික කාලයක් තිස්සේ වතුකරයේ දෙමළ ජනතාවගේ ලේ, කඳුළ සහ දහඩිය මතින් සරු වූ පරම්පරා ගණනාවක ජීවන බිමයි. අතීතයේ පවුල් 300කට අධික සංඛ්යාවක් සිනහවුණු, හඬා වැටුණු, ජීවත් වූ මේ භූමියේ අද ඉතිරිව සිටින්නේ පවුල් 12ක් පමණි. වතු හිමිකරුවන් වරින් වර වෙනස් වෙද්දී, ඒ පවුල් 12ට අද සිදුව ඇත්තේ තම මූලික මනුෂ්ය ගෞරවය වෙනුවෙන් අඛණ්ඩව පොරබදන්නටයි.
හිමිකාරිත්වයේ බලපරාක්රමය හමුවේ බිලිවන භක්තිය
පසුගිය අගෝස්තු 14 සිට 17 දක්වා හත්බාව දේවාල භූමියෙන් ඇසුණේ බෙර හඬ සහ පූජා මන්ත්ර විතරක් නොවේ; ඒ හිමිකාරිත්වයේ තර්ජන හමුවේ නොසැලී සිටි ජනතාවගේ ආත්මශක්තියේ හඬයි. ප්රදේශවාසීන්, ආසන්න වතුවල ජනතාව මෙන්ම සිංහල ගම්වාසීන්ගේද සහෝදරත්වයෙන් සහ පොලිස් අවසරය ඇතිව සංවිධානය වූ මේ උත්සවයට, වතු හිමිකරුගෙන් එල්ල වූයේ අඛණ්ඩ විරෝධයකි.
අගෝස්තු 17 වන දා උත්සවය නිමා වෙද්දී, ඒ අසරණ පවුල් 12 හමුවේ දිගහැරුණේ මහනුවර දිස්ත්රික් අධිකරණයෙන් නිකුත් වූ සිතාසි පත්රයි.
වතු හිමිකරු අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ කුමක්ද?
- තමන්ගේම භූමියේ ආගමික වතාවත් කිරීමට නම් වතු හිමිකරුගෙන් පූර්ව අවසර ලැබිය යුතුය.
- පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ පැවත එන සිරුරේ කටු ගැසීම, මොණර කාවඩි නැටීම වැනි සාම්ප්රදායික භාරහාර සහ ආගමික වතාවත් තහනම් කළ යුතුය.
- අසල්වැසි බෞද්ධ ගම්මානවලට බාධාවක් නොවිය යුතුය. (ගම්වාසීන්ම සහෝදරත්වයෙන් සහභාගී වූ උත්සවයකට!)
පෞද්ගලික ඉඩමක මායිමෙන් ඔබ්බට යන මානව හිමිකම්
2025 වසරේ පැවති උත්සවයේදී ද වතු හිමිකරු ජනතාව සමඟ හැසිරුණු අයුරු දැක්වෙන වීඩියෝ දර්ශන සමාජගත විය. පෞද්ගලික වත්තක් යනු මෙරට ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව අහෝසි වූ, වෙනම රාජ්යයක් නොවේ. වතු හිමිකාරිත්වය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිසුන්ගේ ආගමික නිදහස, ආත්මගෞරවය සහ සංස්කෘතික අයිතීන් පාලනය කිරීමේ නිදහස නොවේ.
තවත් බරපතල ප්රශ්නයක් මතු වේ. නීතිඥවරයෙකු ඉදිරියේ වතු පවුල් ලවා අත්සන් කරගත් බව කියන ලේඛන ලබාගත්තේ ඔවුන්ගේ නිදහස් කැමැත්තෙන්ද? නැතහොත් අධිකාරී බලය සහ රැකියා අහිමිවීමේ බිය හමුවේ ලබාගත් නීති විරෝධී බලපෑම්වල ප්රතිඵලයක් ලෙසද?
හත්බාවෙන් මතු වන සමස්ත වතුකරයේම අර්බුදය
මෙය හත්බාව වත්තේ පවුල් 12කගේ විලාපයක් පමණක් ලෙස බැහැර කළ නොහැක. මෙය, ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත පෞද්ගලික වතුවල සේවය කරන දහස් සංඛ්යාත කම්කරුවන් මුහුණ දෙන යථාර්ථයේ පිළිබිඹුවකි.
- තම ශ්රමය සූරාකන අතරේ, ඔවුන්ගේ ආගමික හා සංස්කෘතික මූලයන් සිඳ දැමීමට ඉඩ දිය හැකිද?
- සියවස් එකහමාරක වාසස්ථාන අයිතිය සහ රැකියා සුරක්ෂිතතාව එක රැයින් පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වයකට යටපත් කළ හැකිද?
ශ්රමය ලබාදෙන කම්කරුවාට සිය ආගමික විශ්වාසයන් ඇදහීමට ඇති අයිතිය, පෞද්ගලික දේපළ අයිතියේ අභිමතයට යට කිරීම යනු අපේ රටේ මානව හිමිකම්වලට එල්ල වන පාරාහරණයකි. මේ සටන හත්බාව වත්තේ පවුල් 12ගේ පමණක් නොවේ; මනුෂ්යත්වයේ ගෞරවය අගයන සැමගේම අවධානයට ලක්විය යුතු බරපතල සමාජීය කරුණකි.