ජාතික ගුවන් සේවය වන ශ්‍රීලන්කන් එයාර්ලයින්ස් හි ඩිජිටල් දොරගුළු කඩාගෙන සයිබර් ත්‍රස්තවාදීන් ඇතුළු වී මුළු පද්ධතියම අඩපණ කිරීමේ තර්ජනයක් මතු කරද්දී, එහි ඉහළ බලධාරීන් ඒ සියල්ල කාපට් එක යට සඟවා ‘කිසිවක් සිදු නොවූ ගාණට’ සිටින්නට ගත් නින්දිත උත්සාහය මේ වන විට පුපුරා ගොස් හමාරය.
ඩොලර් මිලියන ගණන් මහජන මුදල් ගිලින සුදු අලියෙකු බවට පත්ව ඇති ශ්‍රීලන්කන් ගුවන් සේවය, මෙවර අනතුරේ හෙළා ඇත්තේ රටේ ජාතික ආරක්ෂාව සහ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත මගීන්ගේ අතිශය සංවේදී පුද්ගලික දත්තයි.
ඩාර්ක් වෙබ් එකේ කප්පම් ඉල්ලීම්: පද්ධතිය හැකර්වරුන්ගේ ග්‍රහණයේද?
පාර්ලිමේන්තුවේදී මන්ත්‍රී දයාසිරි ජයසේකර හෙළි කළ තොරතුරු අනුව, හැකර්වරුන් ශ්‍රීලන්කන් පද්ධති සහ ඊමේල් ජාලයට ඇතුළු වී ඩාර්ක් වෙබ් (Dark Web) හරහා ප්‍රසිද්ධියේ වගකීම භාරගෙන තිබේ. ඔවුන් ඉල්ලා ඇත්තේ ඩොලර් 50,000ක ක්‍රිප්ටෝ කප්පමකි. වඩාත්ම බරපතළ කාරණය වන්නේ මෙම තර්ජනය එල්ල කළ හැකර්වරුන්ගේ ග්‍රහණයෙන් පද්ධති තවමත් සම්පූර්ණයෙන් මුදාගෙන නොමැති බවට එල්ල වන අනතුරු ඇඟවීමයි.
මෙම අර්බුදය තවත් උග්‍ර කරමින්, අන්තර් සමාගම් සේවක සංගමය හෙළි කරන්නේ ‘Infrastructure Destruction Squad’ (Blacknet-00) නමැති අන්තර්ජාතික සයිබර් කල්ලි විසින් පසුගිය ජූනි 29 දින මෙම ප්‍රහාරය එල්ල කළ බවයි.
ඇමරිකාව අනතුරු අඟවද්දී කළමනාකාරීත්වය නිදි වැදුණේ ඇයි?
සිද්ධිය වූ දිනයේදීම එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලයේ ප්‍රවාහන ආරක්ෂණ අංශය (TSA) මේ පිළිබඳව ගුවන් සමාගමට ඍජුවම අනතුරු අඟවා, තාක්ෂණික සහාය ලබා දීමට පවා ඉදිරිපත් වී තිබිණි. එහෙත් ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමනාකාරීත්වය කළේ කුමක්ද? ස්වාධීන වෝහාරික පරීක්ෂාවක් පවා නොපවත්වා, ලෝක බලවතෙකුගේ බුද්ධි අංශ දුන් අනතුරු ඇඟවීම් කුණු කූඩයට දැමීමයි!
ජාත්‍යන්තරය දුන් බරපතළ රතු එළිය පවා සඟවා දැමීමට තරම් ශ්‍රීලන්කන් බලධාරීන්ට තිබූ උවමනාව කුමක්ද? ඔවුන් ආරක්ෂා කරන්නට හැදුවේ ආයතනයේ කීර්තිනාමයද, නැතහොත් තමන්ගේ පුටු සහ අකාර්යක්ෂමතාවයද?
ජාත්‍යන්තරයේ නින්දාව: Oneworld සන්ධානයෙන් එළියට විසිවීම
ශ්‍රීලන්කන් බලධාරීන් මාධ්‍ය නිවේදන ගසමින් “කිසිදු හැක්වීමක් සිදු නොවූ බවත්, කප්පම් ඉල්ලීම් ලැබී නැති බවත්” පවසමින් සුරංගනා කතා කියන්නට හැදුවද, ජාත්‍යන්තරය ඔවුන්ව විශ්වාස කළේ නැත.
ප්‍රහාරය පිළිබඳ තොරතුරු වාර්තා වීමත් සමඟම, ලොව ප්‍රමුඛතම ගුවන් සේවා සන්ධානයක් වන Oneworld Alliance විසින් ශ්‍රීලන්කන් ගුවන් සේවය ඔවුන්ගේ ‘CarrierConnect’ ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් වේදිකාවෙන් ක්ෂණිකව කපා දැමීමට පියවර ගත්තේය. ප්‍රහාරයක් සිදු නොවූයේ නම් ජාත්‍යන්තර සන්ධානයක් මෙවැනි දැඩි තීරණයක් ගත්තේ නිකම්මද? ලෝකය හමුවේ රටත්, ගුවන් සේවයත් බාල්දු වූයේ බලධාරීන්ගේ මෙම වගකීම් විරහිත වසන් කිරීම නිසා නොවේද?
නියාමන නීති බල්ලට දැමූ කළමනාකාරීත්වය
2025 මැයි මාසයේ නිකුත් කරන ලද අංක 009 දරන ගුවන් සේවා ආරක්ෂක විධානයට අනුව, ඕනෑම සයිබර් තර්ජනයක් හෝ අසාමාන්‍ය පද්ධති බිඳවැටීමක් වහාම ශ්‍රී ලංකා සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරියට (CAASL) වාර්තා කළ යුතුය. එහෙත් නියෝජ්‍ය ගුවන් සේවා අමාත්‍ය ජනිත් රුවන් කොඩිතුවක්කු සනාථ කර ඇත්තේ එවැනි කිසිදු දැනුම්දීමක් ගුවන් සමාගම විසින් සිදු කර නොමැති බවයි.
නියාමන අධිකාරියට තොරතුරු වසන් කිරීම සාමාන්‍ය අතපසුවීමක් නොව, නීතිය හිතාමතා උල්ලංඝනය කිරීමකි.
වසන් කළ නොහැකි ප්‍රශ්නාවලිය
දැනට SLCERT සහ CAASL මගින් වෝහාරික විමර්ශන ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවතියද, ජනතාවට පිළිතුරු ලැබිය යුතු ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් තිබේ:
- මගීන්ගේ ගමන් විස්තර, පාස්පෝට් තොරතුරු සහ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් දත්ත හැකර්වරුන් අතට පත් නොවූ බවට දෙන සහතිකය කුමක්ද?
- ඇමරිකානු ආරක්ෂක අංශ ලබා දුන් අනතුරු ඇඟවීම් වසන් කර, ස්වාධීන පරීක්ෂාවක් මඟහැරීමට තීරණය කළ නිලධාරීන් කවුද?
- නීතිමය විධාන උල්ලංඝනය කරමින් නියාමන ආයතනවලට තොරතුරු සඟවා රටේ ගුවන් සීමාවේ ආරක්ෂාව අවදානමේ දැමූ පාලනාධිකාරියට එරෙහිව ගන්නා නීතිමය පියවර මොනවාද?
මෙය හුදෙක් සයිබර් ප්‍රහාරයකට ලක්වීමේ සිද්ධියක් පමණක් නොවේ; සමස්ත ජාතියක් අනතුරේ හෙළමින්, ජාත්‍යන්තර අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හරිමින් සිදු කළ රාජ්‍ය මට්ටමේ බරපතළ වගකීම් විරහිතභාවයකි. ‘සැඟවූ ඇත්ත’ හෙළිදරව් කර, මෙහි වගකිවයුත්තන්ට තරාතිරම නොබලා දඬුවම් දිය යුත්තේ එබැවිනි!
Source: Sunday Times