මහා පරිමාණ මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන්ගේ කෝටි ගණනක අඳුරු මුදල්, කිසිදු බාධාවකින් තොරව පිරිසිදු මුදල් ලෙස සමාජගත කිරීමට මූල්යමය යටිතල පහසුකම් සපයන ලද මෙරට ප්රමුඛ පෙළේ බැංකු කිහිපයක ඉහළ නිලධාරීන් රැසක් කොටු කරගැනීමට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) මෙහෙයුමක් ආරම්භ කර තිබේ.
ජාත්යන්තර පොලිසියේ (Interpol) රතු නිවේදන මත විදේශයන්හිදී අත්අඩංගුවට ගෙන මෙරටට පිටුවහල් කරන ලද ප්රබල මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන්ගෙන් සිදුකළ දීර්ඝ ප්රශ්න කිරීම්වලදී, මෙරට මූල්ය පද්ධතිය තුළ ක්රියාත්මක වූ මෙම රහසිගත සබඳතාවයේ වැදගත් පුරුක් රැසක් අනාවරණය වී ඇත.
නීතියේ සිදුරුවලින් රිංගූ කෝටි ගණනක ‘සුදු කළ’ මුදල්
සාමාන්ය ගනුදෙනුකරුවකු බැංකුවක් හරහා සැලකිය යුතු මුදලක් හුවමාරු කිරීමේදී මුදල් උපයාගත් ආකාරය (Source of Funds) සහ පදනම තහවුරු කිරීම අනිවාර්ය පටිපාටියකි. කෙසේ වෙතත්, CID විමර්ශනවලදී හෙළිවී ඇත්තේ අදාළ බැංකු ප්රධානීන්ගේ සෘජු අනුග්රහය මත මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවන්ට මෙම නීතිමය බාධක සම්පූර්ණයෙන්ම මඟහැරීමට ඉඩ සලසා දී ඇති බවයි.
- පද්ධතිය මඟහැරීම: මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ සැකකටයුතු ගනුදෙනු (Suspicious Transaction Reports – STR) ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ මූල්ය බුද්ධි ඒකකය (FIU) වෙත වාර්තා කිරීම අනිවාර්ය වුවද, අදාළ නිලධාරීන් විසින් එම පද්ධතිමය අනතුරු ඇඟවීම් සප්රමාණිකව අත්හැර දමා ඇත.
- කෝටි ගණනක අත්තිකාරම් සහ කොමිස්: ජාවාරම්කරුවන්ගේ අඳුරු මුදල් ගිණුම්ගත කිරීමට සහ හුවමාරු කිරීමට පහසුකම් සැලසීම වෙනුවෙන් අදාළ බැංකු නිලධාරීන්ට මත්ද්රව්ය ජාලයන්ගෙන් ඉහළ මූල්ය ප්රතිලාභ සහ කොමිස් මුදල් ලැබී ඇති බවට විමර්ශකයන් සැක කරයි.
ඉදිරි පියවර සහ ඉදිරි අත්අඩංගුවට ගැනීම්
සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වූ CID ජ්යෙෂ්ඨ විමර්ශන නිලධාරියෙකු සඳහන් කළේ, අදාළ චෝදනාවලට ලක්ව සිටින බැංකු ප්රධානීන් කිහිපදෙනෙකු ඉදිරි දින කිහිපය තුළ සෘජුවම අත්අඩංගුවට ගැනීමට නියමිත බවයි.
මීට අමතරව, අදාළ සැකකටයුතු ගිණුම්වල මූල්ය ප්රවාහයන්, විගණන වාර්තා සහ අභ්යන්තර දත්ත පද්ධති (Core Banking Logs) අධිකරණ නියෝග යටතේ පරීක්ෂාවට ලක්කිරීමට CID මූල්ය විමර්ශන අංශය කටයුතු යොදමින් සිටී.