විමර්ශනාත්මක වාර්තාව: —
ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත විදුලි ඉල්ලුමෙන් අඩකට ආසන්න ප්රමාණයක් සපුරාලන නොරොච්චෝල (ලක්විජය) ගල්අඟුරු බලාගාරය මේ වන විට දැඩි අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 130ක වටිනාකමකින් යුත් නවතම ගල්අඟුරු සැපයුම් ගිවිසුම පිළිබඳව කෙරෙන විමර්ශනයකදී අනාවරණය වන්නේ, තාක්ෂණික අසාර්ථකත්වයන්, සැපයුම්කරුගේ පළපුරුද්ද පිළිබඳ ගැටලු සහ රටට එල්ල වන දැවැන්ත මූල්ය පාඩුවකි.
1. සැපයුම්කරු: පළපුරුද්දක් නොමැති ආයතනයක්
ගල්අඟුරු මෙට්රික් ටොන් මිලියන 1.5ක් සැපයීම සඳහා වන මෙම දැවැන්ත කොන්ත්රාත්තුව පිරිනමා ඇත්තේ ඉන්දියාවේ පිහිටි Trident Chemphar Limited නම් සමාගම වෙතයි. ජාතික විදුලිබල පද්ධතියේ මූලික ස්ථාවරත්වය තීරණය කරන නොරොච්චෝල බලාගාරය වැනි උපායමාර්ගික මධ්යස්ථානයකට ගල්අඟුරු සැපයීමට මෙවැනි සීමිත පළපුරුද්දක් සහිත සමාගමක් තෝරා ගැනීම පිළිබඳව මේ වන විට දැඩි විවේචන එල්ල වෙමින් පවතී.
2. ගුණාත්මකභාවය: “ප්රමිතියෙන් තොර” ගල්අඟුරු
මෙම නව ගල්අඟුරු තොගය භාවිත කරමින් විදුලිය උත්පාදනය කිරීමට උත්සාහ කිරීමේදී බලාපොරොත්තු වූ මෙගාවොට් 300 ක ධාරිතාව ලබා ගැනීමට බලාගාරය අසමත් වී ඇත.
- ධාරිතාව අඩුවීම: එක් ඒකකයකින් මෙගාවොට් 25 බැගින් නිෂ්පාදනය පහත වැටී ඇති බව නිරීක්ෂණය වී තිබේ.
- විද්යාත්මක හේතුව: අභ්යන්තර රසායනාගාර පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු වී ඇත්තේ මෙම ගල්අඟුරු වල මුළු කැලරි වටිනාකම (GCV) කොන්ත්රාත්තුවේ සඳහන් ප්රමාණයට වඩා බෙහෙවින් අඩු බවයි. සරලව පැවසුවහොත්, මෙම ගල්අඟුරු දහනය වුවද ටර්බයින කරකැවීමට අවශ්ය තීව්ර තාපය නිපදවීමට ඒවා අසමත්ය.
3. තොග අංගනයේ “බෝම්බය”
ගල්අඟුරු ගබඩා කර තැබීමේදී මාස හයකට වඩා වැඩි කාලයක් ගතවන විට එහි ගුණාත්මකභාවය තවදුරටත් පිරිහීමට ලක්වේ.
- අපේක්ෂිත පාඩුව: මීට පෙර අත්දැකීම් අනුව මෙවැනි බාල වර්ගයේ ගල්අඟුරු දීර්ඝ කාලීනව ගබඩා කර භාවිත කිරීමේදී ඒකක තුනෙන්ම මෙගාවොට් 150 ක පමණ සමස්ත ධාරිතාවක් අහිමි විය හැක.
- නඩත්තු ගැටලු: විදුලිය අහිමි වීමට අමතරව, මෙමගින් බොයිලේරු වල අළු බැඳීම (Ash fouling) සහ නල ඛාදනය වීම (Tube-wear) ඉහළ යන අතර, එය බලාගාරයේ යන්ත්ර සූත්ර වලට ස්ථිර හානි සිදු කළ හැකිය.
4. මූල්ය බලපෑම: දිනකට රුපියල් මිලියන 72ක්
මෙම තත්ත්වය නිසා රටට සිදුවන මූල්යමය හානිය සුළුපටු නොවේ. විදුලි ඒකකයක වටිනාකම රුපියල් 20.00ක් ලෙස ගණනය කළහොත්, අහිමි වන මෙගාවොට් 150ක ධාරිතාවය නිසා දිනකට සිදුවන පාඩුව රුපියල් 72,000,000 (මිලියන 72ක්) පමණ වේ. ආර්ථික අර්බුදයකින් මිදීමට උත්සාහ කරන රටකට මෙය දරාගත නොහැකි බරකි.
5. වගවීම සහ පාලනය
මෙම සිදුවීම හරහා බරපතල ප්රශ්න කිහිපයක් පැන නගී:
- ඩොලර් මිලියන 130ක ටෙන්ඩරයක් සඳහා පළපුරුද්දක් නොමැති සැපයුම්කරුවෙකු තේරී පත්වුණේ කෙසේද?
- ගල්අඟුරු ගොඩබෑමට පෙර එහි ප්රමිතිය පිළිබඳව නිසි පරීක්ෂාවක් සිදු නොකළේ මන්ද?
ජාතික විදුලිබල සැපයුමේ අඛණ්ඩතාව සහ විශ්වසනීයත්වය තහවුරු කිරීම සඳහා මෙම ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය පිළිබඳව වහාම විනිවිදභාවයකින් යුත් විමර්ශනයක් අවශ්ය බව ක්ෂේත්රයේ විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
මේ පිළිබඳ නවතම හෙළිදරව් කිරීම් අප ඉදිරියේදී සිදුකරනු ඇත.