ශ්රී ලංකාවේ ප්රධානතම සහ බලවත්ම පළාත් පාලන ආයතනය වන කොළඹ මහ නගර සභාවේ (CMC) පාලන බලය මේ වන විට උණුසුම් මුහුණුවරක් ගෙන ඇත. නගරාධිපතිනී ව්රේ කැලි බල්තසාර් මහත්මිය ඉදිරිපත් කළ අයවැය පළමු වර කියවීමේදී පරාජයට පත්වීමත් සමඟ, නගර සභාව තුළ පවතින දේශපාලන ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව විවිධ කතාබහ නිර්මාණය වී තිබේ.
අයවැය පරාජය සහ නගරාධිපතිනියගේ ස්ථාවරය
අයවැය සම්මත කර ගැනීමට අවශ්ය බහුතර ඡන්ද සංඛ්යාව ලබා ගැනීමට නොහැකි වුවද, නගරාධිපතිනිය අවධාරණය කරන්නේ මෙය තම ජනවරම හෝ අයවැයේ හරය ප්රතික්ෂේප කිරීමක් නොවන බවයි. ඇය පෙන්වා දෙන්නේ මෙම පරාජය හුදෙක් “දේශපාලන අභිප්රායන්” මත පදනම් වූවක් බවයි.
- දෙවන වර කියවීම: අයවැය සති දෙකක් ඇතුළත දෙවන වර කියවීම සඳහා යොමු කරන අතර, එහිදී අවශ්ය සංශෝධන සිදු කිරීමට විපක්ෂයට අවස්ථාව පවතී.
- සහභාගීත්ව ක්රියාවලිය: මෙම අයවැය විපක්ෂයේ ද අදහස් විමසමින් සකස් කළ එකක් බව පාලක පක්ෂය පවසයි.
කොළඹ නගර සභා බලය කැරකෙන නීතිමය රාමුව
බොහෝ දෙනාගේ අවධානය යොමු වී ඇත්තේ අයවැය පරාජය වීමෙන් පසු නගරාධිපති ධුරයට සිදුවන බලපෑම පිළිබඳවයි. ශ්රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන නීතියට අනුව, කොළඹ නගර සභාවේ බලය පවත්වාගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් සුවිශේෂී නීතිමය තත්ත්වයන් පවතී:
- ධුර කාලය ආරක්ෂා වීම: නගර සභාවක අයවැයක් පරාජයට පත් වුවද, පවතින නීතිමය ප්රතිපාදන යටතේ නගරාධිපතිවරයෙකුට වසර දෙකක් දක්වා සිය ධුරයේ රැඳී සිටීමට බාධාවක් නැත. මෙය පාලන තන්ත්රයේ ස්ථාවරත්වය රැක ගැනීම සඳහා පනවා ඇති නීතියකි.
- පරිපාලන අඛණ්ඩතාව: අයවැය ප්රහේලිකාව මධ්යයේ වුවද, නගරයේ අත්යවශ්ය සේවාවන් (කසළ කළමනාකරණය, සෞඛ්ය සහ යටිතල පහසුකම්) අඩාල වීමට ඉඩ නොතැබිය යුතු බව නීතියෙන් අපේක්ෂා කෙරේ.
- දේශපාලන බල තුලනය: කොළඹ නගර සභාව තුළ පක්ෂ කිහිපයක නියෝජිතයන් සිටින බැවින්, තනි පක්ෂයකට වඩා සභාග දේශපාලනයක ලක්ෂණ මෙහිදී ප්රකට වේ. අයවැය පරාජය කිරීම හරහා විපක්ෂය උත්සාහ කරන්නේ පාලක පක්ෂයේ තීන්දු තීරණ පාලනය කිරීමට (Check and Balance) මිස නගරාධිපති ධුරය අහෝසි කිරීමට නොවන බව පෙනී යයි.
ඉදිරි දැක්ම සහ අභියෝග
නගරාධිපති බල්තසාර් මහත්මියගේ ප්රධාන අභියෝගය වන්නේ ඉදිරි සති දෙක තුළ විපක්ෂ කණ්ඩායම් සමඟ සුහද එකඟතාවකට පැමිණ අයවැය සම්මත කර ගැනීමයි. කොළඹ පදිංචිකරුවන්ගේ බදු මුදලින් ක්රියාත්මක වන සංවර්ධන ව්යාපෘති දේශපාලන කෝන්තර නිසා නතර වීම නගරයේ අනාගතයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළ හැකිය.
“අපගේ ප්රමුඛතාවය වන්නේ කොළඹ වැසියන්ට බාධාවකින් තොරව සේවා සැපයීමයි,” යනුවෙන් නගරාධිපතිනිය කළ ප්රකාශය හරහා පෙනී යන්නේ, දේශපාලන අර්බුද මැද වුවද නාගරික පරිපාලනය ඉදිරියට ගෙනයෑමේ දැඩි උත්සාහයක ඇය නිරතව සිටින බවයි.