Latest Posts

නිල නොවන ‘වෛද්‍යවරු’ 40,000කගේ ග්‍රහණයට නතුවන මෙරට සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය: ප්‍රතිජීවක අවභාවිතය හරහා අපි කැඳවාගන්නා මාරාන්තික අනතුර කුමක්ද?

විශේෂ වාර්තාවකි | HariDeshayaLk

ඔබ යම් අසනීප තත්ත්වයකට ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමට යන සෑම අවස්ථාවකදීම, ඔබට ඖෂධ නියම කරන්නේ සැබෑවටම වෛද්‍ය විද්‍යාව හදාරා, ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සභාවේ (SLMC) ලියාපදිංචි වූ වෛද්‍යවරයෙකුද? නැතහොත් වෛද්‍ය විද්‍යාලයක පස් පාගා නොමැති, හුදෙක් අත්දැකීම් මත පමණක් පදනම්ව ‘වෛද්‍යවරුන්’ ලෙස පෙනී සිටින්නන්ද?

මෙරට සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ මතුපිටින් නොපෙනෙන, එහෙත් අතිශය භයානක යථාර්ථයක් පිළිබඳව ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥවරුන්ගේ සංගමයේ සභාපති, විශේෂඥ වෛද්‍ය රුවන් ෆර්ඩිනැන්ඩු මහතා විසින් සිදුකර ඇති ආන්දෝලනාත්මක අනාවරණය මේ වන විට දැඩි සමාජ කතාබහකට ලක්ව තිබේ. ඔහු පෙන්වා දෙන ආකාරයට, මෙරට තුළ වෛද්‍යවරුන් නොවන පුද්ගලයින් 40,000කට ආසන්න පිරිසක් නිල නොවන මට්ටමින් ඖෂධ නිකුත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ නිරතව සිටී.

කවුද මේ ‘නිල නොවන’ ඖෂධ නිකුත් කරන්නන්?

ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින නීතිමය රාමුවට අනුව, බටහිර වෛද්‍ය ඖෂධ නිර්දේශ කිරීමේ සහ භාවිත කිරීමේ නීත්‍යානුකූල අයිතිය හිමිවන්නේ ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සභාවේ ලියාපදිංචි වූ වෛද්‍යවරුන්ට පමණි. එහෙත්, විශේෂඥ වෛද්‍ය රුවන් ෆර්ඩිනැන්ඩු මහතා පෙන්වා දෙන්නේ මෙම නීතිමය සීමාවෙන් පරිබාහිරව ක්‍රියාත්මක වන විශාල ජාලයක් රට තුළ පවතින බවයි.

“නිල නොවන වෛද්‍යවරුන් අතරට කාණ්ඩ කිහිපයක්ම අයිති වෙනවා. පළවෙනිම කාණ්ඩය තමයි කිසිම සුදුසුකමක් නැතුව, ඒ කියන්නේ වෛද්‍ය විද්‍යාලයක පැත්ත පළාතක යන්නේ නැතුව ෆාමසිවල එහෙම වැඩ කරලා බෙහෙත් අඳුනාගෙන රෝගීන්ට බෙහෙත් දෙන කට්ටිය…”

ඖෂධ අලෙවිසල්වල සේවය කිරීමෙන් ලබාගත් හුදු ‘ඖෂධ නාමයන් පිළිබඳ හුරුව’ මත පදනම්ව, රෝගියාගේ ශරීර ස්වභාවය, අසාත්මිකතා හෝ රෝගයේ සැබෑ මූලය පිළිබඳ කිසිදු විද්‍යාත්මක අවබෝධයකින් තොරව ප්‍රතිකාර කිරීම කෙතරම් බරපතළ ඛේදවාචකයකට අතවැනීමක්ද? ඊට අමතරව, බටහිර වෛද්‍ය ඖෂධ නියම කිරීමට අවසර නොමැති වෙනත් ක්ෂේත්‍රවල පිරිස්ද මෙම 40,000ක කණ්ඩායමට ඇතුළත් වන බව ඔහුගේ ප්‍රකාශයෙන් ගම්‍ය වේ.

ප්‍රතිජීවක අවභාවිතයේ ත්‍රිත්ව චක්‍රය

මෙම අනාවරණයේ භයානකම පැතිකඩ වන්නේ, මෙකී නිල නොවන පිරිස් හරහා සමාජයට මුදාහැරෙන ප්‍රතිජීවක ඖෂධ (Antibiotics) ප්‍රමාණයයි. විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා පෙන්වා දෙන පරිදි, අද වන විට මෙරට තුළ ප්‍රතිජීවක අවභාවිතය ප්‍රධාන මාර්ග තුනක් ඔස්සේ සිදුවෙමින් පවතී:

  1. ස්වයං ඖෂධ භාවිතය (Self-Medication): රෝගීන් කිසිදු වෛද්‍ය උපදෙසකින් තොරව, පෙර භාවිත කළ බෙහෙත් තුණ්ඩු හෝ තම හිතුමතේට නිවෙස්වලදීම ප්‍රතිජීවක ලබා ගැනීම.
  2. රෝගීන්ගේ අනිසි බලපෑම: ඉක්මන් සුවය අපේක්ෂාවෙන් වෛද්‍යවරුන් වෙත යන රෝගීන්, වෛද්‍යවරයාගෙන් බලහත්කාරයෙන් මෙන් ප්‍රතිජීවක ඉල්ලා සිටීම.
  3. වෛද්‍යවරුන්ගේ පාර්ශ්වයෙන් සිදුවන පෙළඹවීම්: රෝගීන්ගේ ඉල්ලීම්වලට නතුවීම හෝ “මෙය ලබා දුන්නොත් රෝගය ඉක්මනින් පාලනය වනු ඇත” යන උපකල්පනය මත ඇතැම් වෛද්‍යවරුන් විසින් අනවශ්‍ය අවස්ථාවලදී පවා ප්‍රතිජීවක නිර්දේශ කිරීම. (කෙසේ වෙතත්, රජයේ රෝහල් පද්ධතිය තුළ මෙම තත්ත්වය පාලනය වී ඇති බව වෛද්‍යවරයා සඳහන් කරයි).

“ඉදිරියේදී බෙහෙත් අහන්නේ නැති වෙනවා” – අනාගත අනතුරු ඇඟවීම

ප්‍රතිජීවක ඖෂධ අනවශ්‍ය ලෙස ශරීරගත වීමේ අවසන් ප්‍රතිඵලය වන්නේ ක්ෂුද්‍රජීවී ප්‍රතිරෝධීතාව (Antimicrobial Resistance – AMR) වර්ධනය වීමයි. එනම්, ශරීරය තුළ සිටින බැක්ටීරියා සහ විෂබීජ එම ඖෂධවලට ඔරොත්තු දෙන ලෙස තම ජානමය ව්‍යුහය වෙනස් කර ගැනීමයි.

විශේෂඥ වෛද්‍ය රුවන් ෆර්ඩිනැන්ඩු මහතා සරල සිංහලෙන් පැහැදිලි කරන පරිදි, මෙම තත්ත්වය පාලනය නොකළහොත් ඉදිරියේදී සාමාන්‍ය ආසාදනයකට පවා “බෙහෙත් අහන්නේ නැති” තත්ත්වයක් උදාවනු ඇත. වර්තමානය වන විටත් මෙරට සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය තුළ එහි මූලික ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරමින් තිබීම අතිශය බරපතළ තත්ත්වයකි.

නියාමනයේ හිඩැස සහ සමාජ වගකීම

වෛද්‍යවරුන් නොවන 40,000ක පිරිසක් විවෘතව ඖෂධ නිකුත් කරමින්, විශේෂයෙන්ම ප්‍රතිජීවක වැනි සංවේදී ඖෂධ සමාජයට මුදාහරිමින් සිටියදී, එය වැළැක්වීමට සාර්ථක රාජ්‍ය වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක නොවීම ගැටලුකාරීය. නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සහ ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය (NMRA) මෙම නිල නොවන ජාලය සම්බන්ධයෙන් ගන්නා පියවර කුමක්ද යන්න පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු විය යුතුය.

සෞඛ්‍ය සේවාව යනු හුදෙක් වෙළෙඳපොළ භාණ්ඩයක් නොව, මිනිස් ජීවිත සමඟ කරන ගනුදෙනුවකි. සුදුසුකම් නොලත් පුද්ගලයින් අතින් සිදුවන මෙම ‘නිහඬ විෂ ශරීරගත කිරීම’ නතර කිරීමට පුළුල් සමාජ සංවාදයක් මෙන්ම දැඩි නීතිමය මැදිහත්වීමක් අද දවසේ අත්‍යවශ්‍ය වී තිබේ.

Latest Posts

spot_imgspot_img