විමර්ශනාත්මක මාධ්ය වාර්තාව
ඉන්දියාවේ අගනුවර වන දිල්ලියේ, ඓතිහාසික රතු බලකොටුව අසල මෙට්රෝ දුම්රිය ස්ථානය ආසන්නයේ සිදුවූ දරුණු කාර් බෝම්බ පිපිරීම එරට රජය විසින් නිල වශයෙන් ‘ත්රස්ත ප්රහාරයක්’ ලෙස තහවුරු කර තිබේ. මෙම ප්රහාරය සහ ඊට පෙර අනාවරණය කරගත් බහු-රාජ්ය ත්රස්ත ජාලයක් පිළිබඳව ඉන්දීය ආරක්ෂක අංශ මේ වන විට ගැඹුරු හා පුළුල් විමර්ශනයක් ක්රියාත්මක කර ඇත.
1. විශ්වවිද්යාලය පදනම් කරගත් ‘සුදු කරපටි‘ ත්රස්ත ජාලය
දිල්ලි පිපිරීම පිටුපස සිටින බවට සැකකෙරෙන පිරිස, සාමාන්ය ත්රස්තවාදීන් නොව, ‘සුදු කරපටි ත්රස්තවාදී මොඩියුලයක්‘ ලෙස ඉන්දීය බුද්ධි අංශ විසින් හඳුනාගෙන තිබීම මෙම විමර්ශනයේ සුවිශේෂීම අංගයයි.
- මූලික සැකකරුවන්: පිපිරීම සිදුවූයේ පුපුරණ ද්රව්ය පටවා තිබූ හයුන්ඩායි i20 රථයකිනි. එය ධාවනය කළ බවට සැකකෙරෙන ප්රධාන සැකකරු වන්නේ පුල්වාමා ප්රදේශයේ වෛද්යවරයෙකු වන, අල්-ෆලාහ් විශ්වවිද්යාලයේ සහය මහාචාර්යවරයෙකු වන මොහොමඩ් උමාර් නබි ය.
- උගත් ක්රියාකරුවන්: මෙම ජාලය තුළ වෛද්යවරුන් (වෛද්ය මුසම්මිල් අහමඩ් ගනායි, වෛද්ය අදීල් මජීඩ් රතාර්, වෛද්ය සජාඩ් අහමඩ් මල්ලා වැනි) පමණක් නොව, පාබල සොල්දාදුවන්, රසායනාගාර කාර්මික ශිල්පීන්, ජලනල සහ විදුලි කාර්මිකයන් වැනි පුළුල් පරාසයක වෘත්තිකයන් සිටීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙය උගත් පුද්ගලයන්ගේ කැළඹිලි සහිත ජාලයක් බවයි.
- අල්-ෆලාහ් සරණක්: විමර්ශකයන් සැක කරන්නේ, හරියානා හි පිහිටා ඇති අක්කර 76ක වපසරියකින් සහ රෝහලකින් යුත් අල්-ෆලාහ් විශ්වවිද්යාලය, පාකිස්තානය පිටුබලය දෙන ක්රියාකරුවන්ගේ අණ පරිදි ක්රියාත්මක වන උගත් පුද්ගලයන් සඳහා ‘ආරක්ෂිත තෝතැන්නක්‘ බවට පත් වූයේ කෙසේද යන්න ගැඹුරින් සොයා බලන බවයි. විශ්වවිද්යාලයේ උපකුලපතිනිය මෙම චෝදනා තරයේ ප්රතික්ෂේප කරමින් පවසා ඇත්තේ, අත්අඩංගුවට ගත් වෛද්යවරුන් එහි සේවය කළද, ආයතනයට වෙනත් කිසිදු සම්බන්ධයක් නොමැති බවයි.
2. අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ සොයාගත් පුපුරණ ද්රව්ය
මෙම පිපිරීමට පෙර සහ පසු සිදුකළ මෙහෙයුම් මඟින් පුළුල් ත්රස්තවාදී ජාලයක තොරතුරු හෙළි වී තිබේ.
- පුළුල් පරාසය:
මෙම ත්රස්තවාදී මොඩියුලය ජායිෂ්-ඊ-මොහොමඩ් (JeM) සහ අන්සාර් ගස්වත්-උල්-හින්ද් වැනි සංවිධානවලට සම්බන්ධ බවට සැක කෙරෙන අතර, එය කාශ්මීරය, හරියානා සහ උත්තර් ප්රදේශ් දක්වා පැතිරී තිබේ.
- දැවැන්ත අවි ගබඩාවක්:
පිපිරීමට පෙර සිදු කළ සෝදිසි මෙහෙයුම්වලදී පුපුරණ ද්රව්ය කිලෝග්රෑම් 2,900 ක් (ඇමෝනියම් නයිට්රේට් කිලෝ 350ක් ඇතුළුව) සොයාගෙන තිබීමෙන් මෙම ජාලයේ දැවැන්ත ක්රියාකාරීත්වය පෙන්නුම් කරයි. වෛද්යවරුන් සතුව තිබී ඇමෝනියම් නයිට්රේට් සහ ආයුධ විශාල ප්රමාණයක් ද අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.
- සම්බන්ධතා:
ප්රධාන සැකකරු වන වෛද්ය උමාර් නබි වෙත හරියානා ලියාපදිංචිය සහිත i20 මෝටර් රථය විකුණා ඇත්තේ රඳවාගෙන සිටින ජලනල කාර්මිකයෙකු වන ආමිර් රෂීඩ් මිර් බවට විමර්ශකයන් සැක කරයි.
3. පාකිස්තාන අනුග්රහය සහ ත්රස්තවාදයට එරෙහි ඉන්දීය ස්ථාවරය
ඉන්දීය රජය මෙම ප්රහාරය ජාතික විරෝධී බලවේග විසින් සිදු කරන ලද බියගුලු ක්රියාවක් ලෙස හෙළා දකින අතර, අගමැති නරේන්ද්ර මෝදිගේ කැබිනට් මණ්ඩලය ත්රස්තවාදයට එරෙහිව නොඉවසන ප්රතිපත්තියක් වෙනුවෙන් නොසැලෙන කැපවීමක් ප්රකාශ කර තිබේ.
- පාකිස්තාන සබඳතා: ඉන්දීය මාධ්ය වාර්තා කරන්නේ, මෙම ත්රස්තවාදීන්ට පාකිස්තානය පිටුබලය දෙන ක්රියාකරුවන්ගේ අණ ලැබී ඇත්ද යන්න ගැඹුරින් සොයා බලන බවයි. JeM වැනි සංවිධාන ඉතිහාසයේ සිටම පාකිස්තානයේ ක්රියාත්මක වන බැවින්, මෙම ‘සුදු කරපටි’ මොඩියුලය පිටුපස ඇත්තේ දේශසීමා එහා මෙහා ගිය ජාලයක් බවට සැක කෙරේ.
ඩාවුඩ් ඉබ්රහිම් සහ එල්ටීටීඊ සම්බන්ධතා -මේ වන විට ඩාවුඩ් ඉබ්රහිම් සින්ඩිකේට් කල්ලිය හෝ ඔවුන් හා එක්ව සිටින එල්ටීටීඊ කණ්ඩායම මෙම ප්රහාරය පිටුපස සිටින බවට කිසිදු විධිමත් සාක්ෂියක් හෝ නිල තොරතුරක් ඉන්දීය ආරක්ෂක අංශ විසින් වාර්තා කර නොමැත. විමර්ශනය දැනට පවතින්නේ කාශ්මීරය, හරියානා සහ උත්තර් ප්රදේශ් පදනම් කරගත් ඉස්ලාමීය ත්රස්ත කණ්ඩායම් සහ ඒවාට ලැබෙන විදේශීය පාකිස්තාන අනුග්රහය කෙරෙහි ය. කෙසේ වෙතත්, අනාගතයේදී වෙනත් ජාත්යන්තර ත්රස්තවාදී ජාලයන්ගේ සම්බන්ධතා හෙළි විය හැකි බැවින්, විමර්ශනය සියලු හැකියාවන් ගවේෂණය කරමින් පවතී.
4. මාධ්ය වාර්තා අතර පරස්පරතා
පිපිරීමෙන් සිදුවූ මරණ සංඛ්යාව පිළිබඳව ඉන්දීය මාධ්ය වාර්තා සහ ජාත්යන්තර පුවත් අතර වෙනස් සංඛ්යා දත්ත පළවීමක් දක්නට ලැබෙන අතර, මරණ 8 සිට 13 දක්වා වූ විවිධ සංඛ්යා සඳහන් වේ. කෙසේ වෙතත්, 20කට අධික පිරිසක් තුවාල ලබා තිබීමෙන් ප්රහාරයේ අධි-තීව්රතාව පැහැදිලි වේ.
ඉන්දීය රජය මෙම ‘නීච ත්රස්තවාදී සිදුවීම’ සම්බන්ධ විමර්ශන නොපමාව සිදු කරන ලෙස නියෝග කර ඇත්තේ, වැරදිකරුවන්, ඔවුන්ගේ සහකරුවන් සහ අනුග්රාහකයන් ප්රමාදයකින් තොරව නීතිය ඉදිරියට ගෙන ඒම අරමුණු කරගෙනය.