ශ්රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතියේ ස්වාධීනත්වය, ආයතනික ගෞරවය සහ නීතියේ ආධිපත්යය පිළිබඳව රට තුළ ප්රබල නෛතික සහ දේශපාලනික සංවාදයක් මතු කිරීමට සමත් වූ අතුරු තහනම් නියෝගයක් අභියාචනාධිකරණය විසින් මෑතකදී නිකුත් කර තිබේ. ඒ, මහාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකු සාමාන්ය සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙස සාක්ෂි කූඩුවට කැඳවීමට ගෙන තිබූ උත්සාහයක් වළක්වාලමිනි.
කොළඹ මහාධිකරණයේ විභාග වන මුදල් විශුද්ධිකරණයට අදාළ නඩුවක් සඳහා, වත්මන් අවිස්සාවේල්ල මහාධිකරණ විනිසුරු සහන් මාපා බණ්ඩාර මහතාට සාක්ෂි දීමට පැමිණෙන ලෙස දන්වා නිකුත් කර තිබූ සිතාසියක් ක්රියාත්මක කිරීම වළක්වමින් අභියාචනාධිකරණය මෙම නියෝගය නිකුත් කළේය.
නඩුවේ පසුබිම සහ සිතාසියට හේතුව
මෙම නෛතික අර්බුදයට මුල් වී ඇත්තේ, මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ යෝෂිත රාජපක්ෂට එරෙහිව නීතිපතිවරයා විසින් ගොනු කර තිබෙන ආන්දෝලනාත්මක නඩුවකි.
වත්මන් මහාධිකරණ විනිසුරු සහන් මාපා බණ්ඩාර මහතා මීට පෙර නුගේගොඩ දිසා විනිසුරුවරයා වශයෙන් කටයුතු කරමින් සිටි සමයේ, මෙම සිද්ධියට අදාළව නිකුත් කරන ලද වාරණ නියෝගයක් හෝ තීන්දුවක් සම්බන්ධයෙන් ප්රශ්න කිරීම සඳහා පැමිණිලි පාර්ශ්වය විසින් ඔහුව මෙලෙස කොළඹ මහාධිකරණය හමුවට කැඳවීමට පියවර ගෙන තිබුණි.
මෙම සිතාසියට එරෙහිව ජනාධිපති නීතිඥවරුන් වන උදිත ඉගලහේවා, ෆර්මාන් කාසීම් සහ නීතිඥ සුගත් කල්දේරා යන මහත්වරුන්ගේ මැදිහත්වීම මත අභියාචනාධිකරණය හමුවේ පෙත්සමක් ගොනු කෙරිණි. එම පෙත්සම සලකා බැලූ අභියාචනාධිකරණයේ සභාපති විනිසුරු රොහාන්ත අබේසූරිය සහ ප්රියන්ත ප්රනාන්දු යන විනිසුරු මඬුල්ල විසින් අදාළ සිතාසිය මත ඉදිරි පියවර ගැනීම වළක්වමින් මෙම අතුරු තහනම පැනවීය.
‘අධිකරණ මුක්තිය’ (Judicial Immunity)
මෙම නඩුවේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වයේ නීතිඥවරුන් විසින් මතු කරන ලද ප්රධානතම නීතිමය මූලධර්මය වන්නේ විනිසුරුවරුන් සතු අධිකරණ මුක්තිය සහ නිදහසයි.
විනිසුරුවරයෙකු සිය නිල රාජකාරි ධාරිතාවය (Judicial Capacity) තුළ සිටිමින් ලබාදෙන තීන්දුවක් හෝ නියෝගයක් සම්බන්ධයෙන්, ඔහුව සාමාන්ය සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙස වෙනත් අධිකරණයක් හමුවට කැඳවා හරස් ප්රශ්න ඇසීමට ලක් කළ නොහැකිය එය නිල රාජකාරි සඳහා ඇති ආරක්ෂාවයි.
යම් විනිසුරුවරයෙකු ලබා දුන් නියෝගයක දෝෂයක් පවතී නම්, නීත්යානුකූල පියවර වන්නේ ඊට එරෙහිව ඉහළ අධිකරණයකට අභියාචනයක් (Appeal) හෝ ප්රතිශෝධන (Revision) පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කිරීම මිස, අදාළ විනිසුරුවරයා සාක්ෂි කූඩුවට නංවා ප්රශ්න කිරීම නොවේ. එය නීතියේ ආධිපත්යයට සම්පූර්ණයෙන්ම පටහැනි ක්රියාවකි.
මෙම තීන්දුවේ ඇති දේශපාලනික සහ ආයතනික මානයන්
දේශපාලන ක්ෂේත්රයේ ඉහළ ප්රභූන් සම්බන්ධ මුදල් විශුද්ධිකරණ නඩු යනු නිරන්තරයෙන්ම දැඩි මහජන අවධානයක් සහ දේශපාලන සංවේදීතාවයක් සහිත නඩු වේ. එවැනි පසුබිමක, විනිසුරුවරයෙකු දෙන තීන්දුවක් මුල් කරගනිමින් ඔහුව සාක්ෂියට කැඳවීමේ පූර්වාදර්ශයක් නිර්මාණය වුවහොත්, එය මෙරට සමස්ත අධිකරණ පද්ධතියේම පැවැත්මට එල්ල වන මාරාන්තික පහරකි.
තමන් අද දින ස්වාධීනව දෙන තීන්දුවක් නිසා, හෙට දිනයේ තමන්ට වෙනත් අධිකරණයක සාක්ෂි කූඩුවට නැගීමට සිදුවෙතැයි විනිසුරුවරුන් තුළ බියක් හෝ සැකයක් ඇති වුවහොත්, ඔවුන්ට ස්වාධීනව සහ අපක්ෂපාතීව යුක්තිය පසිඳලීමට ඇති හැකියාව සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි වී යයි.
එබැවින්, අභියාචනාධිකරණය ගත් මෙම පියවර හුදෙක් එක් විනිසුරුවරයෙකුගේ අයිතිවාසිකමක් රැකගැනීමක් පමණක් නොව, ප්රජාතන්ත්රවාදයේ ප්රධාන කුළුණක් වන සමස්ත අධිකරණ පද්ධතියේම ආයතනික අඛණ්ඩතාව සහ ගෞරවය සුරැකීමක් ලෙස නීති විශාරදයෝ පෙන්වා දෙති.
ඉදිරි තීරණය කුමක් වේද?
පැමිණිලි පාර්ශ්වය විසින් විනිසුරුවරයෙකු සාක්ෂියට කැඳවීමට ගත් තීරණය, නීතිමය ක්රියාවලියේ සීමාවන් පිළිබඳව යම් ව්යාකූලත්වයක් මතු කළද, අභියාචනාධිකරණයේ මැදිහත්වීම එම ව්යාකූලත්වය සමනය කරමින් නීතියේ සීමාවන් යළි සලකුණු කර ඇත.
යෝෂිත රාජපක්ෂට එරෙහි මූලික නඩුවේ තීන්දුව කෙසේ වෙතත්, විනිසුරුවරුන්ගේ නිදහස වෙනුවෙන් ගොනු වූ මෙම පෙත්සම ලබන ජුනි මස 12 වනදා යළි කැඳවීමට නියමිතය. එදිනට ලබාදෙන අවසන් තීරණය ශ්රී ලංකා නීති ඉතිහාසයේ විනිසුරුවරුන්ගේ ස්වාධීනත්වය සහ ආරක්ෂාව තීන්දුවන සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් සහ ඓතිහාසික පූර්වාදර්ශයක් වනු නොඅනුමානය.
මූලාශ්රය slleader.lk වෙබ් අඩවියෙන්