විශේෂ විමර්ශනාත්මක වාර්තාවකි – HariDeshayaLk
අද (ජූනි 01) දින සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි බහාලුම් (Container) ප්රවාහන ගාස්තු 5% කින් ඉහළ දැමීමට සමස්ත ලංකා බහාලුම් ප්රවාහන රථ හිමිකරුවන්ගේ සංගමය තීරණය කර ඇත. එම සංගමයේ සභාපති සනත් මංජුල මහතා අද පැවැති මාධ්ය සාකච්ඡාවකදී මේ බව නිල වශයෙන් ප්රකාශ කළේය.
ප්රවෘත්තියක් ලෙස මෙය සරල සංඛ්යාලේඛනයක් වුවද, මෙරට ආර්ථිකයේ මර්මස්ථානය බඳු වරාය සහ සැපයුම් දාමයට (Supply Chain) මෙමඟින් එල්ල වන බලපෑම සුළුපටු නොවේ. මේ, එම තීරණයට හේතු වූ පසුබිම සහ ඉන් මහජනයාට එල්ල වන වක්ර බලපෑම පිළිබඳව කෙරෙන ගැඹුරු විශ්ලේෂණයකි.
ක්ෂණික ගාස්තු සංශෝධනයට හේතු වූ පසුබිම
ක්ෂේත්රයේ ප්රවීණයන් පෙන්වා දෙන ආකාරයට හදිසි මිල ඉහළ දැමීමට බලපෑ ප්රධාන සාධක කිහිපයක්
- මෙරට ප්රවාහන ක්ෂේත්රයේ පැවැත්ම තීරණය කරන ඩීසල් මිලෙහි සිදුවන නිරන්තර වෙනස්වීම් හමුවේ මෙවැනි මිල සූත්ර ක්රියාත්මක කිරීමට ප්රවාහන සංගම්වලට සිදුව ඇත.
- ටයර්, ලිහිසි තෙල් සහ අනෙකුත් අමතර කොටස්වල මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් බහාලුම් රථ නඩත්තු කිරීමේ පිරිවැය (Maintenance Cost) පාලනය කළ නොහැකි මට්ටමකට පත්ව තිබීම.
- වරාය පරිශ්රය තුළ බහාලුම් මුදා හැරීමේදී සිදුවන ප්රමාදයන් හේතුවෙන් රථ හිමිකරුවන්ට දැරීමට සිදුවන අමතර පාඩුව පියවා ගැනීම.
ආර්ථිකයට සහ පාරිභෝගිකයාට වෙන බලපෑම කුමක්ද?
බහාලුම් ප්රවාහන ගාස්තු 5% කින් වැඩිවීම යනු හුදෙක් වරායේ සිට ගබඩාව දක්වා යන වියදම වැඩිවීමක් පමණක් නොවේ. එය සමස්ත වෙළඳපොළ පුරා දාම ප්රතික්රියාවක් (Ripple Effect) ඇති කිරීමට සමත් ය.
අත්යවශ්ය භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම
ලංකාව වැනි ආනයන මත බෙහෙවින් යැපෙන රටක, පරිප්පු, සීනි, කිරිපිටි සහ ඖෂධ වැනි අත්යවශ්ය ද්රව්ය සියල්ලම පාහේ වරායේ සිට දිවයින පුරා බෙදා හරින්නේ මෙම බහාලුම් රථ මඟිනි.
ප්රවාහන පිරිවැය ඉහළ යාමත් සමඟ ආනයනකරුවන් එම බර පාරිභෝගිකයා පිට පැටවීමට පෙළඹෙනු ඇත.
අපනයන තරඟකාරීත්වය බිඳ වැටීම
ඇඟලුම් සහ තේ වැනි ලාංකීය ප්රධාන අපනයන භාණ්ඩ වරාය වෙත ප්රවාහනය කිරීමේ පිරිවැය ඉහළ යාම, ලෝක වෙළඳපොළ තුළ ශ්රී ලාංකීය නිෂ්පාදනවල තරඟකාරී මිල ගණන් (Price Competitiveness) අහිමි වීමට හේතු විය හැක.
“මිල සූත්රයක” අවශ්යතාවය
සෑම අවස්ථාවකදීම මෙලෙස ඒකපාර්ශ්වීයව හෝ හදිසියේ මිල ඉහළ දැමීම වෙනුවට, රජය මැදිහත් වී ඉන්ධන මිල සහ මෙහෙයුම් පිරිවැය මත පදනම් වූ විනිවිදභාවයකින් යුතු “ජාතික ප්රවාහන මිල සූත්රයක්” සකස් කළ යුතුය. එසේ නොමැති වුවහොත්, සෑම මිල සංශෝධනයකදීම අවසාන වන්දිය ගෙවීමට සිදුවන්නේ මෙරට සාමාන්ය පාරිභෝගිකයාටය.
මෙම මිල ඉහළ දැමීම අද සිටම ක්රියාත්මක වන බැවින්, ඉදිරි දින කිහිපය තුළ වෙළඳපොළේ භාණ්ඩ මිල කෙරෙහි මෙහි බලපෑම කෙසේ දැයි ‘හරීදේශය’ අවධානයෙන් පසුවෙයි.