Investigative Analysis | January 29, 2026
The legal proceedings surrounding the "Human Immunoglobulin" vaccine scandal have evolved beyond a mere case of financial fraud. It is now raising profound questions regarding the doctrine of "Selective Accountability" within Sri Lanka’s public administration. On January 28, 2026, the testimony provided by the 213th witness for the prosecution—Yunus Lebbe Mohammadhu, the former Additional Secretary (Procurement) of the Ministry of Health—and the arguments raised by the defense, unmasked a side of the case that had hitherto remained largely shielded from the public eye.
The Normalization of “Quality Failures” Over a Decade
During the cross-examination conducted by Counsel Harendra Banagala, appearing for the 1st accused, a dark reality of the local health sector was brought to light. The witness, who served in his capacity for nearly a decade (2015–2024), conceded the following:
- Frequent Occurrences: Numerous instances of drug “quality failures” or adverse patient reactions were reported during his tenure.
- Administrative Buffering: The standard protocol for such incidents was merely an “Internal Inquiry” conducted at the Ministry level.
- Selective Prosecution: Despite a decade of such reporting, the witness admitted that this is the first and only time he has been summoned to provide a statement to the Criminal Investigation Department (CID) or to testify in a court of law.
The Critical Analysis:
If “Quality Failures” occurred for ten years and were treated merely as administrative lapses, why has this specific incident been elevated to the status of Criminal Liability? This raises a pivotal question: Is this a genuine application of the Rule of Law, or a targeted operation aimed at specific individuals?
The Mystery of the “Missing Signatories” and the HSEPC
The cross-examination by Counsel Asela Serasinghe, appearing for the 2nd accused, regarding the Health Sector Emergency Procurement Committee (HSEPC), proved to be a potential turning point in the trial.
The witness confirmed the technical composition of the HSEPC:
- The Committee is established by the Ministry of Finance (under the signature of the Treasury Secretary).
- The Tripartite Membership:
- The Secretary to the Ministry of Health.
- A Representative of the Secretary to the Treasury.
- The Chairman of the State Pharmaceuticals Corporation (SPC).
The Crucial Factor: Any procurement decision requires the unanimous consensus and signatures of all three members. No decision can be legally validated without all three signatures.
In a dramatic moment of “Visual Evidence,” the Defense Counsel invited the witness to observe the dock:
Defense Counsel: “Look at the dock of this court. Do you see those [other committee] members there?”
Witness: “The former Health Secretary is present. However, the Treasury Representative—Mr. Athula Kumara—is not here. The Chairman of the SPC is also not here.”
The Critical Analysis: In a transaction based on a single Cabinet Paper and a unified procurement process requiring three signatures, how has the weight of criminal responsibility been narrowed down to a single official (the Health Secretary)? Have the representatives of the Treasury and the SPC been allowed to bypass the legal net, and if so, was this an oversight or a calculated move by the investigative authorities?
Prosecution’s Dual Standard on the Cabinet Paper
A glaring contradiction emerged when the Prosecution (Attorney General’s Department) objected to the Defense marking a Cabinet Paper as evidence—despite the fact that the Prosecution itself had provided this very document to the Defense.
The defense suggests that by attempting to block this document, the Prosecution aims to suppress the reality of “Collective Responsibility.” Attributing a decision approved by the entire Cabinet to a “private fraud” by a few individuals becomes difficult once the formal Cabinet approval is tabled.
Conclusion: Justice or Scapegoating?
The proceedings of January 28 suggest that this scandal was not the isolated act of a single individual or a small clique. Rather, it appears to be the output of a systemic network stretching from the Ministry of Finance to the Ministry of Health.
However, if only a “selected” portion of that network stands in the dock, and if a decade-long “normalization of errors” is suddenly criminalized for one specific case, does it not suggest a “Witch-hunt” rather than a search for the true culprits?
The High Court Bench’s critique of the witness’s reliance on “general knowledge” rather than technical facts indicates that the judiciary is acutely aware of these discrepancies. The resolution of the mystery of the “missing signatories” will likely be the decisive factor in whether this trial delivers true justice or merely provides a set of convenient scapegoats.
(Note: This article is a critical analysis based on open court testimonies and cross-examinations. It is intended for analytical purposes and does not seek to prejudice the final verdict of the Honorable Court.)
28/01/2026 නඩු වාර්තාව පහත පළවේ.
එවකට රටේ පැවති ඖෂධ හිඟයට පිළියමක් ලබාදීම සඳහා හදිසි ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය යටතේ ඖෂධ වර්ග 66ක් සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ වෛද්ය සැපයුම් අංශයට ලබාගැනීමට එවකට සෞඛ්ය අමාත්යවරයා ලෙස කටයුතු කළ කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතා විසින් 2022.09.26 වැනිදා කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කළ කැබිනට් පත්රිකාව 2022.10.04 වැනිදා කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් අනුමත කොට තිබූ බවත් එය පැමිණිල්ලේ සාක්ෂියක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් පැමිණිල්ල (නීතිපතිවරයා) විරුද්ධ වනුයේ ඇයි දැයි විත්තියේ නීතිඥ අසේල සේරසිංහ මහතා ඊයේ (28) කොළඹ ස්ථිර ත්රී පුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල හමුවේදී ප්රශ්න කර සිටියේය.
(එකී ලේඛනය පැමිණිල්ල විසින්ම නඩුවට අදාළ ලේඛනයක් ලෙස විත්තියට ලබා දුන් ලේඛනයක් වන බවත් එසේ තිබියදීත් තමන්ට විත්තියේ සාක්ෂියක් ලෙස අධිකරණය හමුවේ ලකුණු කිරීමට ඉඩ නොදී සැඟවීමට පැමිණිල්ල උත්සහ දරනුයේ කුමන හේතුවක් නිසාදැයි එන්නත් නඩුවේ දෙවන විත්තිකාර වෛද්ය සැපයුම් අංශයේ අධ්යක්ෂකවරයා ලෙස කටයුතු කළ වෛද්ය කපිල වික්රමනායක මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අසේල සේරසිංහ මහතා වැඩිදුරටත් අධිකරණය හමුවේදී කියා සිටියේය.
ප්රමිතියෙන් තොර එන්නත් සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ වෛද්ය සැපයුම් අංශයට සපයා රුපියල් කෝටි 14කට අධික මුදලක් වංචා කිරීම, ඒ සඳහා ආධාර අනුබල දීම ඇතුළු අධි චෝදනා 13ක් යටතේ හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතා ඇතුළු විත්තිකරුවන් දොළොස් දෙනෙකුට එරෙහිව නීතිපතිවරයා විසින් පවරා ඇති නඩුව ඊයේ (28) ප්රියන්ත ලියනගේ, විරාජ් වීරසූරිය හා තිලකරත්න බණ්ඩාර යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත ස්ථිර ත්රී පුද්ගල මහාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ල හමුවේදී පැවැත්විණි.
පැමිණිල්ලේ 213 වන සාක්ෂිකරු ලෙස නම් කර තිබූ සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ අතිරේක ලේකම් ප්රසම්පාදන ලෙස එවකට කටයුතු කළ විද්යා හා තාක්ෂණ අමාත්යාංශයේ වර්තමාන ලේකම් යුනූස් ලෙබ්බේ මොහොම්මදු නමමි මහතා හතරවන දිනටත් පැමිණිල්ලේ සාක්ෂිකරුවකු ලෙස ඊයේ (28) අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටියේය.
දෙවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ අසේල සේරසිංහ මහතා එම සාක්ෂිකරුගෙන්, හරස් ප්රශ්න අසමින් සිටියදී නඩු විභාගයට අදාළව පැමිණිල්ල විසින්ම විත්තියට ලබාදෙන ලද ප්රශ්නගත ඖෂධ ප්රසම්පාදනයට අදාළ කැබිනට් පත්රිකාව සාක්ෂිකරුට ඉදිරිපත් කොට එය හඳුනාගත හැක්කේදැයි විමසා සිටියේය. එම ලේඛන අදාළ ඖෂධ ප්රසම්පාදනය සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් වූ කැබිනට් පත්රිකාවක් බව සාක්ෂිකරු පැවසීය.
එම අවස්ථාවේදී නැගී සිටි නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජනරාල් ලක්මිණී ගිරිහාගම මෙනෙවිය සාක්ෂිකරු මගින් එය විත්තිය වෙනුවෙන් ලකුණු කිරීමට විත්තිය දරණ උත්සාහය පිළිබඳව පැමිණිල්ලේ විරුද්ධත්වය දැක්වූවාය. එම ලේඛනය ලකුණු කිරීමට විත්තියට අවශ්ය නම් කළ යුත්තේ මෙකී සාක්ෂිකරු මගින් නොව නිසි සාක්ෂිකරුවකු මගින් බව පෙන්වා දෙමින් පැමිණිල්ල මෙහෙයවන නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජෙනරාල්වරිය දැක්වූ විරෝධය පිළිගත් විනිසුරු මඩුල්ල විත්තිය ඉල්ලූ අවසරය ලබාදීම ප්රතික්ෂේප කළේය.
එම කැබිනට් පත්රිකාව මෙම නඩුවේ අටවන විත්තිකාර කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතා විසින් කැබිනට් මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කොට හදිසි ප්රසම්පාදන කටයුතු සඳහා අනුමැතිය ලබාගත් කැබිනට් සන්දේශය වන බැවින් එය විත්තියේ සාක්ෂියක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් විරුද්ධත්වය නොදක්වන බව කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ නයන්ත විජේසුන්දර මහතාද විනිසුරු මඩුල්ලට පෙන්වා දුන්නේය. එම නඩුවේ තුන්වන විත්තිකාරිය වන වෛද්ය සැපයුම් අංශයේ සහකාර ලේකම්වරිය ලෙස කටයුතු කළ ශාන්තිනී සොලමන් මහත්මිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ ඉසුරු ජයවර්ධන මහතා එම සාක්ෂිකරුගෙන් දීර්ඝ ලෙස හරස් ප්රශ්න අසමින් වෛද්ය විද්යාලයට ඇතුළත් වන යමෙකුට එම්.බී.බී.එස්. මූලික වෛද්ය උපාධිය ලබාගෙන වෛද්යවරයෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමට සුදුසුකම් ලැබීමට කොපමණ කාලයක් ගතවන්නේද ? අනතුරුව විශේෂඥ වෛද්යවරයකු ලෙස සුදුසුකම් ලැබීමට කොතරම් කාලයක් ගතවන්නේ දැයි සාක්ෂිකරුගෙන් විමසා සිටියේය. වෛද්ය උපාධිය සමත්වීමට වසර පහක පමණ කාලයක් ගතවන බවත් විශේෂඥ වෛද්යවරයකු ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගැනීමට වසර දහයක පමණ කාලයක් ගතවන බවත් විත්තියේ නීතිඥවරයා නැගූ ප්රශ්නයට පිළිතුරු දෙමින් සාක්ෂිකරු පැවසීය.
සභාපති විනිසුරු ප්රියන්ත ලියනගේ මහතා ; තමුන් ඒ බව හරියටම දන්නේ කොහොමද? තමුන් ප්රශ්න වලට පිළිතුරු දෙන්නේ ඔක්කොම දේවල් හරියටම දන්නවා වගේනේ?
සාක්ෂිකරු ; සමාවෙන්න ස්වාමීනී, මගේ සාමාන්ය දැනුම අනුවයි එහෙම කීවේ.
විත්තියේ නීතිඥ ඉසුරු ජයවර්ධන ; එවැනි විශේෂඥ දැනුමක් ඖෂධවේදීන්ට නෑ කියලා මම කිව්වොත් ඔබ පිළිගන්නවාද ?
සාක්ෂිකරු ; එහෙමයි ස්වාමීනී.
නම වන විත්තිකාර පෙර කී ප්රශ්නගත ප්රතිදේහ එන්නත් ඇතුළු ඖෂධ මිලදී ගැනීම සිදුකළ හදිසි ප්රසම්පාදන කමිටු සාමාජික වෛද්ය ජයනාත් බුත්පිටිය මහතාගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ රහුල් රුවිහාර ජයතිලක මහතා ද එම සාක්ෂිකරුගෙන් දීර්ඝ ලෙස හරස් ප්රශ්න අසනු ලැබීය. ( එම විත්තිකරු විදේශගතවී සිටීම නිසා ඔහු නොමැතිව අපරාධ නඩු විභාග සංග්රහයේ 241 වගන්තිය යටතේ නඩු විභාගය පැවැත්වේ. එම නඩුවේ දස වන විත්තිකාර සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ හිටපු අතිරේක ලේකම් වෛද්ය සමන් කුසුම්සිරි රත්නායක මහතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ ප්රියන්ත නාවාන මහතා එම සාක්ෂිකරු ලබා ඇති අධ්යාපනික සුදුසුකම්, ඔහු දැරූ තනතුරු, ඔහු වෙත පැවරී තිබූ කාර්යභාරය මෙන්ම විත්තිකාර සමන් රත්නායක මහතා එම සාක්ෂිකරු සමග රාජකාරි කළ කාලවකවානුව ඇතුළු කරුණු රැසක් ලේඛන ඉදිරිපත් කරමින් අධිකරණය හමුවේ පෙන්වා දුන්නේය.
විත්තියේ නීතිඥවරයා නැගූ ප්රශ්නවලට එම සාක්ෂිකරු පිළිතුරු ලබාදුන් ආකාරය නිරීක්ෂණය කළ සභාපති විනිසුරු ප්රියන්ත ලියනගේ මහතා ඉංග්රීසි භාෂාවෙන් සාක්ෂිකරු අමතමින් තම අධිකරණය යම් සාක්ෂිකරුවකුගෙන් ක්ෂණික පිළිතුරු අපේක්ෂා නොකරන බව අසනු ලබන ප්රශ්නවලට හොඳින් සවන් දී හොඳින් හිතා බලා පිළිතුරු ලබාදෙන ලෙසට අවවාද කළේය. තම අධිකරණය සාක්ෂිකරු පිළිතුරු ලබාදෙන ආකාරය නිරීක්ෂණය කළ ඔහු සම්බන්ධයෙන් යම් අහිතකර සටහනක් තැබුවහොත් ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියකු වන ඔහුගේ ඉදිරි අනාගතයට එතරම් සුබවාදී නොවන බැවින් තම අධිකරණය එවැනි අවවාද කරන්නේ යයිද සභාපති විනිසුරුවරයා එකී අවවාදය කරමින් සාක්ෂිකරුට පෙන්වා දුන්නේය.
විත්තියේ වැඩිදුර හරස් ප්රශ්න ඇසීම (29) දිනට කල්තැබීම නිසා එම සාක්ෂිකරු පස්වන දිනටත් 29 වන දින අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටීමට නියමිතය.