ජාතික ජන බලවේගය (NPP) පාලනය කරන කොළඹ මහා නගර සභාවේ (CMC) 2026 වසර සඳහා වන අයවැය පසුගිය සඳුදා (22) රාත්රියේ වැඩි ඡන්ද 3කින් පරාජයට පත්විය. මෙය හුදෙක් අයවැය පරාජයක් පමණක් නොව, කොළඹ නගර සභාවේ බලය රැකගැනීම සඳහා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා පෞද්ගලිකවම මැදිහත් වී ගත් උත්සාහයක අසාර්ථක වීමක් ලෙසද දේශපාලන කරළියේ දැඩි කතාබහට ලක්ව ඇත.
1. ජනාධිපතිවරයාගේ අසාර්ථක වූ “සෑමිට්” සාකච්ඡාව
කොළඹ මහා නගර සභාවේ බහුතරය පවත්වා ගැනීමට ස්වාධීන කණ්ඩායම්වල සහාය NPPයට අත්යවශ්ය විය. අයවැය පරාජය වීමට ඇති ඉඩකඩ කල්තියා හඳුනාගත් ජනාධිපතිවරයා, දෙසැම්බර් 19 වන දින ස්වාධීන කණ්ඩායම්වල නියෝජිතයින් 9 දෙනෙකු කැඳවා විශේෂ සාකච්ඡාවක් පැවැත්වූයේ ඔවුන්ගේ ගැටලු විසඳීමටය. එහෙත් ජනාධිපතිවරයා ලබාදුන් උපදෙස් පවා ක්රියාත්මක කිරීමට කොළඹ නගර සභාවේ NPP නියෝජිතයින් පියවර නොගත් බවට චෝදනා එල්ල වේ.
2. අයවැය පරාජයට හේතු වූ “අත්තනෝමතික පාලනය”
අයවැයට විරුද්ධව ඡන්දය දුන් ස්වාධීන කණ්ඩායම් නායකයින් පවසන්නේ NPP පාලනය පසුගිය මාස 6 පුරා ඉතා අත්තනෝමතික ලෙස කටයුතු කළ බවයි:
- යෝජනා නොසලකා හැරීම: අයවැය සකස් කිරීමේදී අනෙකුත් කණ්ඩායම්වල අදහස් විමසීමක් හෝ ඔවුන්ගේ යෝජනා ඇතුළත් කිරීමක් සිදු නොවීම.
- දේශපාලන පළිගැනීම්: “පිත්ත” සහ “පාපන්දු” ලාංඡනවලින් තරග කළ ස්වාධීන කණ්ඩායම් පවසන්නේ NPPය ද පැරණි පාලකයින් මෙන්ම දූෂිත මාවතක ගමන් කරන බවට ලකුණු පෙනෙන්නට ඇති බවයි.
- පැත්ත මාරු කිරීම: මීට පෙර NPPයට සහාය දුන් ස්වාධීන මන්ත්රීවරුන් තිදෙනෙකු මෙවර විපක්ෂය හා එක්වීම නිසා අයවැය 60 ට 57ක් ලෙස පරාජයට පත්විය.
3. පුරපතිනියගේ සහ විපක්ෂයේ මත ගැටුම
අයවැය පරාජයෙන් පසු පුරපතිනි ව්රායි කැලි බල්තසාර් මහත්මිය ප්රකාශ කළේ, මන්ත්රීවරුන් පරාජය කළේ අයවැය නොව ඔවුන්ගේ “හෘද සාක්ෂිය” බවයි. තමන් සියලු පාර්ශ්වයන්ට විවෘතව ආරාධනා කළ බවත්, දේශපාලන හේතු මත අයවැය පරාජය කළද එහි වැඩපිළිවෙළ නතර නොකරන බවත් ඇය අවධාරණය කළාය.
කෙසේ වෙතත්, සජබ (SJB) නායක රෝයි බෝගහවත්ත මහතා චෝදනා කරන්නේ නගර සභාව පාලනය කරන්නේ “පෙලවත්ත” මූලස්ථානයෙන් මිස නගර සභා සම්ප්රදායට අනුව නොවන බවයි.
4. රට පුරා පැතිරෙන පරාජයේ රැල්ල
කොළඹ නගර සභාව පමණක් නොව, පසුගිය සති කිහිපය තුළ NPP පාලනය කරන පළාත් පාලන ආයතන රැසක අයවැය පරාජයට පත්විය:
- හික්කඩුව සහ පෑලියගොඩ: අයවැය ලේඛන පරාජයට පත්වූ අතර, හික්කඩුව අයවැය තෙවන වරටත් පරාජය විය.
- හොරණ සහ ගාල්ල: මෙම සභාවල අයවැය සම්මත කරගැනීමේදී නගර සභා ඔරලෝසුව මිනිත්තු 5ක් ඉදිරියට තැබීම සහ ලේකම්වරිය ප්රාණ ඇපයට ගැනීම වැනි අශෝභන සිදුවීම් වාර්තා විය.
5. නෛතික තත්ත්වය: ආණ්ඩුව වැටෙන්නේ නැද්ද?
මැතිවරණ ප්රතිසංස්කරණ පිළිබඳ ප්රජාතන්ත්රවාදී ආයතනයේ (IRES) විධායක අධ්යක්ෂ මංජුල ගජනායක මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, 2014 දී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය ගෙන ආ සංශෝධනයක් අනුව, පළාත් පාලන ආයතනයක අයවැය පරාජය වුවද පළමු වසර දෙක තුළ පාලනය විසුරුවා හැරිය නොහැකි බවයි. ඒ අනුව 2027 දෙසැම්බර් දක්වා වත්මන් පුරපතිවරුන්ට ධුරය දැරීමට අවස්ථාව ඇත.
කොළඹ මහා නගර සභාවේ අයවැය දෙවන වරට ලබන බදාදා (දෙසැම්බර් 31) ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය. එයද පරාජය කිරීමට විපක්ෂය සූදානම් වන අතර, තිරය පිටුපස NPPය මන්ත්රීවරුන්ගේ සහාය ලබා ගැනීමට දැඩි උත්සාහයක නිරත වෙමින් සිටියි.