ශ්රී ලංකාවේ වත්මන් දේශපාලන වාතාවරණය තුළ, විගණකාධිපති තනතුර පුරප්පාඩු වීම යනු හුදෙක් පරිපාලනමය ප්රමාදයක් නොව, රටේ වගවීම සහ මූල්ය විනය පාලනය කිරීමට බලය ඇත්තවුන් දරන උපායශීලී උත්සාහයක් බවට සැක පහළ වේ. විගණකාධිපතිවරයා යනු රාජ්ය මූල්ය පරීක්ෂණයේ ස්වාධීන මුර බල්ලා වන හෙයින්, ඔහු පත් කිරීමේ ක්රියාවලියේ ඇති බාධාවන් දේශපාලනමය වශයෙන් ගැඹුරු අර්ථකථන සපයයි.
ජ්යෙෂ්ඨත්වය ප්රතික්ෂේප කිරීම: ධර්මපාල ගම්මන්පිල එපා වන්නේ ඇයි?
විමර්ශනාත්මකව බැලීමේදී, මෙම තනතුරට අවශ්ය සියලු සුදුසුකම් සපුරාලන ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු සිටියදී, රජය විසින් ඔහු මඟ හැරීමට උත්සාහ කිරීමේ පැහැදිලි දේශපාලන අරමුණක් දැකගත හැකිය.
අත්දැකීම් සහ පිළිගැනීම: ධර්මපාල ගම්මන්පිල මහතා වසර 30කට වැඩි කාලයක් රාජ්ය අංශයේ විගණන පළපුරුද්ද ඇති අයෙකි. ඔහු මාස 8ක පමණ කාලයක් (2025/04/09 සිට 2025/12/06 දක්වා) වැඩබලන විගණකාධිපති ලෙස කටයුතු කිරීමෙන්, රජය විසින්ම ඔහු සතු සුදුසුකම් පිළිගෙන ඇත.
වගවීම ශක්තිමත් කරන්නා: ගම්මන්පිල මහතා වැඩබලන විගණකාධිපති සහ ජ්යෙෂ්ඨ නියෝජ්ය විගණකාධිපති ලෙස COPA (රාජ්ය ගිණුම් කාරක සභාව) සහ COPE (රාජ්ය ව්යාපාර කාරක සභාව) රැස්වීම් 50කට පමණ සහභාගී වී තිබීම, රාජ්ය අංශයේ වගවීම ශක්තිමත් කිරීමට ඔහු දක්වන දායකත්වය පෙන්නුම් කරයි. මෙවැනි ස්වාධීන හා දැඩි සේවා පළපුරුදු නිලධාරියෙකු ස්ථිර විගණකාධිපති ලෙස පත් කිරීම, රජයේ මූල්ය කටයුතු පරීක්ෂා කිරීමේදී දැඩි සීමා පැනවීමක් වනු ඇත. මෙම දේශපාලන අපහසුතාව වළක්වා ගැනීමට අවශ්ය නිසා ඔහු මඟ හරිනවා දැයි සැකයක් පවතී.
ඕ.ආර්. රාජසිංහ නාමයෝජනාව: දේශපාලන උපක්රමයක් ද?
ජනාධිපතිවරයා විසින් ඕ.ආර්. රාජසිංහ මහතාගේ නම යෝජනා කිරීම, දේශපාලනික වශයෙන් ඉතා උපායශීලී පියවරක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
සුදුසුකම් ප්රශ්න කිරීම:
රාජසිංහ මහතාට රාජ්ය අංශයේ විගණන පළපුරුද්ද ඇත්තේ මාස 10ක් පමණක් වන අතර ඉතිරිය ගිණුම්කරණ පළපුරුද්ද වේ. විගණකාධිපති වැනි අතිශය වැදගත් තනතුරකට මෙවැනි අඩු පළපුරුද්දක් සහිත අයෙකු යෝජනා කිරීම, එම නාමයෝජනාව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සභාව විසින් ප්රතික්ෂේප කරනු ඇතැයි දැන දැනම ඉදිරිපත් කරන ලද්දක් විය හැකිය.
කල් දැමීමේ උපාය:
ගම්මන්පිල මහතාව ඉවත් කරමින් සුදුසුකම් නොමැති අයෙකු යෝජනා කරන්නේ ජනවාරි දක්වා කාලය ලබා ගැනීමට විය හැකි බවට සැක පහළ වේ. ජනවාරි මාසයේදී ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සභාව අලුතින් පත්කිරීමේදී, ආණ්ඩුවේ අභිමතයට අනුව ක්රියා කරන සාමාජිකයින්ව පත්කර ගැනීම රජයේ අරමුණ වී ඇතැයි සැක කෙරේ. මෙලෙස දේශපාලන පක්ෂපාතීත්වය මත පදනම් වූ සාමාජිකයන්ගෙන් යුත් සභාවක් හරහා තමන්ට රිසි පත්වීමක් කර ගැනීමට රජය උත්සාහ කරනවා විය හැකිය.
බාහිර පත්වීම් සාධාරණීකරණය:
ඉතිහාසයේ විගණකාධිපති තනතුර පිටතින් පුරවා ඇත්තේ දෙවරක් පමණි—එය ද ජ්යෙෂ්ඨතමයාට අවශ්ය සුදුසුකම් (CA) නොතිබීම හෝ වයස අඩුවීම වැනි පැහැදිලි හේතූන් මතය. එහෙත්, ගම්මන්පිල මහතාට සුදුසුකම් පැහැදිලිවම තිබියදී, බාහිරින් අයෙකු යෝජනා කිරීම, විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ජ්යෙෂ්ඨත්වයට දක්වන දේශපාලන අගෞරවයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සභාවේ ස්ථාවරය
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සභාව විසින් මීට පෙර ඉදිරිපත් කළ නම් දෙකක් ප්රතික්ෂේප කිරීම සහ වැඩබලන විගණකාධිපතිවරයා පත් කිරීම පවා විෂමාචාර චෝදනා මත අනුමත නොකිරීම, එම සභාව දේශපාලන බලපෑම්වලින් තොරව කටයුතු කිරීමට දරන උත්සාහයක් පෙන්නුම් කරයි.
කෙසේ වෙතත්, රාජසිංහ මහතාගේ අයදුම්පත ඉදිරිපත් කළ දිනය (2025/12/10) නාමයෝජනාව ඉදිරිපත් කිරීමට පෙර දින වීම සහ ඔහු අධ්යක්ෂ මූල්ය තනතුරෙන් වහාම ඉල්ලා අස්වීම වැනි සිදුවීම්, මෙම සම්පූර්ණ ක්රියාවලිය පිටුපස ඇති දේශපාලන කඩිමුඩියේ සහ උපක්රමවල ස්වභාවය තවදුරටත් හෙළි කරයි.
අවසන් දේශපාලන වරද
මෙවැනි අතිශය වැදගත් ආයතනික ප්රධානියෙකු පත් කිරීමේදී ජ්යෙෂ්ඨත්වය සහ පළපුරුද්ද නොසලකා හැරීම, රාජ්ය සේවයේ වෘත්තීයභාවයට සහ ස්වාධීනත්වයට බරපතළ හානියක් සිදු කරයි. දේශපාලන නායකත්වය විසින් විගණකාධිපති තනතුර දීර්ඝ කාලයක් හිස්ව තබා ගැනීම හෝ දේශපාලන අභිමතය පරිදි ක්රියා කරන අයෙකු පත් කිරීමට උත්සාහ කිරීම, රාජ්යයේ මූල්ය වගවීම පිළිබඳ විශ්වාසනීයත්වය පළුදු කරන විශාල දේශපාලන වරදක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
මෙම ක්රියාවලියෙන් පෙනී යන්නේ, ආණ්ඩුවට අවශ්ය වී ඇත්තේ ජනතාවට වගකියන, දැඩි විගණන ක්රියාවලියකට වඩා, තමන්ට පහසුවෙන් පාලනය කළ හැකි මෘදු විගණන යාන්ත්රණයක් බවට සැක කිරීමට ඕනෑ තරම් ඉඩකඩ තිබෙන බවයි.