අධිකරණයේ සුවාධීනත්වය හා විනිවිදභාවය සුරකින්න පාර්ලිමේන්තුවෙන් රතු එළියක්!
මෙතෙක් නොඇසූ දේශපාලන කුමන්ත්රණයේ සුලමුලශ්රී ලංකාවේ අධිකරණ ක්ෂේත්රය මෙතෙක් කාලයක් පරිස්සමෙන් වසාගෙන සිටි තිරය දැන් එක එල්ලේම ඇද වැටෙන්නට නියමිතයි. ඒ, අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාවේ (JSC) නිලධාරීන්ගේ පත්කිරීම් සහ ස්ථාන මාරු කිරීම් පිටුපස සැඟවුණු බලපෑම් විමර්ශනය කිරීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුවෙන් විශේෂ කාරක සභාවක් පත් කිරීමට ගත් තීරණය නිසයි.
මේ ගින්න පත්තු වුණේ වෙන කවුරුවත් නිසා නෙවෙයි; පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී දයාසිරි ජයසේකර මහතාගෙනුයි. එතුමා විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් මුලින්ම යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළ අතර, එය වහාම අතට ගත් විපක්ෂ නායකවරයා ප්රමුඛ සමස්ත විපක්ෂය විසින් එම යෝජනාවලිය පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර සම්මත කරගෙන තිබෙනවා. මෙය දේශපාලන වශයෙන් ඉතා වැදගත් හැරවුම් ලක්ෂ්යයක්.
තිරය පිටුපස වූ ‘කට්ටියගේ‘ ක්රියාදාමයන්
මේ හදිසි විමර්ශනයට හේතුව කුමක්ද?පාර්ලිමේන්තුවට චෝදනා වී තිබෙන්නේ, 2025 ජනවාරි 1 න් පසු JSC විසින් සිදුකළ පත්කිරීම්, උසස් කිරීම්, මාරු කිරීම් සහ විනය ක්රියාමාර්ග අතිශය අත්තනෝමතික බවයි. සේවකයන්ගේ ස්ථාන මාරු කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු සාමාන්ය ක්රමවේදයන් සම්පූර්ණයෙන්ම උල්ලංඝනය කරමින්, විනිවිදභාවයකින් තොරව කටයුතු කර ඇති බවට බරපතළ චෝදනා එල්ල වී තිබෙනවා.
ප්රධාන ගැටලුව වන්නේ මෙයයි: අධිකරණ තීන්දු හෝ දැනට විභාග වන නඩු තීන්දු වලට බලපෑම් කිරීමට ඇති බලාපොරොත්තුව මත හෝ වෙනත් දේශපාලන හෝ බාහිර බලපෑම් මත මෙම පත්කිරීම් සිදු කළාද යන්නයි!
විනිසුරුවරුන්ගේ “රැකවලා” කවුද?
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවෙන් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය අස්පර්ශනීය උරුමයක් ලෙස පිළිගෙන තිබුණත්, JSC හි අත්තනෝමතික ක්රියා නිසා එම ස්වාධීනත්වයට හානි වී ඇති බවයි දේශපාලන විශ්ලේෂකයන්ගේ මතය වන්නේ.
විශේෂයෙන්ම ජාත්යන්තර ප්රමිති අනුව බලන විට, අධිකරණ නිලධාරියෙකුගේ රැකියාවේ ආරක්ෂාව රඳා පවතින්නේ අත්තනෝමතික ලෙස ස්ථාන මාරු කිරීම් හෝ දඬුවම් කිරීම් සිදු නොවන බවට ඇති විනිවිද පෙනෙන නීති රීති මතයි. මේ නිසා, විනිසුරුවන්ට බියෙන් තොරව යුක්තිය ඉටු කිරීමට අවස්ථාව අහිමි වන බවට තර්ක නැගී තිබෙනවා.
විදේශීය උදාහරණ: ලොව පුරා මෙවැනි අවස්ථා වලදී, රජයේ ප්රබල ආයතනවල වගවීම තහවුරු කිරීම සඳහා විමර්ශන කාරක සභා (Committees of Inquiry) පත් කරන්නේ මහජන විශ්වාසය සහතික කිරීමටයි. ශ්රී ලංකාවේ මේ පියවර ගෙන ඇත්තේ එම යහපාලන ප්රමිතීන් කරා යාමටයි.
ඉදිරි දින 90 තුළ සිදුවන්නේ කුමක්ද?
නව විශේෂ කාරක සභාවට මන්ත්රීවරුන් 30 දෙනෙකු ඇතුළත් වන අතර, පාර්ලිමේන්තුවේ සියලුම දේශපාලන පක්ෂවලට නියෝජනයක් ලැබෙනු ඇත. මෙම කමිටුවට අදාළ ක්ෂේත්රවල විශේෂඥ දැනුමක් ඇති පුද්ගලයන්ගේ සේවය පවා ලබා ගැනීමට බලය හිමි වේ.
මෙම කමිටුව ඉදිරි මාස තුන (90 දින) ඇතුළත සිය වාර්තාව ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතයි. මෙමගින්, JSC හි අනිසි ක්රියාකාරකම්වලට සම්බන්ධ නීතිමය ප්රතිසංස්කරණ, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධන මෙන්ම, විනිසුරුවන්ට අභියාචනා ඉදිරිපත් කළ හැකි යාන්ත්රණ පවා හඳුන්වා දීමට නිර්දේශ කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වේ.
මේ උණුසුම් විමර්ශනය ශ්රී ලංකාවේ යුක්ති පසිඳලීමේ ක්රියාවලියේ ස්වාධීනත්වය වෙනස් කරන්නේ කෙසේදැයි අපි බලා හිඳිමු.
මූලාශ්ර –
