රජයේ රෝහල් පද්ධතිය තුළ සේවය කරන සෞඛ්‍ය සහායකයින්ගේ (Health Assistants) නිල ඇඳුම් රෙගුලාසි සම්බන්ධයෙන් දිගින් දිගටම ඇදී යන අර්බුදය මේ වන විට තීරණාත්මක දේශපාලනික හා ප්‍රතිපත්තිමය හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයකට එළැඹ තිබේ. සෞඛ්‍ය සේවාවේ සායනික ස්වස්ථතාව (clinical hygiene) සහ වෘත්තීය ප්‍රමිතීන් සුරකින අතරම, සේවකයින්ගේ සංස්කෘතික හා ආගමික අයිතිවාසිකම් රැකෙන පරිදි නිල ඇඳුම් ප්‍රතිපත්තියක් සැකසීමට මැදිහත් වන ලෙස ඉල්ලා විපක්ෂය නියෝජනය කරන ප්‍රමුඛ සුළුතර දේශපාලන පක්ෂ ගණනාවක් එක්ව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා වෙත ලිඛිත විමසීමක් සිදු කර ඇත.
දෙමළ භාෂාව කතා කරන ජනතාවගේ දේශපාලන සභාවේ (Political Council of Tamil-Speaking Peoples) කැඳවුම්කරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ශානක්කියන් රාසමාණික්කම්ගේ අත්සනින් යුතුව යොමු කර ඇති මෙම ලිපිය, හුදු දේශපාලන ප්‍රකාශයකට එහා ගිය ගැඹුරු සමාජ හා පරිපාලනමය ගැටලු කිහිපයක් කරළියට ගෙන එයි.
ලිපිය පිටුපස ඇති දේශපාලන බලවේගය
මෙම ඉල්ලීම හුදකලා මන්ත්‍රීවරයෙකුගේ ප්‍රකාශයක් නොවන අතර, දෙමළ හා මුස්ලිම් ජනතාව නියෝජනය කරන ප්‍රධාන විපක්ෂ දේශපාලන පක්ෂ හයක් එක්ව සම්මුතියකින් ඉදිරිපත් කර තිබීම විශේෂත්වයකි:
- සමස්ත ලංකා මක්කල් කොංග්‍රසය (ACMC)
- ලංකා කම්කරු කොංග්‍රසය (CWC)
- ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දෙමළ ජාතික සන්ධානය (DTNA)
- ඉලංගෙයි තමිළ් අරසු කච්චි (ITAK)
- ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසය (SLMC)
- දෙමළ ප්‍රගතිශීලී සන්ධානය (TPA)
මෙමගින් පැහැදිලි වන්නේ සුළුතර ප්‍රජාවන්ගේ ආගමික හා සංස්කෘතික සංවේදීතාවන් සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ සමඟ ඝට්ටනය වන ආකාරය පිළිබඳව පුළුල් දේශපාලන කතිකාවක් නිර්මාණය වී ඇති බවයි.
ගැටලුවේ හරය: වෘත්තීය ප්‍රමිතිය සහ මානව හිමිකම් අතර ගැටුම
සෞඛ්‍ය සේවයේ නිල ඇඳුම යනු හුදෙක් සෞන්දර්යාත්මක හෝ සංස්කෘතික කරුණක් පමණක් නොවේ. රෝගී සත්කාරය, විෂබීජ පාලනය (infection control), හදිසි අවස්ථාවලදී ක්‍රියාත්මක වීමේ පහසුව සහ රෝගීන්ගේ ආරක්ෂාව යන සායනික සාධක මෙහිදී ප්‍රමුඛ වේ.
කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (HRCSL) මීට පෙර පෙන්වා දී ඇත්තේ, සායනික සනීපාරක්ෂාවට හෝ රාජකාරියට බාධාවක් නොවන අයුරින් සේවකයින්ගේ සංස්කෘතික හා ආගමික නිදහස (විශේෂයෙන්ම මුස්ලිම් කාන්තාවන්ගේ හිස් ආවරණ හෝ ශරීරය ආවරණය වන පරිදි වූ ඇඳුම් මෝස්තර) සැලකිල්ලට ගැනීමේ ප්‍රායෝගික හැකියාව පවතින බවයි.
ලිපිය මගින් අවධාරණය කරන්නේද මෙම සමතුලිතතාවයයි. එනම්, රෝගීන්ගේ ආරක්ෂාව සහ සායනික ප්‍රමිතීන් කිසිසේත් පාවා නොදී, සංස්කෘතික හා විනීතභාවය පිළිබඳ සංවේදීතාවන්ට ඉඩ සලසන නම්‍යශීලී සහ අන්තර්කරණය වූ (inclusive) ජාතික ප්‍රතිපත්තියක් සැකසීමේ අවශ්‍යතාවයයි.
පාර්ලිමේන්තුවේ දුන් පොරොන්දු සහ රජය හමුවේ ඇති ප්‍රශ්න 3
සෞඛ්‍ය සහායකයින්ගේ නිල ඇඳුම් ගැටලුව පාර්ලිමේන්තුවේදී සාකච්ඡා වූ අවස්ථාවේදී, ඒ සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කරන ලෙස සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා විපක්ෂයෙන් ඉල්ලා තිබිණි. එහෙත් දේශපාලන සභාව පෙන්වා දෙන්නේ විපක්ෂයට නිර්මාණාත්මක යෝජනා ඉදිරිපත් කළ හැකි වුවද, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය සහ පරිපාලනමය තීරණ ගැනීමේ සම්පූර්ණ නීතිමය බලය හා වගකීම ඇත්තේ පාලක රජය සතුව බවයි.
ඒ අනුව, අදාළ ලිපිය හරහා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයාගෙන් ඍජු ප්‍රශ්න තුනක් විමසා ඇත:
- කමිටුව පත් කිරීම: පවතින චක්‍රලේඛ සමාලෝචනය කිරීම සඳහා පත් කිරීමට එකඟ වූ විශේෂ කමිටුව මේ වන විට විධිමත්ව ස්ථාපිත කර තිබේද?
- ක්‍රියාකාරී ප්‍රගතිය: එම කමිටුව සිය අධ්‍යයන කටයුතු ආරම්භ කර තිබේද? මේ දක්වා ලබාගෙන ඇති ප්‍රගතිය හෝ ඉදිරිපත් කර ඇති නිර්දේශ මොනවාද?
- කාලරාමුව සහ නව චක්‍රලේඛය: කමිටුවේ නිර්දේශ ලබාගැනීමට නියමිත කාලසීමාව කුමක්ද? සංශෝධිත ජාතික චක්‍රලේඛය සෞඛ්‍ය ආයතන වෙත නිකුත් කිරීමට අමාත්‍යාංශය බලාපොරොත්තු වන්නේ කවදාද?
අනවශ්‍ය වාර්ගික ආතතීන් වැළැක්වීමේ වැදගත්කම
මෙම ගැටලුව කාලයක් තිස්සේ විසඳුමකින් තොරව පල්වීමට ඉඩහැරීම හරහා බිම් මට්ටමේ සෞඛ්‍ය සේවකයින් අතර මෙන්ම සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේද අනවශ්‍ය වාර්ගික හා ආගමික බෙදීම් නිර්මාණය වීමේ අවදානමක් පවතී. සෞඛ්‍ය ආයතන තුළ මෙවැනි ආතතීන් පැවතීම සෘජුවම බලපාන්නේ රෝගී සත්කාරක සේවාවන්හි ගුණාත්මකභාවයටයි.
සුළුතර දේශපාලන සභාව සිය ලිපිය මගින් කඩිනම් කාලසටහනක් ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම ගැටලුව තවදුරටත් අන්තවාදී අර්ථකථනයන්ට හසුවීමට පෙර ආයතනික හා ප්‍රතිපත්තිමය විසඳුමකින් අවසන් කිරීමේ අපේක්ෂාවෙනි.
HariDeshayaLk නිරීක්ෂණය: මීළඟ පියවර කුමක් විය යුතුද?
මෙම අර්බුදය කඩිනමින් හා සාධාරණව නිරාකරණය කරගැනීම සඳහා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය ප්‍රථමයෙන්ම පත් කළ කමිටුවේ සාමාජිකයින් කවුරුන්ද යන්නත්, එහි නියෝජනය වන වෘත්තීය හා විශේෂඥ පාර්ශ්ව කවරේද යන්නත් පිළිබඳව පූර්ණ විනිවිදභාවයකින් යුතුව රටට හෙළි කළ යුතුය. එසේම, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) මෙන්ම එක්සත් රාජධානියේ NHS වැනි ජාත්‍යන්තර සෞඛ්‍ය සේවාවන්හි සායනික ආරක්ෂාව සහ ආගමික ඇඳුම් භාවිතය එකිනෙක ගැටුමකින් තොරව ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යාත්මක හා මානව හිමිකම් පදනම් කරගත් ප්‍රායෝගික ආකෘති අධ්‍යයනය කරමින්, මෙරටට උචිත වූ පුළුල් ජාතික සම්මුතියක් ගොඩනැගීමේ අවශ්‍යතාව පවතී. අවසාන වශයෙන්, මෙය හුදු ඡන්ද පදනම් හෝ වාර්ගික දේශපාලන කඹඇදිල්ලකට ලඝු නොකර, සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩලයේ මානව ගරුත්වය සුරකින අතරම මහජන සෞඛ්‍යයේ හා රෝගී සත්කාරයේ උත්තරීතරභාවය තහවුරු වන පරිදි කඩිනම් නිල චක්‍රලේඛයක් නිකුත් කිරීම රජය සතු ප්‍රමුඛ වගකීමකි.