ලංකාවේ පාසල් පද්ධතිය අද වැටී ඇත්තේ නිදහසට කරුණු සහ චක්‍රලේඛ පිටුපස සැඟවුණු මළානික තැනකය. “චක්‍රලේඛ නෑ”, “අමාත්‍යාංශයෙන් ප්‍රතිපාදන නෑ”, “අපිට කරන්න දෙයක් නෑ” කියමින් මේස උඩ අත් බැඳගෙන කල්මරන, සාමාන්‍ය දරුවාටවත් නිසි අධ්‍යාපනයක් දෙන්නට බැරිව දෑත් ඔසවන නිලධාරීන්ගෙන් මුළු පද්ධතියම පිරී ඉතිරී ගොස් ඇත.
නමුත් ඒ අඳුරු, නිලධාරීවාදී රාමුව සුනුවිසුනු කරමින්, කිසිදු ප්‍රචාරණයක් හෝ වරදානයක් බලාපොරොත්තු නොවී නිහඬව මහා විප්ලවයක් කළ අපූර්ව නායකයෙකුගේ කතාව අද මුළු රටේම අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට අලුත් පාඩමක් කියාදෙයි.
මේ කතා කරන්නේ සම්මානයක් අතට ගත් තවත් එක් සාමාන්‍ය පරිපාලකයෙකු ගැන නොවේ; අධ්‍යාපන, උසස් අධ්‍යාපන සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන අමාත්‍‍යාංශය මඟින් පැවැත්වූ “ගුරු ප්‍රතිභා ප්‍රභා 2026” ඇගයීම් උළෙලේදී, දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට අධ්‍යාපන කලාපයේ විශිෂ්ටතම විදුහල්පතිවරයා ලෙස “Principal of the Year” කිරුළ දිනාගත්, හම්බන්තොට ඉක්රා ප්‍රාථමික විද්‍යාලයේ නියමුවා වන එම්. ඉසෙඩ්. එම්. ඉර්ෆාන් නම් වූ ඒ නොසැලෙන යෝධ මිනිසා ගැනය.
- ක්‍රමවේදයට අභියෝග කළ මානුෂීය ඒකකය: විශේෂ අවශ්‍යතා ඇති දරුවන්ට පෑ පීතෘත්වයේ දෑත
සාමාන්‍ය පන්ති කාමරවල සාමාන්‍ය දරුවන්ටවත් හරිහැටි සැලකිල්ලක් නොදක්වන, විභාග ලකුණු සහ ප්‍රතිශත පසුපස පමණක් අන්ධව හඹායන විදුහල්පතිවරුන් බහුල රටක, සමාජයෙන් සහ පද්ධතියෙන්ම අත්හැර දමන විශේෂ අවශ්‍යතා සහිත දරුවන් වෙනුවෙන් නැගී සිටින්නට තරම් නිර්භීත වූයේ කවුද?
ඉර්ෆාන් විදුහල්පතිවරයා, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමවේදයන්ගේ සීමාවන් බිඳ දමමින් දකුණු පළාතේ දෙමළ මාධ්‍ය විශේෂ අධ්‍යාපන ඒකකයක් (Special Education Unit) ඉක්රා ප්‍රාථමික විද්‍යාලය තුළ ස්ථාපිත කරන්නේ සමස්ත අධ්‍යාපන නිලධාරී තන්ත්‍රයම විමතියට පත් කරමිනි. අන් අය ‘කරදරයක්’ හෝ මගහැරිය යුතු වගකීමක් ලෙස දුටු ඒ අහිංසක දරුවන්ව තම පපුවට තුරුළු කරගනිමින්, අධ්‍යාපනය යනු ලකුණු නොව පරම මානුෂීය මෙහෙවරක් බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේ වචනයෙන් නොව ප්‍රායෝගික ක්‍රියාවෙනි.
- “ඉංග්‍රීසි ගමට බෑ” කියන මිථ්‍යාව බිඳ දැමූ ඉංග්‍රීසි ක්‍රියාකාරකම් කාමරය (English Activity Room)
“අපේ ගම්වල ළමයින්ට ඉංග්‍රීසි අමාරුයි, ප්‍රාථමික පාසල්වලට ඒකට පහසුකම් නෑ” යැයි කියමින් දරුවන්ගේ අනාගතය අඳුරට තල්ලු කරන බංකොලොත් මතවාදය ඉර්ෆාන් විදුහල්පතිවරයා මුලිනුපුටා දැමුවේය.
තම ගුරු මණ්ඩලය තුළ නොසැලෙන ආත්මවිශ්වාසයක් ගොඩනගමින්, කලාපයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ පාසල් සියල්ල අභිබවා හම්බන්තොට අධ්‍යාපන කලාපයේ හොඳම ඉංග්‍රීසි ක්‍රියාකාරකම් කාමරය (English Activity Room) සඳහා වන ප්‍රථම ස්ථානය දිනාගැනීමට පසුපසින් සිටි මහා ශක්තිය සහ මගපෙන්වීම වූයේ ඔහුය. නගරයේ ජනප්‍රිය පාසල්වලට පමණක් සීමා වී ඇතැයි සිතූ භාෂා නිපුණතාවය, නවීන ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ ගමේ දූ දරුවන්ගේ අයිතියක් බවට පත් කිරීමට තරම් ඔහුගේ දැක්ම තියුණු විය.
- කොන්ක්‍රීට් වනචාරීත්වයට එරෙහිව පන්ති කාමරය සොබාදහමට මුදාහැරීම
පොත පතට පමණක් දරුවන් සිරකර, මානසිකව හෙම්බත් කරන යාන්ත්‍රික අධ්‍යාපන රටාවට ඉර්ෆාන් විදුහල්පතිවරයා එකහෙළා පිටුපෑවේය. පාසල් පරිශ්‍රය හරිත පාරාදීසයක් බවට පත් කරමින්, දරුවන්ගේ දෑත් පස් සමඟ මුසු කරවූ ඔහු, කෘෂිකාර්මික හා පරිසර ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ කලාපීය හා පළාත් මට්ටමේ අසමසම ජයග්‍රහණ රැසක් පාසලට අත්පත් කර දුන්නේය.
දරුවා යනු විභාග ලකුණු ලබන උපකරණයක් නොව, පරිසරයට සංවේදී පූර්ණ මිනිසෙකු විය යුතු බව ඔහුගේ නොසැලෙන ප්‍රතිපත්තිය විය.
- චක්‍රලේඛ පිටුපස සැඟවුණු නිලධාරීන්ට දුන් ප්‍රායෝගික පාඩම
බොහෝ දෙනෙකුට අවශ්‍ය වන්නේ රජයේ මුදල් පාස් වෙනකල්, චක්‍රලේඛ එනකල් නිදහසට කරුණු කියමින් අතපිසදා ගැනීමටය. එහෙත් මේ මිනිසා ඉදිරියේ නිලධාරීවාදය අසරණ විය.
ඉර්ෆාන් විදුහල්පතිවරයා චක්‍රලේඛ එනතුරු බලා සිටියේ නැත. තමන්ගේ නොකැලැල් පෞරුෂය, අවංකභාවය සහ ප්‍රජා විශ්වාසය පෙරදැරි කරගනිමින් මුළු මහත් ප්‍රජාවම පාසල වටා රොක් කළේය. “පාසල හා ප්‍රජාව” එකට යා කරමින් දෙමාපියන්ගේ සහ සුභපැතුම්කරුවන්ගේ පූර්ණ දායකත්වය ලබාගෙන, කිසිදු භෞතික සම්පත් අඩුවක් නොතබා පරිශ්‍රය නවීකරණය කළේ ආර්ථික අපහසුතා ඇති දරුවන්ටද පෞද්ගලිකවම පිහිට වෙමිනි.
නිලධාරීවාදය හමුවේ ලියැවුණු නොමැකෙන පාඩම
1996 සාමාන්‍ය ගුරුවරයෙකු ලෙස පටන් ගෙන, 2006 ගුරු උපදේශකයෙකු ලෙසත්, පසුව නියෝජ්‍ය විදුහල්පතිවරයෙකු ලෙසත් පන්නරය ලබා, 2012 සිට ඉක්රා ප්‍රාථමික විද්‍යාලයේ මුල් පුටුවට පත් ඉර්ෆාන් විදුහල්පතිවරයා, දකුණු පළාතේ දෙමළ මාධ්‍ය හොඳම 5 ශ්‍රේණිය ශිෂ්‍යත්ව ප්‍රතිඵලයද තම පාසලට අත්පත් කර දුන්නේ අභියෝග හමුවේ නොසැලෙමිනි.
ඔහු දිනාගත් “Principal of the Year” සම්මානය යනු පද්ධතියේ සියලු නිදහසට කරුණු හමුවේ ක්‍රියාවෙන්ම දෙන ලද ප්‍රතිචාරයකි.
අද රටේ අධ්‍යාපනයට අවශ්‍ය වන්නේ චක්‍රලේඛ කටපාඩම් කළ නිලධාරීන් නොවේ; සීමාවන් බිඳිමින් මහපොළොවේ යථාර්ථය වෙනස් කළ හැකි මෙවන් නොසැලෙන නායකත්වයන්ය.