රනිල්ගේ ලන්ඩන් සංචාරය: වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයේ ප්‍රතිචාරය හමුවේ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව දෙකඩ වෙයි

විශේෂ වාර්තාකරුවකු විසිනි

‘සන්ඩේ ටයිම්ස්’ පුවත්පත වාර්තා කරන පරිදි, හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ 2023 වසරේ බ්‍රිතාන්‍යයේ කළ සංචාරය සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) සිදුකරන විමර්ශනයට අදාළව, බ්‍රිතාන්‍යයේ වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්‍යාලය (University of Wolverhampton) විසින් ලබාදුන් ප්‍රතිචාරය මත මේ වනවිට නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව තුළ මත දෙකක් නිර්මාණය වී තිබේ.

රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ බිරිඳ වන මෛත්‍රී වික්‍රමසිංහ මහත්මියට ගෞරව මහාචාර්ය පදවියක් පිරිනැමූ වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයට සහභාගී වීම සඳහා, රුපියල් මිලියන 16.6කට අධික රාජ්‍ය මුදලක් අවභාවිත කර ඇති බවට එල්ල වී ඇති චෝදනාව සම්බන්ධයෙන් කෙරෙන විමර්ශන අවසන් කිරීම ප්‍රමාද වීමට මෙම මතභේදය සෘජුවම බලපා ඇත.

වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්‍යාලය CIDය වෙත විද්‍යුත් තැපෑලෙන් (e-mail) යැවූ ප්‍රතිචාරය මගින්, උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයට සහභාගී වන ලෙස හිටපු ජනාධිපති වික්‍රමසිංහ ට තමන් නිල වශයෙන් ආරාධනා කළ බව පවසා ඇති බව ‘සන්ඩේ ටයිම්ස්’ පුවත්පත පසුගිය සතියේ අනාවරණය කළේය. කෙසේ වෙතත්, මෙම ඊමේල් පණිවිඩය සහ එහි නීතිමය වලංගුභාවය සම්බන්ධයෙන් මේ වනවිට දැඩි සංවාදයක් මතු වී ඇත. විශ්වවිද්‍යාලයේ ප්‍රතිචාරය නීත්‍යානුකූල සාක්ෂියක් ලෙස පිළිගත නොහැකි බවට CIDය දරන මතය නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ එක් කණ්ඩායමක් අනුමත කරන අතර, තවත් කණ්ඩායමක් දරන්නේ එය පිළිගත හැකිය යන මතයයි.

නඩුවේ පැමිණිල්ල මෙහෙයවන අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල් දිලීප පීරිස් වෙත CIDය විසින් විශ්වවිද්‍යාලයේ අදාළ ප්‍රතිචාරය මේ වනවිටත් ඉදිරිපත් කර තිබේ. විශ්වවිද්‍යාලය ලබාදුන් එම ප්‍රතිචාරය සම්බන්ධයෙන් නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව තවදුරටත් නීතිමය කෝණයෙන් අධ්‍යයනය කිරීමෙන් අනතුරුව, මීළඟ පියවර සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණයක් ගැනීමට නියමිත බව වාර්තා වේ.

මේ අතර, හිටපු ජනාධිපති ලේකම් සමන් ඒකනායක මහතාගේ අත්අකුරු සාම්පල සම්බන්ධයෙන් රජයේ රස පරීක්ෂකවරයාගේ වාර්තා මෙතෙක් නීතිපතිවරයා වෙත ලැබී නොමැත. මෙම වෝහාරික වාර්තා ලබාගැනීම කඩිනම් කරන ලෙසත්, මහාචාර්ය මෛත්‍රී වික්‍රමසිංහ මහත්මියගෙන්ද ප්‍රකාශයක් සටහන් කර ගන්නා ලෙසත් අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල් දිලීප පීරිස් CIDයට උපදෙස් දී ඇත. මෙම නව වර්ධනයන් සහ නීතිමය සංකීර්ණතා හේතුවෙන් විමර්ශන අවසන් කිරීම මෙන්ම අධිකරණය හමුවේ චෝදනා ගොනු කිරීම හෝ චෝදනා ඉවත් කර ගැනීම ප්‍රමාද වී ඇති අතර, නඩුව ලබන අප්‍රේල් 28 වැනිදා කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේදී යළි කැඳවීමට නියමිතය.

මූල්‍ය අක්‍රමිකතාවකට එහා ගිය සංකීර්ණ නීතිමය පසුබිම

මෙම සිදුවීම හුදු මූල්‍ය අක්‍රමිකතාවක් පිළිබඳ චෝදනාවකට පමණක් සීමා නොවූ, ශ්‍රී ලංකාවේ අපරාධ නීතිය සහ සාක්ෂි නීතිය සම්බන්ධයෙන් තීරණාත්මක පූර්වාදර්ශ සැපයිය හැකි නීතිමය තර්කනයන් කිහිපයක් මත ගොඩනැගී ඇත. නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව දෙකඩ වීමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ පහත සඳහන් නීතිමය ප්‍රතිපාදන අර්ථකථනය කිරීමේදී පැනනැගී ඇති ගැටලුකාරී තත්ත්වයන්ය:

ප්‍රධාන වශයෙන්ම, මෙහිදී රුපියල් මිලියන 16.6ක රාජ්‍ය මුදලක් පෞද්ගලික සංචාරයක් සඳහා යොදාගැනීම විමර්ශනයට ලක්වන්නේ 1982 අංක 12 දරන පොදු දේපළවලට එරෙහි වැරදි පිළිබඳ පනත (Offences Against Public Property Act) යටතේය. රාජ්‍ය දේපළ අවභාවිතයක් ඔප්පු කිරීම සඳහා ‘අපරාධමය චේතනාව’ (Mens Rea / Criminal Intent) ඔප්පු කිරීම අනිවාර්ය වේ. හිටපු ජනාධිපතිවරයාට විශ්වවිද්‍යාලයෙන් “ආරාධනාවක්” ලැබී තිබීම යන කරුණ හරහා විත්තියට ප්‍රබල තර්කයක් ගොඩනැගිය හැකිය. එනම්, මෙය අපරාධමය චේතනාවකින් තොරව රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ආරාධනයක් මත කළ නිල සංචාරයක් බවයි. එහෙත්, බිරිඳගේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයක් රාජ්‍ය මුදල් වැය කළ හැකි ‘රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නිල සංචාරයක්’ ලෙස නීතිය ඉදිරියේ අර්ථකථනය කළ හැකිද යන්න මෙහි පවතින ප්‍රබලතම ගැටලුවයි.

අනෙක් අතට, නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව තුළ මතභේදයට තුඩු දී ඇති ප්‍රධානතම සාධකය වන්නේ විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ලැබුණු ‘ඊමේල් පණිවිඩයේ’ නීතිමය වලංගුභාවයයි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1995 අංක 14 දරන සාක්ෂි (විශේෂ විධිවිධාන) පනත යටතේ පරිගණක සහ විද්‍යුත් සාක්ෂි (Electronic Evidence) අධිකරණයක් විසින් පිළිගැනීමේදී එහි සම්භවය සහ නිරවද්‍යතාව (Authentication) නිවැරදිව සනාථ කළ යුතුය. මෙවැනි ඉහළ පෙළේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සහ මූල්‍යමය විමර්ශනයකදී, හුදු ඊමේල් පණිවිඩයක් පමණක් සාක්ෂියක් ලෙස ප්‍රමාණවත් නොවන බවටත්, එය බ්‍රිතාන්‍යයේ ශ්‍රී ලංකා මහකොමසාරිස් කාර්යාලය හරහා නිල රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මාර්ගවලින් (Diplomatic Channels) තහවුරු කළ යුතු බවටත් එක් පාර්ශ්වයක් තර්ක කරයි.

අවසාන වශයෙන්, අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය යටතේ සැකකරුවන්ට එරෙහිව අධිචෝදනා ගොනු කරන්නේද (Indictment), නැතහොත් ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති බව පවසමින් චෝදනා ඉවත් කරන්නේද යන්න තීරණය කිරීමේ පූර්ණ අභිමතය (Discretionary Power) නීතිපතිවරයා සතුය. මෙම නඩුව හරහා මනාව පෙන්නුම් කරන්නේ, ඉහළ පෙළේ දේශපාලන චරිත සම්බන්ධ වන මෙවැනි සංකීර්ණ සිදුවීම්වලදී නීතියේ පවතින ‘අළු කලාප’ (Grey areas) පැමිණිල්ලට කෙතරම් අභියෝගාත්මකද යන්නයි.

(උපුටාගැනීම – ‘ද ලීඩර්’)