ශ්රී ලංකාවේ විදුලිබල ක්ෂේත්රය තුළ ක්රියාත්මක වන අදෘශ්යමාන බලවේග සහ රජයේ දෙබිඩි ප්රතිපත්ති හේතුවෙන්, 2030 වසර වන විට මෙරට සමස්ත විදුලි අවශ්යතාවයෙන් 70% ක් පුනර්ජනනීය බලශක්තියෙන් සපුරා ගැනීමේ ඉලක්කය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටෙන ලකුණු පහළ වී තිබේ. පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී දයාසිරි ජයසේකර මහතා කොළඹ පැවති මාධ්ය හමුවකදී මේ පිළිබඳව බරපතළ අනාවරණයක් සිදු කළේය.
රජයේ ප්රකාශ සහ යථාර්ථය අතර පරතරය
පසුගියදා රජය විසින් අමාත්ය මණ්ඩල අනුමැතියද සහිතව ‘2025-2030 පුනර්ජනනීය බලශක්ති සම්පත් සංවර්ධන සැලැස්ම’ ප්රකාශයට පත් කරමින් අවධාරණය කළේ 2030 වන විට 70% ක ඉලක්කයට අනිවාර්යයෙන්ම ළඟා වන බවත්, 2050 වන විට කාබන් විමෝචනය ශුන්ය කරන බවත් ය. ජාත්යන්තරය ඉදිරියේ මෙවැනි හරිත ප්රතිපත්ති ගැන පාරම්බෑවත්, ජයසේකර මහතා පෙන්වා දෙන්නේ ආණ්ඩුවේ වත්මන් ක්රියාකලාපය අනුව එම ඉලක්කය 30% දක්වා හෝ වර්ධනය කර ගැනීම ප්රායෝගිකව කළ නොහැකි බවයි.
පොසිල ඉන්ධනවලට රු. 85යි – සූර්ය බලයට රු. 17යි!
මෙහිදී වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක කරුණ වන්නේ විදුලි මිල දී ගැනීමේදී බලධාරීන් අනුගමනය කරන දැඩි විෂමතා සහගත ප්රතිපත්තියයි. පාරිසරික බලපෑමක් නොමැති, දේශීයව වහලය මත සවිකරන සූර්ය පැනල (Rooftop Solar) මගින් උත්පාදනය කරන විදුලි ඒකකයක් සඳහා දැනට ගෙවන මුදල රුපියල් 17 දක්වා විශාල වශයෙන් කප්පාදු කිරීමට ආණ්ඩුව සැලසුම් කර ඇත.
එහෙත්, දැවැන්ත පාරිසරික හානියක් සිදුකරන මෙන්ම විශාල විදේශ විනිමයක් රටින් පිටතට ඇදී යන ආනයනික පොසිල ඉන්ධන මගින් නිපදවන විදුලි ඒකකයක් සඳහා රජය රුපියල් 85 ක දැවැන්ත මුදලක් ගෙවීමට කටයුතු කරමින් සිටී. මෙය පැහැදිලිවම පිරිසිදු බලශක්තිය අධෛර්යමත් කරමින්, යම් යම් ව්යාපාරික ජාවාරම්වලට සහ පොසිල ඉන්ධන මත යැපෙන පිරිස්වලට තවදුරටත් ඉඩ සලසා දීමක් දැයි බරපතළ සැකයක් මතු කරයි.
ආයෝජකයින් පලවා හැරීමේ කුමන්ත්රණයක්ද?
විදුලි ඒකකයක් සඳහා රුපියල් 17 ක වැනි අවම මිලක් නියම කිරීම හරහා සූර්ය බලශක්ති ක්ෂේත්රය තුළ ආයෝජනය කිරීමට කිසිදු දේශීය හෝ විදේශීය ආයෝජකයෙකු මින් ඉදිරියට නොපැමිණෙන බව මන්ත්රීවරයා අවධාරණය කරයි. මෙයින් ඇතිවිය හැකි ප්රතිවිපාක කිහිපයකි:
- හරිත ආර්ථිකය කඩා වැටීම: ලොවම පුනර්ජනනීය බලශක්තිය දෙසට ගමන් කරද්දී, දේශීයව එම කර්මාන්තය ගෙල සිරකර මරා දැමීම.
- පාරිභෝගිකයාට වන අසාධාරණය: අඩු පිරිවැය සූර්ය බලශක්තිය වළක්වා, අධික පිරිවැයක් සහිත පොසිල ඉන්ධන මත යැපීමෙන් අවසානයේ විදුලි බිලේ සම්පූර්ණ බර පාරිභෝගිකයාගේ කර මතටම පැටවීම.
- පරිසර සංරක්ෂණයට එල්ල වන මරු පහර: දේශගුණික විපර්යාස අවම කිරීමට රජය ලබා දී ඇති ජාත්යන්තර පොරොන්දු හුදු ලියවිලිවලට පමණක් සීමා වීම.
ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ මෙම තීරණ හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවේ පුනර්ජනනීය බලශක්ති අනාගතය අඳුරු වී ඇත. රාජ්ය ප්රතිපත්ති සහ ප්රායෝගික ක්රියාත්මක වීම අතර ඇති මෙම දැවැන්ත පරස්පරය, බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ යහපාලනය සහ විනිවිදභාවය පිළිබඳව බලධාරීන්ට මෙන්ම සමස්ත සමාජයටම බරපතළ ප්රශ්නාර්ථයක් ඉතිරි කරයි.