මෑතකදී ශ්රී ලංකා වක්ෆ් සභාව සඳහා සිදුකළ නව පත්කිරීම් මේ දිනවල දැඩි සමාජ හා දේශපාලනික කතාබහකට ලක්ව තිබේ. විශේෂයෙන්ම හිටපු හමුදා උසස් නිලධාරියෙකු සහ දේශපාලන සබඳතා ඇති බවට සැකකෙරෙන පුද්ගලයින් මෙම සභාවට පත් කිරීමත් සමග, මෙම පත්කිරීම්වල යටි අරමුණු පිළිබඳව විවිධ ප්රශ්න මතු වී ඇත.
මෙය හුදෙක් ආණ්ඩුවට එරෙහි චෝදනාවක් නොව, නීතිය, ආරක්ෂාව සහ ජනතා විශ්වාසය අතර තිබිය යුතු සමතුලිතතාවය පිළිබඳ ගැඹුරු විමර්ශනයකි.
1. වක්ෆ් සභාව: නීතිය සහ සමාජ විශ්වාසය අතර පාලම
ශ්රී ලංකාවේ වක්ෆ් සභාව ස්ථාපිත කර ඇත්තේ මුස්ලිම් වක්ෆ් නීතිය යටතේය. එහි ප්රධාන වගකීම් වන්නේ:
- මුස්ලිම් ජනතාව විසින් ආගමික හා සමාජ සේවා සඳහා පවරා ඇති දේපළ ආරක්ෂා කිරීම.
- එම දේපළවලින් ලැබෙන ආදායම නිසි ලෙස කළමනාකරණය කිරීම.
- ආගමික, අධ්යාපනික හා සමාජ ව්යාපෘති සඳහා එම සම්පත් යෙදවීම.
මෙහිදී තේරුම් ගත යුතු ප්රධානතම කරුණ නම්, වක්ෆ් සභාව යනු තවත් එක් අමාත්යාංශයක් හෝ රාජ්ය බලය පෙන්වන ආයතනයක් නොවන බවයි. එය සෘජුවම මුස්ලිම් සමාජයේ අතිමහත් විශ්වාසය මත පදනම් වූ ආයතනයකි. එබැවින් ඊට පත් කරන පුද්ගලයන්ට නීතිමය සුදුසුකම් මෙන්ම, සමාජීය වශයෙන් පිළිගැනීමක් තිබීමද අනිවාර්ය වේ.
2. පාස්කු ප්රහාරයේ සෙවනැලි සහ බිඳවැටුණු විශ්වාසය
2019 පාස්කු ඉරුදින ප්රහාරයෙන් පසු මුස්ලිම් සමාජය මුහුණ දුන්නේ අතිශය දුෂ්කර යුගයකටය. තනි පුද්ගලයන් කණ්ඩායමක් විසින් සිදු කළ මිලේච්ඡ අපරාධයක බර, සමස්ත මුස්ලිම් සමාජයක් මතම පටවනු ලැබිණි.
- සාමාන්ය මුස්ලිම් පුරවැසියන් පවා දැඩි සැකයකට ලක්විය.
- පල්ලි සහ ආගමික ආයතන නිරන්තර නිරීක්ෂණයට භාජනය විය.
- “ජාතික ආරක්ෂාව” නමින් අතිශය දැඩි පාලන ක්රමවේදයන් ක්රියාත්මක විය.
මෙය නීතියේ රාමුවෙන් පිටත සිදු නොවූවත්, මානසික වශයෙන් එය මුස්ලිම් සමාජය තුළ ගැඹුරු කැළලක් ඇති කළේය. එවන් පසුබිමක, වක්ෆ් සභාව වැනි ආයතනයක් ක්රියා කළ යුත්තේ ආරක්ෂක පාලන යාන්ත්රණයක් ලෙස නොව, ආරක්ෂාව සහ නිදහස අතර සමතුලිතතාවයක් ගොඩනඟන විශ්වාසනීය ආයතනයක් ලෙසිනි.
3. හිටපු මේජර් ජෙනරාල්වරයෙකුගේ පත්වීම: ගැටළුව කොතැනද?
නව පත්කිරීම් අතර හිටපු හමුදා මේජර් ජෙනරාල්වරයෙකුගේ (Major General) නාමය යෝජනා වීම ප්රබල ප්රශ්න කිරීම්වලට තුඩු දී ඇත. මෙහිදී ප්රශ්න කෙරෙන්නේ අදාළ නිලධාරියාගේ පුද්ගලික චරිතය හෝ ඔහු රටට කළ සේවය නොවේ; වක්ෆ් සභාව වැනි ආයතනයකට එවැනි හමුදාමය පසුබිමක් අවශ්යද යන්නයි.
වක්ෆ් සභාව යනු ආරක්ෂක හෝ බුද්ධි තොරතුරු රැස්කරන ආයතනයක් නොවේ. එය මුළුමනින්ම ආගමික හා සමාජ දේපළ කළමනාකරණ ආයතනයකි.
දැනටමත් අතිශය ආරක්ෂක නිරීක්ෂණයක් යටතේ සිටි බවට හැඟීමකින් පසුවන සමාජයක් තුළට, හමුදා පසුබිමක් ඇති පුද්ගලයෙකු මෙලෙස පත් කිරීම මගින් සමාජ විශ්වාසය තහවුරු වන්නේද? නැතිනම් තමන් තවදුරටත් රාජ්යයේ අතිශය පාලනයට නතු වී ඇතැයි යන භීතිය වර්ධනය කරන්නේද?
4. ආණ්ඩුවේ ආරක්ෂක න්යායපත්රය සහ සුළු ජාතික සංවේදීතාව
වත්මන් ජාතික ජන බලවේගය (NPP) ආණ්ඩුව නීතිය, ආරක්ෂාව සහ අන්තවාදය වැනි මාතෘකා සම්බන්ධයෙන් දැඩි ස්ථාවරයක සිටින බව රහසක් නොවේ. එම ස්ථාවරයන් නීතිමය වශයෙන් නිවැරදි වුවද, සුළුතර ප්රජාවන් ඒ සම්බන්ධයෙන් අතිශය සංවේදීය.
NPP ආණ්ඩුවක් යටතේ මුස්ලිම් ආගමික ආයතනයකට හමුදා පසුබිමක් ඇති අයෙකු පත්කිරීම, හුදු පරිපාලනමය තීරණයක් ඉක්මවා ගිය දේශපාලනික අර්ථකථනයන් සඳහා පුළුල් ඉඩක් නිර්මාණය කර ඇත.
5. කොළඹ මහ නගර සභාව සහ බලයේ ‘හුවමාරු’ සැකය
හමුදා පත්වීමට සමගාමීව මතුවන අනෙක් බරපතලම ගැටළුව වන්නේ දේශපාලන ගනුදෙනු පිළිබඳ සැකයයි. කොළඹ මහ නගර සභාව තුළ NPP යට බහුතර බලය ලබා දීමට තීරණාත්මක ලෙස ඡන්දය භාවිත කළ පුද්ගලයෙකු වක්ෆ් සභාවට පත් කර ඇතැයි යන කරුණ මීට හේතු වී තිබේ.
මෙහිදී ජනතාවට නැගෙන ප්රශ්න කිහිපයකි:
- මෙය හුදෙක් සමාජ සේවා පසුබිමක් සලකා කළ පත්වීමක්ද?
- එසේත් නැතිනම් දේශපාලන පක්ෂපාතීත්වයට දුන් තෑග්ගක්ද?
- බලය ලබා ගැනීම සඳහා කළ පැහැදිලි ගනුදෙනුවක්ද (Horse-trading)?
මෙය සෘජුවම දූෂණ චෝදනාවක් නොවුණද, ආණ්ඩුව පැත්තෙන් වහාම පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්ය වන තත්ත්වයකි. පැහැදිලි කිරීමක් නොමැති තැන, සැකය ස්වභාවිකවම රජයයි.
6. මෙය වෛරයක් නොව — වගවීමක් ඉල්ලා සිටීමකි
මෙම කතිකාවත නිර්මාණය කිරීමේ අරමුණ කිසිසේත්ම සිංහල-මුස්ලිම් ජාතිවාදයක් හෝ වෛරයක් ඇවිස්සීම නොවේ. එසේම මෙය ශ්රී ලංකා යුද හමුදාව හෙළා දැකීමක් හෝ ආණ්ඩුවට අසාධාරණ ලෙස පහර දීමක් ද නොවේ.
මෙය රාජ්ය බලය භාවිතා වන ආකාරය පිළිබඳව සහ ඊට එරෙහිව ජනතා විශ්වාසය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ ප්රජාතන්ත්රවාදී උත්සාහයකි. අදාළ අමාත්යවරයා සහ ආණ්ඩුව මෙම පත්කිරීම්වල පදනම පිළිබඳව විවෘතව සහ අවංකව පිළිතුරු දෙන්නේ නම්, එය සමාජ සාමය තවදුරටත් ශක්තිමත් කරනු ඇත.
නිගමනය
වක්ෆ් සභාව නීතියෙන් පාලනය කළ හැකි ආයතනයක් වුවද, එහි පැවැත්ම මුළුමනින්ම රැඳී පවතින්නේ “විශ්වාසය” මතය. විශ්වාසය බිඳ වැටුණු දාට, නීතියට පමණක් කිසිදු ආයතනයක් රැක ගත නොහැක. එබැවින්, වක්ෆ් සභාවට මින් ඉදිරියට සිදු කරන සෑම පත්කිරීමක්ම හුදෙක් නීතිමය වශයෙන් පමණක් නොව, සමාජීය සහ සදාචාරාත්මක වශයෙන්ද යුක්තිසහගත විය යුතුය.