කටුනායක බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළේ ආරක්ෂක පද්ධතිය සහ ජාත්යන්තර සිවිල් ගුවන්සේවා ප්රොටෝකෝල දැඩි ලෙස අනුගමනය කිරීමට උත්සාහ කළ ගුවන්තොටුපළ හා ගුවන්සේවා සමාගමේ සභාපති එයාර් චීෆ් මාර්ෂල් (විශ්රාමික) හර්ෂ අබේවික්රම මහතා සහ විෂය භාර අමාත්යවරයා අතර බරපතල මතභේදයක් හටගෙන තිබේ. මෙම අර්බුදයේ කේන්ද්රස්ථානය වී ඇත්තේ මහාබෝධි සංගමයේ සභාපති පූජ්ය බානගල උපතිස්ස හිමියන් විසින් ඉල්ලා සිටි විශේෂ ආරක්ෂක පර්යන්ත ප්රවේශ පත්රයකි (Security Pass).
අර්බුදයේ ආරම්භය: බානගල හිමියන්ගේ ඉල්ලීම
2025 දෙසැම්බර් 29 වන දින දරන ලිපියක් මගින් පූජ්ය බානගල උපතිස්ස හිමියන් විසින් වරාය හා සිවිල් ගුවන්සේවා අමාත්ය අනුර කරුණාතිලක මහතාගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ, තමන් ජාත්යන්තර වශයෙන් ආගමික මෙහෙවරක යෙදෙන බැවින් සහ රාජ්ය තාන්ත්රික ගමන් බලපත්රයක් හිමි අයෙකු බැවින්, ගුවන්තොටුපළ පර්යන්තය වෙත ඇතුළු වීමට විශේෂ අවසර පත්රයක් ලබා දෙන ලෙසයි. මීට පෙර පැවති රජයන් මගින් තමන්ට මෙම පහසුකම ලබා දී තිබූ බව ද උන්වහන්සේ සඳහන් කරති.
අදාළ ලිපියට අමාත්යවරයා විසින් අත් අකුරින් සටහනක් යොදමින්, ගුවන්තොටුපළ බලධාරීන් වෙත දන්වා ඇත්තේ උන්වහන්සේගේ ඉල්ලීම සලකා බලා කටයුතු කරන ලෙසයි.
සභාපතිවරයාගේ ස්ථාවරය: නීතියට මුල් තැන
කෙසේ වෙතත්, 2026 ජනවාරි 09 වන දින ලිපියක් මගින් පිළිතුරු සපයන සභාපති හර්ෂ අබේවික්රම මහතා ඉතා පැහැදිලිව ප්රකාශ කර ඇත්තේ, ගුවන්තොටුපළ පර්යන්තය වෙත ඇතුළු වීමේ අවසර පත්ර නිකුත් කරනු ලබන්නේ “එම පරිශ්රය තුළ රාජකාරී අවශ්යතාවයන් වෙනුවෙන් ඇතුළුවන පුද්ගලයින් සඳහා පමණක්” බවයි.
පර්යන්තයෙන් පිටත කිසිදු පාර්ශවයකට එවැනි අවසර පත්ර නිකුත් කිරීම ජාත්යන්තර ආරක්ෂක ප්රමිතීන්ට පටහැනි බව පෙන්වා දෙන සභාපතිවරයා, උන්වහන්සේගේ ආරක්ෂාව සඳහා අවශ්ය නම් “ආරක්ෂක පරිවාර සේවාවක්” (Security Escort) ලබා දිය හැකි බව විකල්පයක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත.
දේශපාලන බලපෑම සහ භික්ෂූන් වහන්සේලා පිළිබඳ ‘බිය’
මෙම සිදුවීම තුළ වඩාත් කතාබහට ලක්වන්නේ වත්මන් රජයේ හැසිරීමයි. ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළක ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් වෘත්තීයමය තීන්දුවක් ගත් සභාපතිවරයාගේ ස්ථාවරය ආරක්ෂා කරනු වෙනුවට, රජය මෙම තත්ත්වය දේශපාලන අර්බුදයක් කරගෙන ඇති බව පෙනේ.
වෘත්තීයභාවය සහ දේශපාලනය:
සභාපතිවරයා පෙනී සිටින්නේ ජාත්යන්තර සිවිල් ගුවන්සේවා සංවිධානයේ (ICAO) නීති රීති මත වුවද, දේශපාලන අධිකාරියට අවශ්ය වී ඇත්තේ භික්ෂූන් වහන්සේලා හෝ ප්රභූන් අමනාප කර නොගෙන තම දේශපාලන අභිමතාර්ථ ඉටු කර ගැනීමටයි.
ගැටුම:
සභාපතිවරයාගේ මෙම සෘජු සහ නිවැරදි තීන්දුව අමාත්යවරයාගේ හෝ රජයේ පාර්ශවයෙන් ප්රසාදයට ලක් නොවීම නිසා ඇති වූ පීඩනය මත සභාපතිවරයා ඉල්ලා අස්වීමට තීරණය කර ඇති බව වාර්තා වේ.
විමර්ශනාත්මක නිගමනය
ඕනෑම රටක ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපළක් යනු ඉහළම ආරක්ෂක කලාපයකි. එතැනට ඇතුළු වීමට දේශපාලන හෝ ආගමික බලපෑම් මත “Security Pass” නිකුත් කිරීම අතිශය අවදානම් සහගත ක්රියාවකි. සභාපති හර්ෂ අබේවික්රම මහතා සිය තනතුර පසෙකලා රැක ගැනීමට උත්සාහ කර ඇත්තේ රටේ ජාතික ආරක්ෂාව සහ ගුවන්තොටුපළේ ජාත්යන්තර පිළිගැනීමයි.
එහෙත්, වත්මන් ආණ්ඩුව භික්ෂූන් වහන්සේලා වැනි පාර්ශවයන්ගෙන් එල්ල විය හැකි විවේචන වලට බියෙන්, නිවැරදි නිලධාරීන් ආරක්ෂා කරනවා වෙනුවට ඔවුන්ව අර්බුදයට ලක් කිරීම කණගාටුදායක තත්ත්වයකි. නීතිය සහ ප්රොටෝකෝලය සැමට සමාන විය යුතු මොහොතක, ‘විශේෂ සැලකිලි’ ඉල්ලා සිටීම සහ ඒ සඳහා දේශපාලන හස්තයන් ක්රියාත්මක වීම යහපාලන ප්රතිපත්ති වලට එල්ල කරන මරු පහරකි.