ශ්රී ලංකාවේ ස්වෛරීත්වය අභියස භූ දේශපාලන අභියෝග:
වර්තමාන ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුව ජාත්යන්තර සබඳතා සම්බන්ධයෙන් ස්වකීය පැහැදිලි දේශපාලන මතවාදයට අනුව ක්රියා නොකිරීම හෝ සෘජු විදේශ ප්රතිපත්තියක් නොමැතිවීම හේතුවෙන්, මේ දිනවල භූ දේශපාලන බලවතුන්ගේ අභිමතය පරිදි "ගහන ගහන පදේට නටන්න වෙන" තත්ත්වයකට පත්ව ඇති බව පැහැදිලිය. මෙරට ස්වෛරීභාවය බරපතළ ලෙස ප්රශ්න කෙරෙන සිද්ධීන් දෙකක් ආසන්න දිනවලදී වාර්තා වූ අතර, මේවා ශ්රී ලංකාව නොවැළැක්විය හැකි ලෙස භූ දේශපාලනයේ ගොදුරක් බවට පත්වෙමින් ඇති බවට ලැබෙන භයානක ඉඟි ලෙස සැලකිය හැකිය.I. සෘජු විදේශ මැදිහත්වීම් සහ ස්වෛරී තීරණවල බිඳවැටීම
මෑතකදී වාර්තා වූ සිදුවීම් දෙකක්, කොළඹ කේන්ද්ර කර ගත් විදේශ බලපෑම්වල උග්ර බව තහවුරු කරයි. පළමුව, ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට අයත් MI – 17 වර්ගයේ හෙලිකොප්ටර් යානා 4ක් අලුත්වැඩියා කිරීමේ ටෙන්ඩරයේදී අත්යවශ්ය තාක්ෂණික හා නියාමන කොන්දේසි සම්පූර්ණ නොකළ සමාගමකට කොන්ත්රාත්තුව ලබා දී තිබුණි. මෙම තීරණය පිටුපස කොළඹ ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන් එල්ල වූ බලපෑමක් පැවති බව හෙළි වූ අතර, ඇමෙරිකාවේ සම්බාධකවලට ලක් වූ රුසියානු සමාගමකට එරෙහිව කටයුතු කරමින්, ලංකාවේ ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ ක්රියාවලියට සෘජුවම බලපෑම් කිරීමට තරම් ඇමෙරිකාව මෙහිදී මැදිහත් වී ඇත.
මෙම සිදුවීමේ භූ දේශපාලන බලපෑම කොතරම්ද යත්, අදාළ සිද්ධිය හෙළිදරව් කළ “හරි දේශය” මාධ්ය වාර්තාව සමාජ මාධ්ය පිටුව ඔස්සේ සංසරණය වීම නිසා, අදාළ සමාජ මාධ්ය පිටු තහනමට ලක් කිරීම දක්වා තත්ත්වය උග්ර විය. මෙය තීරණ ගැනීම පමණක් නොව, තොරතුරු ප්රවාහය පාලනය කිරීමේ අතිරේක බලපෑමක් ලෙස ද සැලකිය හැකිය.
දෙවනුව, චීන රජයේ අනුග්රහය යටතේ හම්බන්තොට වරාය සීමාව තුළ ඉදි කිරීමට නියමිත තෙල් පිරිපහදු ව්යාපෘතිය, ලංකාවට සම්බාධක අවදානම උරුම කර දී ඇත. ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතාගේ පාලන සමයේදී චීනයේ ‘සිනොපෙක්’ සමාගම සමඟ මෙම පිරිපහදුව ආරම්භ කිරීමට ගිවිසුම් අත්සන් කෙරිණි. ආරංචිමාර්ග පවසන්නේ මෙම ව්යාපෘතියට එරෙහිව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ තානාපතිවරිය සහ ඉන්දියාවේ මහ කොමසාරිස්වරයා විදේශ අමාත්යවරයා හමු වී සිය දැඩි විරෝධය පළ කර ඇති බවය.
මෙහි භයානක අනතුරු ඇඟවීම වන්නේ, සිනොපෙක් සමාගම ඉරානයෙන් බොරතෙල් ආනයනය කර පිරිපහදු කිරීමට කටයුතු කළහොත්, එමඟින් ජාත්යන්තර ආර්ථික සම්බාධකවලට ලංකාවටද මුහුණ දීමට සිදුවීමේ අවදානමක් පවතින බවට රාජ්යතාන්ත්රික නිලධාරීන් අනතුරු ඇඟවීමයි. ඉන්දියාව සහ ඇමෙරිකාව මෙම ව්යාපෘතියට එරෙහිව එල්ල කරන සෘජු බලපෑම, ශ්රී ලංකාවේ ස්වෛරී ආර්ථික තීරණ ගැනීමට ඇති හැකියාවට එල්ල වන ප්රාණ ඇප තර්ජනයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ඇමෙරිකාවේ ‘ෂෙල්’ සමාගමද පිරිපහදු පහසුකමක් ඉල්ලා සිටීම, මෙය වෙළඳපොළ පාලනය කිරීමේ උත්සාහයක් මිස සරල රාජ්ය තාන්ත්රික ගැටලුවක් නොවන බවට ඉඟි කරයි.
II. දේශපාලන මතවාදයේ හිඩැස සහ ස්වෛරීත්වයට අත්වන ඉරණම
මෙම සිදුවීම් දෙක පැහැදිලිවම සාක්ෂි දරන්නේ ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන ක්රියාවලියට ඇමෙරිකාව, ඉන්දියාව, සහ චීනය ඇතුළු රටවල් මෙන්ම ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) වැනි ආයතන ද අවශ්ය විදිහට අත ගසන්නට තරම් සමත්ව ඇති බවය. මෙහිදී ලංකාවේ සෛවරීත්වයට සිදුවන බලපෑම බරපතළ ය. වත්මන් රජයට ස්ථාවර විදේශ ප්රතිපත්තියක් නොමැති කම නිසා, එකී හිස්තැන විදේශ බලවතුන් විසින් ඔවුන්ගේ අභිමතය පරිදි පුරවනු ලබයි. MI-17 සිද්ධියේදී මෙන්, රුසියාව වැනි රටවල් සමඟ ඇති සබඳතා ඇමෙරිකාවේ සම්බාධක න්යාය පත්රයට යටත් කිරීමට ලංකාවට බල කෙරෙන අතර, හම්බන්තොට සිද්ධියෙන් පෙනී යන්නේ ඉරානය සමඟ ගනුදෙනු කිරීමෙන් පවා රටට සම්බාධක අවදානමක් ඇති වන බවයි. ඉන්දියන් සාගරයේ ප්රධාන මර්මස්ථානයක් ලෙස, ලංකාව චීනයට සහ ඉන්දියාවට/ඇමෙරිකාවට අතර ඇති වන භූ දේශපාලන අරගලයේ ගොදුරක් බවට පත්වීම නොවැලැක්විය හැකිය.
III. විදේශ ප්රතිපත්ති ආධුනිකත්වය සහ අවශ්ය විකල්ප
කෙසේ වුවද පසුගිය රජයන්ට වඩා වත්මන් ආණ්ඩුවට මේ බලපෑම් සෘජුව එල්ල වී ඇතැයි පැහැදිලිය. අමෙරිකාවේ පදයට නටන ලද කිසිදු රටකට මෙතෙක් සුගතියක් අත් නොවුණු අතීත අත්දැකීම් සැලකිල්ලට ගත් විට, ශ්රී ලංකාව අභ්යන්තර යුද්ධ ඇතිකිරීම මෙන්ම බාහිර යුධ ගිනි ඇතිකිරීමක් දක්වා පත්වීමට පෙර අවදි විය යුතුය. ජාත්යන්තර සබඳතා සම්බන්ධයෙන් මේ ආණ්ඩුව තවමත් ආධුනිකයන් වන මොහොතක, ස්ථාවරත්වයක් සහ රාජ්ය තාන්ත්රික පරිණතභාවයක් නොමැතිකම රටට විශාල අවදානමකි.
ස්ථාවර විදේශ ප්රතිපත්තියක් ගොඩනැගීම සඳහා, ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් හෝ මංගල සමරවීර වැනි හිටපු අමාත්යවරුන් අනුගමනය කළ මූලධර්ම මත පදනම් වූ ලිබරල් රාජ්ය තාන්ත්රික ප්රවේශයන් පිළිබඳව අධ්යයනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මෙම ප්රවේශයන් තුළ rigid දෘෂ්ටිවාදී ස්ථාවරයන් වෙනුවට, රටේ ජාතික අවශ්යතාවය මත පදනම් වූ ප්රායෝගික තීරණ ගැනීම සහ නොබැඳි විදේශ ප්රතිපත්තිය ශක්තිමත් කිරීම අරමුණු විය.
උදාහරණයක් ලෙස, කදිරගාමර් මහතා ප්රතික්රියාශීලී නොවූ, ක්රියාශීලී රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවයක් (Proactive Diplomacy) අනුගමනය කරමින්, අර්බුද කළමනාකරණය සඳහා රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවය යොදා ගැනීමට උත්සාහ කළ අතර, සමරවීර මහතා බටහිර සමඟ නැවත සම්බන්ධ වෙමින් ලිබරල් ප්රජාතන්ත්රවාදී වටිනාකම් යළි ස්ථාපිත කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය. මෙම ආදර්ශ පෙන්වා දෙන්නේ විදේශ සබඳතා යනු පක්ෂ දෘෂ්ටිවාදයට යටත් විය යුතු ක්ෂේත්රයක් නොව, බලවතුන්ගේ පීඩනය හමුවේ රටේ ස්වෛරීත්වය තහවුරු කළ යුතු ප්රායෝගික කලාපයක් බවයි.
එබැවින්, පක්ෂ පාට භේදයකින් තොරව පක්ෂ විපක්ෂ සියලු දෙනා එක්ව මේ පත්වන්නට යන භයානක තත්වය පිළිබඳ විවෘතව සාකච්ඡා කළ යුතුය. එසේම, විෂය පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් ඇති පුද්ගලයෙකුට විදේශ අමාත්යාංශයේ වගකීම භාර දිය යුතුය යන්න, ආණ්ඩුවේ වර්තමාන ආධුනිකත්වය සහ අස්ථාවරත්වය සැලකීමේදී විමර්ශනාත්මකව සලකා බැලිය යුතු විකල්පයක් ලෙස පෙනී යයි. එසේ නොවුනහොත්, ලංකාවේ සෛවරීත්වය යනු කඩදාසියට පමණක් සීමා වූ වචනයක් බවට පත්වනු ඇත.