ශ්රී ලංකාවේ දෙමළ සුළුතරය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් සිරගතව සිටි ඔහු, පසුව ලොව පුරා සිදුවන රාජ්ය මර්දනයන්ට එරෙහිව හඬ නැගූ ප්රමුඛ පෙළේ ක්රියාකාරිකයෙකු බවට පත් විය.
ශ්රී ලංකාවේ දෙමළ ජනතාව වෙනුවෙන් හඬ නැගීම හේතුවෙන් වසර පහකට අධික කාලයක් සිරගතව සිට පසුව ජාත්යන්තර තලයේ මානව හිමිකම් ක්රියාකාරිකයෙකු ලෙස ප්රකට වූ තම්බිතුරෙයි මුතුකුමාරසාමි (ටී. කුමාර්) මහතා පසුගිය ජනවාරි 19 වනදා අභාවප්රාප්ත විය. මියයන විට ඔහු 76 වන වියේ පසු විය.
ඔහු වසර 20 කට වැඩි කාලයක් සේවය කළ ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් (Amnesty International) ආයතනය ඔහුගේ අභාවය තහවුරු කළේය. කුමාර් මහතා එහි ජාත්යන්තර උපදේශන අධ්යක්ෂවරයා මෙන්ම ආසියානු කලාපීය උපදේශන අධ්යක්ෂවරයා ලෙසද කටයුතු කර තිබේ. ඔහුගේ සහෝදරිය වන ක්රිෂ්ණලා මුතුකුමාරසාමි සඳහන් කළේ ‘සාර්කොයිඩෝසිස්’ (Sarcoidosis) නමැති ප්රදාහ තත්ත්වයක් හේතුවෙන් ඇති වූ සංකූලතා මරණයට හේතු වූ බවයි.
පුද්ගලික අත්දැකීමෙන් ගොඩනැඟුණු අරගලය
චීනය, වියට්නාමය සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය වැනි රටවල සිදුවන මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්වලට එරෙහිව ඔහු එක්සත් ජනපද කොංග්රස් මණ්ඩලය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හමුවේ වසර ගණනාවක් සාක්ෂි ලබා දුන්නේය. 2017 වසරේදී ඔහු වියට්නාමයේ හෘද සාක්ෂියේ සිරකරුවන්ට (Prisoners of conscience) සිදුවන වධහිංසා පිළිබඳව කරුණු අනාවරණය කළේය.
ඔහු මෙලෙස ලොව පුරා සිරකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් හඬ නැගුවේ සිය තරුණ අවධියේදී ශ්රී ලංකාවේ සිරකඳවුරු තුළ විඳි අමිහිරි අත්දැකීම් පදනම් කරගනිමිනි. ශිෂ්ය නායකයෙකු ලෙස කටයුතු කළ ඔහු, දෙමළ ජනතාවට එරෙහි මර්දනයට එරෙහි වීම නිසා කිහිප වතාවක්ම අත්අඩංගුවට පත්ව සිරගත කෙරිණි.
ජීවිත වෘත්තාන්තය
1949 පෙබරවාරි 23 වනදා තිරුනෙල්වේලියේ උපන් කුමාර් මහතා, සංචාරක මහාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකු වූ සිය පියා සමඟ දිවයිනේ විවිධ ප්රදේශවල හැදී වැඩුණි. ඉංජිනේරු ශිෂ්යයෙකුව සිටියදී දෙමළ සිසුන්ට උසස් අධ්යාපනය සඳහා පනවා තිබූ සීමාවන්ට එරෙහිව ඔහු සිය දේශපාලන ක්රියාකාරීත්වය ආරම්භ කළේය.
- හම්මන්හිල් බලකොටුව: ඔහු ප්රථම වරට කිසිදු චෝදනාවකින් තොරව වසර 300ක් පැරණි හම්මන්හිල් බලකොටුවේ සිරගත කරන ලදී. එහිදී ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනය ඔහුව ‘හෘද සාක්ෂියේ සිරකරුවෙකු’ ලෙස නම් කර නිදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.
- වධහිංසා සහ අධ්යාපනය: පසුව දකුණු ශ්රී ලංකාවේ සිරගතව සිටියදී ඔහු දරුණු වධහිංසාවන්ට ලක් වූ බව පවසා ඇත. සිර මැදිරියක සිටියදීම නීති විද්යාල ප්රවේශය සඳහා සූදානම් වූ ඔහු, පසුව නීතිඥයෙකු ලෙස දිවුරුම් දී පීඩාවට පත් ජනතාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.
ජාත්යන්තර භූමිකාව
ශ්රී ලංකාවේ පැවති දේශපාලන වාතාවරණය හමුවේ රටින් පිටවූ ඔහු මැලේසියාව සහ අප්රිකානු රටවල් හරහා අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට සංක්රමණය විය. පෙන්සිල්වේනියා විශ්වවිද්යාලයෙන් නීති උපාධියක් ලබාගත් ඔහු, පසුව ඇම්නෙස්ටි ආයතනය සමඟ එක්වී ලොව පුරා මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් සුවිශේෂී මෙහෙවරක් ඉටු කළේය.
හිටපු අමෙරිකානු ජනාධිපති ජිමී කාටර් සමඟ එක්ව ලොව පුරා මැතිවරණ නිරීක්ෂණ කටයුතුවලද ඔහු නිරත විය. ඔහුගේ ජීවිත කතාව අළලා “From Political Prisoner to U.N. Advocate: The Extraordinary Story of T. Kumar” නමින් ස්වයං ලිඛිත අපදානයක්ද 2025 වසරේදී ප්රකාශයට පත් විය.
ඔහුගේ සමකාලීනයන් පවසන්නේ ටී. කුමාර් යනු කිසිදු භීතියකින් හෝ වෛරයකින් තොරව යුක්තිය වෙනුවෙන් සටන් කළ, අන් අයට පන්නරයක් වූ අසාමාන්ය මිනිසෙකු බවයි.
The New York Times