: දේශපාලන කියවීමක්
ශ්රී ලංකාවේ කාන්තා දේශපාලනය සහ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ කතිකාව නැවත වරක් උණුසුම් මාතෘකාවක් බවට පත්ව තිබේ. ඒ, ජාතික කාන්තා කොමිෂන් සභාවේ සභාපතිනී ආචාර්ය රමණී ජයසුන්දර මහත්මිය සිය ධුරයෙන් හදිසියේ ඉල්ලා අස්වීමත් සමඟය. මෙම සිදුවීම පදනම් කරගනිමින් නිදහස උදෙසා කාන්තා ව්යාපාරය ඊයේ (30) නුගේගොඩදී පැවැත්වූ මාධ්ය හමුව, වත්මන් ආණ්ඩුවේ කාන්තා ප්රතිපත්තිය පිළිබඳ බරපතල දේශපාලන විවේචනයක් මතු කිරීමට සමත් විය.
‘කිළුටු බිත්තියට තීන්ත ගෑම’ සහ ස්වාධීනත්වයේ මිථ්යාව
නිදහස උදෙසා කාන්තා ව්යාපාරයේ ජාතික කමිටු සාමාජිකා නිරෝෂා ගුරුගේ මෙහිදී මතු කළ ප්රධාන තර්කය වූයේ ලංකාවේ පාලකයන් කාන්තා අයිතිවාසිකම් දෙස බලන මතුපිට ආකල්පයයි. ඇය එය හඳුන්වන්නේ “කිළුටු වූ බිත්තියකට තීන්ත ගෑමක්” ලෙසය. පසුගිය රනිල් වික්රමසිංහ පාලන සමයේ කාන්තා කොමිසම ස්ථාපිත කළ ද, ඊට අදාළ බලතල ලබා නොදීම තුළින් මෙම අර්බුදයේ මුල ඇරඹුණු බව ඇය පෙන්වා දෙයි.
කෙසේ වෙතත්, 2025 වසරේදී “ගැහැනු අපි එක මිටට” යන තේමාව පෙරදැරිව බලයට පැමිණි ජාතික ජන බලවේග ආණ්ඩුව යටතේ හෝ මෙම තත්ත්වය වෙනස් වනු ඇතැයි කාන්තාවන් අපේක්ෂා කළහ. නමුත් ආචාර්ය රමණී ජයසුන්දරගේ ඉල්ලා අස්වීම එම අපේක්ෂාවන් ‘පුහු බලාපොරොත්තු’ බවට පත් කර ඇති බව නිරෝෂා අවධාරණය කරයි.
අමාත්යංශය තුළ සිර වූ ‘ස්වාධීන’ කොමිසම
මෙහිදී මතු වූ බරපතලම හෙළිදරව්ව වන්නේ කාන්තා කොමිෂන් සභාවේ ව්යුහගත අර්බුදයයි. නිරෝෂා ගුරුගේ පෙන්වා දෙන පරිදි:
- කාන්තා කොමිසමට ක්රියාත්මක වීමට ස්වාධීන කාර්යාලයක් නොමැති වීම.
- එය කාන්තා කටයුතු අමාත්යංශය තුළම පවත්වාගෙන යාමට සිදුවීම.
- මෙවර අයවැයෙන් කොමිසම පවත්වාගෙන යාමට ප්රතිපාදන වෙන් නොකිරීම.
රජයේ ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කරන අමාත්යංශයක් තුළ, රජයේ ක්රියාකලාපයන් ද විමර්ශනය කළ යුතු ස්වාධීන කොමිෂන් සභාවක් පවත්වාගෙන යාම ප්රායෝගික නොවන බවත්, එය විහිළුවක් බවත් ඇය පෙන්වා දෙයි.
කාන්තා අගමැතිවරියක් සිටීම ප්රශ්නයට විසඳුමක්ද?
වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමට පෙර කාන්තාවන් මුහුණ දෙන පීඩනයන්, ගෘහස්ථ හිංසනය, වැටුප් විෂමතා සහ අධ්යාපන අයිතීන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවට පොරොන්දු විය. එහෙත් එම පොරොන්දු ඉටු වී නොමැති බවට නිදහස උදෙසා කාන්තා ව්යාපාරය චෝදනා කරයි.
මෙහිදී නිරෝෂා ගුරුගේ සමාජයේ මුල් බැසගත් මිථ්යාවකට ප්රබල පහරක් එල්ල කරයි. එනම්, කාන්තාවක් රටේ අගමැති වීම හෝ පාර්ලිමේන්තුවේ කාන්තා නියෝජනය වැඩි වීම මගින් පමණක් කාන්තා විමුක්තිය උදා නොවන බවයි. “අගමැතිවරිය කාන්තාවක් වූ පමණින් සුරලෝකේ පහළ වෙන්නේ නැහැ,” යනුවෙන් ඇය පවසන්නේ, පුද්ගල චරිත මාරුවීමෙන් ඔබ්බට ගිය ප්රතිපත්තිමය වෙනසක අවශ්යතාවයයි.
ඡන්ද ගුණ්ඩු සහ අනාගත අරගලය
පෞද්ගලික අංශයේ කාන්තාවන්ගේ අවම වැටුප් තල, සේවා ස්ථානයේ සහ මගතොටේ සිදුවන හිංසනයන් තවමත් නොවෙනස්ව පවතී. ආණ්ඩුව කාන්තාවන්ට ලබා දී ඇත්තේ ද සුපුරුදු “ඡන්ද ගුණ්ඩු” පමණක් බව මෙම මාධ්ය හමුවේදී අවධාරණය කෙරිණි.
ආචාර්ය රමණී ජයසුන්දරගේ ඉල්ලා අස්වීම හුදෙක් එක් නිලධාරිනියකගේ ඉවත්වීමක් නොව, පවතින දේශපාලන ක්රමය තුළ කාන්තා අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් ඇති නොසලකා හැරීමේ සංකේතයකි. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට නම් හුදෙක් නියෝජන දේශපාලනයෙන් ඔබ්බට ගිය පුළුල් මහජන බලයක් සහ ප්රතිපත්තිමය සංවාදයක් ගොඩනැගිය යුතු බව නිදහස උදෙසා කාන්තා ව්යාපාරයේ ස්ථාවරයයි.
(සටහන: 2026.01.30 දින නුගේගොඩදී පැවති මාධ්ය හමුවේදී නිදහස උදෙසා කාන්තා ව්යාපාරයේ ජාතික කමිටු සාමාජිකා නිරෝෂා ගුරුගේ දැක්වූ අදහස් ඇසුරෙනි.)