හෘද සැත්කමෙන් පසු රනිල් අධිකරණයට! රනිල්ගේ නඩුවට මොකද වෙන්නේ?

(විධායක ජනාධිපතිවරයෙකුගේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සංචාර සහ නෛතික ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ තාර්කික හා මධ්‍යස්ථ විග්‍රහයක්)

සිංගප්පූරුවේදී සිදුකළ බරපතළ හෘද සැත්කමකින් අනතුරුව, හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා 2026 ජූලි 08 වැනිදා කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටීමට නියමිතය. මෙම නඩුවේ කේන්ද්‍රීය අරමුණ වන්නේ 2023 සැප්තැම්බර් මාසයේදී සිය බිරිඳගේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය වෙනුවෙන් එක්සත් රාජධානියේ වුල්වර්හැම්ප්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයට ගිය ගමන සඳහා රුපියල් මිලියන 16.6ක රාජ්‍ය අරමුදල් අවභාවිත කළේ ද යන්න සොයා බැලීමයි.

එහෙත්, මෙම සමස්ත ක්‍රියාවලිය දෙස දේශපාලනික කණ්ණාඩියෙන් තොරව, තාර්කිකව සහ මධ්‍යස්ථව බැලීමේදී නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතනවල ක්‍රියාකලාපය පිළිබඳව ද බරපතළ ප්‍රශ්න මතු වේ.

රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සංචාරයක ස්වභාවය සහ වියදම් අර්බුදය

රටක විධායක ජනාධිපතිවරයෙකුගේ විදේශ සංචාරයක් යනු හුදු පුද්ගලික ගමනක් නොවේ. කියුබා සහ ඇමරිකානු නිල සංචාරයන්ට සමගාමීව මෙම බ්‍රිතාන්‍ය ගමන යෙදී තිබීම තුළ එය ‘සංක්‍රමණික විවේකයක්’ ද නැතහොත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ආවරණයක් සහිත ගමනක් ද යන්න පිළිබඳව නෛතික විවාදයක් පවතී. පැමිණිල්ල මෙය පුද්ගලික ගමනක් ලෙස හුවා දැක්වීමට උත්සාහ කළද, විත්ති පාර්ශ්වය තර්ක කරන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය මහකොමසාරිස් කාර්යාලයේ නිලධාරීන් සහ ‘Skywings’ නමැති සංචාරක නියෝජිතායතනය විසින් මෙම වියදම් කෘත්‍රිමව ඉහළ නංවා ඇති බවයි. මිලියන 16.6ක මුදලක් සඳහා ජනාධිපතිවරයා පෞද්ගලිකව වගකිව යුතුද යන්න මෙහිදී පැනනගින ප්‍රධාන නෛතික ගැටලුවයි.

CIDයේ බ්‍රිතාන්‍ය සංචාරය මහජන මුදල් නාස්තියක් ද?

මෙම නඩුවේ වඩාත්ම මතභේදාත්මක සහ විමර්ශනයට ලක්විය යුතු අනෙක් කරුණ වන්නේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) හැසිරීමයි. ශානි අබේසේකර ඇතුළු නියෝජිතයින් පිරිසක් රජයේ විශාල මුදලක් වැය කරමින් එංගලන්තයට ගියේ මෙම ආරාධනය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික එකක් ද යන්න විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සෘජුවම විමසා බැලීමටය.

එහෙත් තාර්කිකව මතුවන ප්‍රශ්නය වන්නේ, ඔවුන් නිසි ලෙස විශ්වවිද්‍යාල බලධාරීන් හමුවීමට ගියා ද යන්නයි. ඔවුන් එංගලන්තයට ගොස් ලබාගත් නිශ්චිත පිළිතුර කුමක්ද? ඒ කිසිවක් පැහැදිලිව අධිකරණයට ඉදිරිපත් වී නොමැත.

මහජන මුදල් අවභාවිතයක් සෙවීමට යන මුවාවෙන්, විමර්ශකයින් ද තවත් මහජන මුදල් කන්දරාවක් නාස්ති කළේද යන සාධාරණ සැකය මෙහිදී මතුවේ. හෙට දවසේ ශානි අබේසේකර ඇතුළු පැමිණිලි පාර්ශ්වය නියෝජනය කරන්නන්ට මෙය ඉදිරිපත් කිරීමට සිදුවනු ඇත.

සාක්ෂිවල පදනම සහ නීතිපතිවරයාගේ භූමිකාව

විමර්ශකයින් බ්‍රිතාන්‍යයට ගියද, අද වන විට පැමිණිල්ලේ ප්‍රධාන සාක්ෂිය බවට පත්ව ඇත්තේ සමාජ ක්‍රියාකාරිකයෙකු (ඕෂල හේරත්) විසින් තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත (FOIA) හරහා ලබාගත් ඊමේල් පණිවිඩයකි.

අපරාධ කටයුතු පිළිබඳ අන්‍යෝන්‍ය සහයෝගීතා පනත (MLA) යටතේ නිල රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමින් තොරතුරු ලබාගැනීමට නීතිපතිවරයා කටයුතු කරමින් සිටියදී, CIDය ඊට පෙර ඊමේල් සාක්ෂි මත පමණක් පදනම්ව නිගමනවලට එළඹීම විමර්ශන ක්‍රියාවලියේ ඇති පරස්පරතා මනාව පෙන්නුම් කරයි.

‘ට්‍රයල් ඇට් බාර්’ සහ දේශපාලන සාධකය

මෙම නඩුව ත්‍රිපුද්ගල මහාධිකරණ විනිසුරු මඬුල්ලක් (Trial-at-Bar) හමුවේ විභාග කිරීමට දරන උත්සාහය ද මධ්‍යස්ථ නීති විශාරදයින්ගේ දැඩි විවේචනයට ලක්ව ඇත.

ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ මෙවැනි විශේෂ අධිකරණ පිහිටුවා ඇත්තේ පාස්කු ප්‍රහාරය, ඇවන්ගාඩ් නඩුව වැනි ජාතික ආරක්ෂාවට හෝ සමස්ත ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළ දැවැන්ත සිදුවීම් සඳහා පමණි. රුපියල් මිලියන 16.6ක සංචාරක වියදමක් සම්බන්ධයෙන් හිටපු විධායක ජනාධිපතිවරයෙකුට එරෙහිව මෙවැනි ක්‍රියා පටිපාටියක් අනුගමනය කිරීම නීතියේ ආධිපත්‍යයට වඩා දේශපාලන පලිගැනීමක ස්වරූපයක් ගනීද යන්න විමසා බැලිය යුතුය.

ජූලි 08 වැනිදා අධිකරණ ක්‍රියාවලිය හුදෙක් රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ නිර්දෝෂීභාවය හෝ වරදකාරීභාවය ඔප්පු කරන තැනක් පමණක් නොවනු ඇත. එය නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතනවල විනිවිදභාවය ද මනිනු ලබන අවස්ථාවකි. විත්ති පාර්ශ්වය විසින් අදාළ වියදම්වල වගකීම සහ හෘද සැත්කමෙන් පසු රෝගී තත්ත්වය අධිකරණයට පැහැදිලි කළ යුතු අතර, පැමිණිල්ල විසින් තමන් බ්‍රිතාන්‍යයට ගොස් මහජන මුදල් වැයකර ලබාගත් ‘සාක්ෂි’ මොනවාදැයි රටට හෙළි කළ යුතුව ඇත. අවසාන වශයෙන්, යුක්තිය පසිඳලීම පාක්ෂික දේශපාලන න්‍යායපත්‍රවලින් තොරව, තාර්කිකව සහ මධ්‍යස්ථව සිදුවීම සමස්ත සමාජයේම අපේක්ෂාවයි.