විශේෂ විමර්ශනාත්මක වාර්තාවක් – HariDeshayaLk
ශ්රී ලංකාවේ මුස්ලිම් කාන්තා අධ්යාපනය නංවාලීම උදෙසා සුවිශේෂී මෙහෙවරක් ඉටුකරන ආයතනයක් වන කල්-එළිය මුස්ලිම් කාන්තා අරාබි විද්යාලය (Kaleliya Muslim Ladies Arabic College) වර්තමානයේ දැඩි නෛතික සහ පාලනමය අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. මෙම ආයතනය පෞද්ගලික දේපළක් ද, නැතහොත් ‘වක්ෆ්’ (Waqf) හෙවත් පොදු ආගමික භාරකාරත්වයකට යටත් දේපළක් ද යන්න පිළිබඳව මතුව ඇති නෛතික ගැටලුව මේ වන විට මෙරට ඉහළම අධිකරණය දක්වා ගමන් කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මෙම තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් ‘පවතින තත්ත්වය එලෙසම පවත්වාගෙන යාමේ’ (Status Quo) නියෝගයක් ලබා දී ඇති පසුබිමක, ඊට පටහැනිව වක්ෆ් විනිශ්චය සභාව (Waqf Tribunal) තුළ නැවතත් විද්යාලයේ කළමනාකාරීත්වයට එරෙහිව නඩු පැවරීමට ඇතැම් කණ්ඩායම් උත්සාහ කිරීම බරපතල නෛතික ගැටලුවක් මතු කරයි.
මෙම ලිපිය හරහා අප බලධාරීන්ගේ අවධානය පිණිස ඉදිරිපත් කරන්නේ, මෙම සමස්ත ක්රියාවලිය පිටුපස ඇති නෛතික පදනම සහ පවතින තත්ත්වය යටතේ නව නඩුකරයන් පැවරීමේ ඇති නීති විරෝධීභාවයයි.
- පාර්ලිමේන්තු පනතකින් සංස්ථාපිත පෞද්ගලික ආයතනයක නෛතික බලය
කල්-එළිය මුස්ලිම් කාන්තා අරාබි විද්යාලය යනු හුදු සාමාන්ය ලියාපදිංචි ආයතනයක් නොවේ. එය ශ්රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද විශේෂ සංස්ථාපිත පනතක් (Act of Incorporation) මඟින් නෛතික පෞරුෂය ලබාදුන් ස්වාධීන ආයතනයකි.
- නීතිමය තත්ත්වය: පාර්ලිමේන්තු පනතක් මඟින් ආයතනයක් සංස්ථාපනය කළ විට, එහි පාලනය, වත්කම් සහ කළමනාකාරීත්වය අදාළ පනතේ විධිවිධානවලට (provisions) අනුවම සිදුවිය යුතුය.
- එහි පාලක මණ්ඩලයට දේපළ මිලදී ගැනීමට, රඳවා ගැනීමට සහ කළමනාකරණය කිරීමට පූර්ණ නීත්යානුකූල අයිතිය පවතින අතර, එය කිසිසේත් සාමාන්ය ‘වක්ෆ්’ දේපළක් ලෙස ස්වයංක්රීයව පරිවර්තනය කළ නොහැක.
2. ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ ‘Status Quo’ (පවතින තත්ත්වය) නියෝගය සහ එහි බලපෑම
මෙම දේපළ වක්ෆ් දේපළක් බවට වක්ෆ් සභාව විසින් ලබාදුන් තීරණයකට එරෙහිව විද්යාලයේ පාලක මණ්ඩලය විසින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ අභියාචනා නඩුවක් ගොනු කර ඇත. එහිදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් වත්මන් පාලනාධිකාරියේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරමින් ‘Status Quo’ (යථා තත්ත්වය / පවතින තත්ත්වය එලෙසම පවත්වාගෙන යාම) නියෝගයක් නිකුත් කර තිබේ.
- නීතිමය අර්ථකථනය: ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් ‘Status Quo’ නියෝගයක් නිකුත් කළ විට, ඉන් අදහස් වන්නේ අදාළ නඩුවේ අවසන් තීන්දුව ලැබෙන තෙක්, එම දේපළෙහි හෝ ආයතනයේ පාලන ව්යුහයේ කිසිදු වෙනසක් සිදුකිරීමට කිසිදු පාර්ශවයකට අයිතියක් නොමැති බවයි.
- ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ මෙම බලගතු නියෝගය පවතින තාක් කල්, වක්ෆ් සභාවට හෝ වෙනත් කිසිදු බාහිර ආයතනයකට විද්යාලයේ වත්මන් පාලක මණ්ඩලයේ බලතලවලට ඇඟිලි ගැසීමට හෝ නව තීරණ ක්රියාත්මක කිරීමට නීතිමය අවකාශයක් නොමැත.
3. වක්ෆ් විනිශ්චය සභාව (Waqf Tribunal) හමුවේ නැවත නඩු පැවරීම නීති විරෝධී වන්නේ ඇයි?
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ ඉහත කී නියෝගය පවතිද්දී, ඇතැම් කණ්ඩායම් විසින් වක්ෆ් විනිශ්චය සභාව (Waqf Tribunal) වෙත ගොස් වත්මන් පාලක මණ්ඩලයට (Management) එරෙහිව නැවතත් නඩුකරයක් ආරම්භ කිරීමට උත්සාහ කිරීම මුළුමනින්ම නීති විරෝධී ක්රියාවකි. ඒ සඳහා ප්රධාන නීතිමය ප්රතිපාදන දෙකක් බලපායි:
අ. අධිකරණයට අපහාස කිරීම (Contempt of Court)
ඉහළම අධිකරණය වන ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් නිකුත් කරන ලද අතුරු නියෝගයක් පවතින අතරතුර, එම විෂය පථයටම අදාළව පහළ විනිශ්චය සභාවකින් සහනයක් පැතීම හෝ ක්රියාමාර්ග ගැනීම ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ නියෝගය සෘජුවම උල්ලංඝනය කිරීමකි. මෙය ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්රහය සහ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව යටතේ අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ වරදක් (Contempt of Court) ලෙස සැලකේ.
ආ. ‘Res Judicata’ සහ ‘Sub Judice’ නීතිමය මූලධර්ම
- Sub Judice (අධිකරණය හමුවේ පවතින නඩුකර): යම් කරුණක් සම්බන්ධයෙන් රටේ ඉහළම අධිකරණයක නඩු විභාග වෙමින් පවතින්නේ නම්, එම කරුණ සම්බන්ධයෙන් වෙනත් පහළ අධිකරණයක හෝ විනිශ්චය සභාවක සමාන්තරව නඩු පැවරීම හෝ විභාග කිරීම තහනම් වේ.
- නෛතික බහුවිධභාවය වැළැක්වීම: එකම පාර්ශවයන් අතර, එකම අරමුණක් වෙනුවෙන්, එකම කරුණක් පදනම් කරගෙන විවිධ අධිකරණ මඟින් නඩු පැවරීමට නීතියෙන් ඉඩ නොදේ.
නිගමනය: නීතියේ ආධිපත්යය සුරැකිය යුතුය
කල්-එළිය මුස්ලිම් කාන්තා අරාබි විද්යාලය වැනි රටට සේවයක් කරන අධ්යාපන ආයතනයක් පෞද්ගලික න්යාය පත්රයන් වෙනුවෙන් අස්ථාවර කිරීමට දරන උත්සාහයන් නීති විරෝධී මෙන්ම සදාචාර විරෝධීද වේ.
රටේ ඉහළම අධිකරණය වන ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් ලබා දී ඇති ‘Status Quo’ නියෝගයට මුස්ලිම් ආගමික හා සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව, වක්ෆ් මණ්ඩලය මෙන්ම වක්ෆ් විනිශ්චය සභාවද මුළුමනින්ම ගරු කළ යුතුය. ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් අපේක්ෂාවෙන් පවතින මොහොතක, ඊට පරිබාහිරව විද්යාලයේ පාලක මණ්ඩලයට එරෙහිව සිදුකරන සෑම නීතිමය මෙහෙයුමක්ම අධිකරණයට කරන නිගරුවක් වන අතර ඒවා නීතිය ඉදිරියේ ශුන්ය (Void) වන බව ‘HariDeshayaLk’ අපගේ නීතිමය විමර්ශනයේදී පැහැදිලි වේ.