ඉන්දියාව සහ ආසියාවේ ඇතැම් ප්රදේශවලට බලපා ඇති දැඩි උෂ්ණත්ව තරංගය හමුවේ ආරක්ෂිත පියවර අනුගමනය කරන ලෙසත්, අන් අය කෙරෙහි කාරුණික වන ලෙසත් අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
ඉන්දියාව සහ ආසියාවේ තවත් ප්රදේශ ගණනාවක මිලියන සංඛ්යාත ජනතාවකට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරමින් පවතින අධික උෂ්ණත්වය හමුවේ, පුද්ගලික ආරක්ෂාව, ප්රජා රැකවරණය මෙන්ම අවදානමට ලක්විය හැකි කණ්ඩායම් සහ වන සතුන් කෙරෙහි දයාව දැක්වීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කරමින් අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ මහජන උපදේශනයක් නිකුත් කළේය.
‘X’ සමාජ මාධ්ය වේදිකාවේ සටහනක් තබමින් අග්රාමාත්යවරයා මෙම කටුක කාලගුණික තත්ත්වය පිළිබඳව මෙසේ ප්රකාශ කර තිබුණි:
“ඉන්දියාවේ විවිධ ප්රදේශවල උෂ්ණත්වය ඉහළ යමින් පවතින අතර, ඒ සමඟ එන අභියෝගයන්ටද මුහුණ දීමට සිදුව තිබෙනවා. මෙම උෂ්ණත්වය අප සැමටම දැඩි පීඩාවක් ගෙන දෙනවා. එබැවින් හැකි තාක් ආරක්ෂිත පියවර ගන්නා ලෙස මා ඔබ සැමගෙන් ඉල්ලා සිටිනවා. කරුණාකර සිරුරේ ජල ප්රමාණය නිසි ලෙස පවත්වා ගන්න (stay hydrated), නිවසින් පිටතට යන විට ජලය රැගෙන යන්න. අනෙක් අයටත් වතුර වීදුරුවක් ලබා දෙන්න. මෙවැනි කාලගුණයක් පවතින විට, එවැනි කාරුණික ක්රියාවක් බොහෝ සෙයින් වැදගත් වෙනවා.”
තවද, කරකැවිල්ල, ඔක්කාරය හෝ අධික තෙහෙට්ටුව වැනි තාපය නිසා ඇතිවන රෝග ලක්ෂණ පිළිබඳව විමසිලිමත් වන ලෙසත්, පීඩාවට පත් වූවන්ට.. විශේෂයෙන් කුඩා දරුවන්, වැඩිහිටියන් සහ එළිමහනේ වැඩ කරන අයට වහාම උපකාර කරන ලෙසත් මෝදි අග්රාමාත්යවරයා ඉල්ලා සිටී. වයෝවෘද්ධ පවුලේ සාමාජිකයන් ගැන සොයා බලන ලෙසත්, දහවල් කාලයේ දැඩි හිරු රශ්මිය ඇති වේලාවන්හිදී එළිමහනට යාමෙන් වළකින ලෙසත් අග්රාමාත්යවරයා වැඩිදුරටත් ඉල්ලා සිටියේය. මිනිසුන්ට පමණක් නොව, කුරුල්ලන්ට සහ සතුන්ට ද පිපාසය සංසිඳුවා ගැනීම සඳහා බැල්කනියේ හෝ වහලය මත ජලය පිරවූ භාජන තැබීම වැනි කුඩා ක්රියාවන්හි නිරත වන ලෙසද ඔහු ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
ඉන්දියාවට බලපා ඇති දරුණු උෂ්ණත්ව තරංගය
ඉන්දියානු කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව (IMD) විසින් ප්රදේශ කිහිපයකටම ‘තැඹිලි සහ රතු නිවේදන’ (Orange and Red alerts) නිකුත් කර ඇති අතර, ඉන්දියාව මේ වන විට 2026 වසරේ දරුණුතම උෂ්ණත්ව තරංගයකට මුහුණ දෙමින් සිටියි.
- බොහෝ ප්රදේශවල උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 45 ඉක්මවා ඇති අතර, පසුගිය සතිවල සමහර ස්ථානවල එය අංශක 48-50 දක්වා හෝ ඊට වඩා ඉහළ ගොස් තිබුණි.
- රාජස්ථාන්, මධ්ය ප්රදේශ්, උත්තර් ප්රදේශ්, මහාරාෂ්ට්ර සහ තෙලන්ගානා වැනි ප්රාන්ත ඇතුළු මධ්යම සහ වයඹ දිග ප්රදේශවලට මෙහි බලපෑම දැඩි ලෙස එල්ල වී ඇත.
මේ හේතුවෙන් තාප ආඝාතය (Heatstroke) නිසා සිදුවූ මරණ වාර්තා වී ඇති අතර (මෑත කාලීන වාර්තා වලට අනුව දකුණු ඉන්දියාවෙන් අවම වශයෙන් මරණ 16 ක් තහවුරු වී ඇත), සිසිලන උපකරණ සඳහා ඇති ඉල්ලුම ඉහළ යාම හේතුවෙන් විදුලිබල පද්ධතියටද දැඩි පීඩනයක් එල්ල වී තිබේ. සෞඛ්ය බලධාරීන් විසින් තාප ආඝාත ඒකක සහ දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කර ඇත. මෙය දේශගුණික විපර්යාසයන්හි ප්රතිඵලයක් බව විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන අතර, මෙවැනි තත්ත්වයන් ඉදිරියටත් නිතර සහ වඩාත් දරුණු ලෙස ඇතිවිය හැකි බවට පුරෝකථනය කර ඇත. පෙර වසරවල වාර්තාගත උෂ්ණත්වයන්ට සමාන හෝ ඊට වැඩි උෂ්ණත්වයක් 2026 ග්රීෂ්ම සෘතුවේදී ඇතිවිය හැකි බවට මීට පෙර පළ කළ අනාවැකි සනාථ කරමින්, මැයි මාසයේ අග භාගය දක්වාම සාමාන්ය මට්ටමට වඩා ඉහළ උෂ්ණත්වයක් පවතිනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
ආසියාව පුරා පුළුල් බලපෑමක්
මෙම උෂ්ණත්ව තරංගය (Heatwave) ඉන්දියාවට පමණක් සීමා වී නොමැත.
- පකිස්ථානය සහ බංග්ලාදේශය ද මෙවැනිම ආන්තික තත්ත්වයන්ට මුහුණ දී ඇති අතර, අප්රේල් මැද භාගයේ සිට නගර කිහිපයකම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 46 ඉක්මවා ඇත. පකිස්ථානයේ කරච්චි වැනි නගරවල උපරිම උෂ්ණත්වය අංශක 44 ආසන්නයේ වාර්තා වූ අතර, එයින් මරණ සහ දැඩි අපහසුතා වාර්තා වී තිබේ.
- මැලේසියාවේ උතුරු ප්රාන්තවල උෂ්ණත්වය අංශක 37 ඉක්මවා යාම හේතුවෙන් ජල හිඟයක් ඇතිවීමේ අවදානමක් සහ තාප අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇත. තායිලන්තය, වියට්නාමය, මියන්මාරය සහ අනෙකුත් රටවල්වලද අවදානම් මට්ටමේ ඉහළ උෂ්ණත්වයන් වාර්තා වී ඇත (ආර්ද්රතාවය හේතුවෙන් සිරුරට දැනෙන උෂ්ණත්වය බොහෝ විට අංශක 50 ඉක්මවයි).
මෙම වාර්තාගත උෂ්ණත්වය සහ දිගු කාලීන වියළි කාලගුණය හේතුවෙන් ළැව්ගිනි ඇතිවීමේ අවදානම, කෘෂිකාර්මික ආතතිය සහ බලශක්ති හිඟයක් ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ ගොස් ඇත. මිනිසුන් විසින් ඇති කරන ලද ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාම හේතුවෙන් ආසියානු මහාද්වීපය පුරා මෙවැනි සිදුවීම් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව සහ බරපතලකම සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වී ඇති බව දේශගුණික පර්යේෂණ පෙන්වා දෙයි.
මහජන සහ විශේෂඥ ප්රතිචාර
අග්රාමාත්ය මෝදිගේ මෙම පණිවිඩය සඳහා මිශ්ර ප්රතිචාර ලැබී ඇත. කරුණාවන්ත වන ලෙස ඔහු කළ ඉල්ලීමට ප්රශංසා ලැබී ඇති අතර, ඒ සමඟම දිගුකාලීන උෂ්ණත්ව අවදානම් අවම කිරීම සඳහා මහා පරිමාණ වන වගාවන්, වඩා හොඳ නාගරික සැලසුම්කරණය සහ වන විනාශය අවම කිරීම වැනි ශක්තිමත් පද්ධතිමය ක්රියාමාර්ග වල අවශ්යතාවය පෙන්වා දෙමින් විවේචනද එල්ල වී ඇත.
සෞඛ්ය විශේෂඥයින් විසින් ජනතාවට ලබාදෙන ප්රධාන උපදෙස් කිහිපයක්.
- සිරුරේ ජල මට්ටම නිසි ලෙස පවත්වා ගැනීම.
- පෙරවරු 10:00 ත් පස්වරු 4:00 ත් අතර කාලය තුළ එළිමහනට යාම සීමා කිරීම.
- ජීවනි (ORS) හෝ ඉලෙක්ට්රෝලයින් ද්රාවණ භාවිත කිරීම.
තාපය දිගටම පවතින බැවින්, බලපෑමට ලක් වූ රටවල බලධාරීන් තත්ත්වය සමීපව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින අතර, ඉදිරි දින හෝ සති කිහිපය තුළ සෘතුමය කාලගුණික වෙනස්වීම් හරහා යම් සහනයක් ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මහා පරිමාණ විසඳුම් අත්යවශ්යව තිබුණද, පුද්ගලික සහ ප්රජා මට්ටමින් ගන්නා කුඩා ක්රියාමාර්ග හරහා මෙවැනි හදිසි අවස්ථාවකදී ජීවිත බේරා ගත හැකි බව අග්රාමාත්ය මෝදිගේ මෙම උපදේශනය මගින් කාලෝචිත ලෙස සිහිපත් කර දෙයි.