ශ්රී ලාංකීය දේශපාලන සහ ව්යාපාරික ක්ෂේත්රය කැළඹූ, බිලියන ගණනක ‘එයාර්බස්’ (Airbus) දූෂණ වංචාවේ ප්රධානතම සැකකරුවෙකුව සිටි ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ හිටපු ප්රධාන විධායක නිලධාරී (CEO) කපිල චන්ද්රසේන මහතාගේ මරණය මේ වන විට මෙරට අපරාධ පරීක්ෂණ ක්ෂේත්රයේ දැවැන්තම අභිරහසක් බවට පත්ව තිබේ. ඇප මත මුදාහැර සිටි ඔහුගේ සැකසහිත මරණය සම්බන්ධයෙන් වන මහේස්ත්රාත් පරීක්ෂණය මේ වන විට ඉතාමත් තීරණාත්මක මාවතකට අවතීර්ණ වී ඇත.
පසුගියදා (මැයි 26) කොළඹ කොටුව මහේස්ත්රාත් පසන් අමරසේන මහතා ඉදිරියේ කැඳවූ මහේස්ත්රාත් පරීක්ෂණයේදී හෙළි වූ කරුණු සහ මේ දක්වා සිදුව ඇති සමස්ත සිදුවීම් මාලාව පිළිබඳව කෙරෙන ගවේෂණාත්මක විග්රහයකි මේ.
ලංකාවේදී ලොක් කරන්න බැරි වූ ‘අයිෆෝනය’ සහ FBI මැදිහත්වීම
කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාසය (CCD) අධිකරණය හමුවේ කළ විශේෂ ඉල්ලීමක් හේතුවෙන් මෙම නඩු විභාගය ජාත්යන්තර අවධානයට ලක්ව තිබේ. මියයන විට කපිල චන්ද්රසේන සතුව තිබූ ජංගම දුරකථනය (Apple iPhone) පරීක්ෂා කිරීමට මෙරට ආරක්ෂක අංශ සහ技术 තාක්ෂණික විශේෂඥයන් ගත් උත්සාහයන් අසාර්ථක වී ඇත. එහි අගුළු විවර කිරීමට (Unlock) දේශීයව පවතින තාක්ෂණය ප්රමාණවත් නොවන බව පොලීසිය අධිකරණයට නිල වශයෙන් දැනුම් දුන්නේය.
ඒ අනුව, මියගිය කපිල චන්ද්රසේනගේ දුරකථනයේ අඩංගු දත්ත, ඇමතුම් වාර්තා සහ වට්ස්ඇප් (WhatsApp) ඇතුළු සමාජ මාධ්ය හරහා සිදුවූ රහසිගත සංවාද අනාවරණය කරගැනීම සඳහා:
ජාත්යන්තර පොලිසිය (Interpol) සහ
ඇමරිකානු ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශය (FBI) හරහා එය ඇමරිකාවේ Apple සමාගම වෙත යොමු කිරීමට කොටුව මහේස්ත්රාත්වරයාගෙන් අවසර ඉල්ලා ඇත.
මෙම දුරකථනය තුළ එයාර්බස් ගනුදෙනුවේ ඉතිරි අබිරහස් මෙන්ම, ඔහුගේ මරණයට හේතු වූ කිසියම් බලපෑමක් හෝ තර්ජනයක් තිබුණේද යන්න පිළිබඳ සාක්ෂි සැඟව තිබිය හැකි බව විමර්ශන අංශ සැක කරයි.
විද්යාත්මක සාක්ෂි සහ රජයේ රස පරීක්ෂක
මෙය සාමාන්ය මරණයක්ද, නැතහොත් සැලසුම් සහගත ඝාතනයක් හෝ වස දීමක්ද යන්න තහවුරු කරගැනීම සඳහා මරණකරුගේ රුධිර සාම්පල ඇතුළු සිරුරේ කොටස් සහ නඩු භාණ්ඩ මේ වන විටත් රජයේ රස පරීක්ෂකවරයා (Government Analyst) වෙත යොමු කර ඇති බව පොලීසිය අධිකරණයට දන්වා සිටියේය. එම විද්යාත්මක වාර්තාව ඉදිරියේදී නඩුවේ හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් වනු ඇත.
ප්රබල නීතිඥයන්ට සිතාසි: මහේස්ත්රාත්වරයාගෙන් පොලීසියට දැඩි නියෝගයක්
මෙම මරණ පරීක්ෂණයේ 5 වන දින සාක්ෂි විභාගය අතරතුරදී අධිකරණයේ අවධානය යොමු වූයේ මෙරට ප්රසිද්ධ නීතිඥවරුන් දෙදෙනෙකු වෙතය. ඒ, ජනාධිපති නීතිඥ රියෙන්සි අර්සකුලරත්න සහ නීතිඥ උදාර යන මහත්වරුන්ය.
පොලීසිය අධිකරණයට දන්වා සිටියේ නිසි පරිදි සිතාසි (Summons) භාර දී නොමැති වීම හේතුවෙන් ඔවුන් එදින අධිකරණයට පැමිණ නොමැති බවයි. එහිදී කොටුව මහේස්ත්රාත් පසන් අමරසේන මහතා පොලිසියට දැඩිව අවධාරණය කළේය:
“සාමාන්ය සාක්ෂිකරුවන් සම්බන්ධයෙන් පොලීසිය ක්රියාත්මක වන නීතිමය පටිපාටියම මොවුන් සම්බන්ධයෙන්ද අනුගමනය කළ යුතුයි. එසේ ක්රියා නොකරන්නේ නම් ඊට හේතු අධිකරණයට වහාම දැනුම් දිය යුතුයි.”
ඒ අනුව ඉදිරි දිනකදී මෙම නීතිඥවරුන් දෙදෙනා අධිකරණය හමුවට කැඳවීමට නියමිතය.
5 වන දින සාක්ෂි විභාගය: ඇප තැබීමේ අභිරහස
අධිකරණය හමුවේ සාක්ෂි දුන් සොෆ්ට්ලොජික් (Softlogic) ආයතනයේ සේවය කරන 34 හැවිරිදි ඉන්දික මනෝජ් නමැති අයෙකු කපිල චන්ද්රසේනගේ අවසාන කාලයේ හැසිරීම පිළිබඳව වැදගත් තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කළේය:
ඔහු වසර 9-10ක කාලයක සිට කපිල චන්ද්රසේනව හඳුනන අතර, ඔහු එයාර්බස් වංචාව සම්බන්ධයෙන් බන්ධනාගාරගතව සිටි බව දැන සිට ඇත.
කපිල චන්ද්රසේන තමාට දුරකථනයෙන් අමතා තමා වෙනුවෙන් අධිකරණයේ ඇප තැබිය හැකිදැයි විමසා තිබේ.
ඒ අනුව ග්රාම සේවක සහතික පවා සූදානම් කරගෙන තිබූ අතර, පසුව ‘එසැණ’ (Esana) පුවත් සේවය හරහා කපිල චන්ද්රසේනට ඇප ලැබුණු බව දැනගෙන ඇත.
පසුව නීතිඥ උදාර මහතා හරහා අලුත්කඩේ උසාවියට ගොස් ඇපකරු ලෙස අත්සන් කිරීමට කටයුතු කළ ආකාරය ඔහු විස්තර කළේය.
පසුබිම් කතාව: මොකක්ද මේ එයාර්බස් (Airbus) දූෂණය?
කපිල චන්ද්රසේනගේ මරණ අභිරහස වටහා ගැනීමට නම්, ඔහු සම්බන්ධ වී සිටි ‘එයාර්බස් ගනුදෙනුව’ යනු කුමක්දැයි වටහා ගත යුතුය.
- ඩොලර් මිලියන 14.8 ක කොමිස් ගැහිල්ල: 2013 වසරේදී ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවය සඳහා ‘එයාර්බස්’ ගුවන් යානා 14ක් මිලදී ගැනීමේදී, ගුවන් යානා නිෂ්පාදනය කරන ප්රංශයේ එයාර්බස් සමාගමෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 14.8ක අල්ලසක් (කොමිස් මුදලක්) ඉල්ලා ඇති බව බ්රිතාන්යයේ බරපතල වංචා විමර්ශන කාර්යාලය (SFO) මඟින් මුලින්ම අනාවරණය කරගන්නා ලදී.
- කපිල සහ ප්රියංකාගේ සම්බන්ධය: මෙම අල්ලස් මුදල ලබාගැනීම සඳහා කපිල චන්ද්රසේනගේ බිරිඳ වන ප්රියංකා නියෝමාලි විජේනායකගේ නමින් සිංගප්පූරුවේ ‘Bizoki’ නමින් ව්යාජ උපදේශන සමාගමක් අරඹා තිබූ අතර, එම ගිණුමට ඩොලර් මිලියන 2ක් බැර වී තිබියදී සිංගප්පූරු බලධාරීන් විසින් එම ගිණුම් අත්හිටුවනු ලැබීය.
- බන්ධනාගාරගත වීම: මෙම මහා පරිමාණ මූල්ය විශුද්ධිකරණ චෝදනාව යටතේ කපිල චන්ද්රසේන සහ ඔහුගේ බිරිඳ අත්අඩංගුවට ගෙන රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කෙරුණු අතර, පසුව ඔවුන් ඇප මත මුදාහැරිණි.
ගවේෂණාත්මක නිගමනය:-
දේශපාලන බලපෑම් සහ ජාත්යන්තර මූල්ය වංචා එකිනෙකට පෑහී ඇති මෙවැනි පසුබිමක, ප්රධාන සාක්ෂිකරුවෙකු හෝ සැකකරුවෙකු අභිරහස් ලෙස මියයාම ලෝක ඉතිහාසයට අලුත් දෙයක් නොවේ. කපිල චන්ද්රසේන යනු ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය මට්ටමේ සිදුවූ විශාලතම ගුවන් සේවා වංචාවක සියලු රහස් දැන සිටි “රහස් රකින්නා” (Custodian of Secrets) ය.
ඔහුගේ මරණය ස්වභාවික එකක්ද, නැතහොත් බිලියන ගණනක වංචාවේ මහමොළකරුවන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා සිදුකළ “කට වැසීමක්” (Silence) ද යන්න තීරණය වන්නේ FBI ආයතනය ඔහුගේ අයිෆෝනයෙන් මතු කරගන්නා දත්ත සහ රස පරීක්ෂක වාර්තාව මතය.
HariDeshayaLk සැමවිටම සත්යයේ සහ සාධාරණත්වයේ පාර්ශ්වය වෙනුවෙන් මෙම පරීක්ෂණයේ ඉදිරි වර්ධනයන් සමීපව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටී.