දශක ගණනාවක සිට ශ්රී ලංකාවේ ග්රාමීය ජනතාව පීඩා විඳින අලි-මිනිස් ගැටුමට සාම්ප්රදායික වැට කඩොලු වෙනුවට පරිසර හිතකාමී සහ ආර්ථිකමය වටිනාකමකින් යුත් විසඳුමක් හඳුන්වා දෙමින්, අලි මිනිස් සහජීවන පදනම (Elephant Human Coexistence Foundation) සිය නවතම ව්යාපෘතිය අනුරාධපුර දිස්ත්රික්කයෙන් ආරම්භ කිරීමට සූදානම් වේ.
“අලි-මිනිස් සාමය සඳහා දෙහි වැටක්” නමින් හැඳින්වෙන මෙම සුවිශේෂී වැඩසටහන එළඹෙන 2026 මැයි 9 වන දින නිල වශයෙන් ආරම්භ වීමට නියමිතය.
ජෛව වැටක සුවිශේෂත්වය: ආරක්ෂාව සහ ආර්ථිකය එකම මගක
මෙම ව්යාපෘතියේ මූලික අදියර ලෙස අනුරාධපුර දිස්ත්රික්කයේ මාණිගමුව සහ මහවිලච්චිය යන ගම්මාන කේන්ද්ර කරගනිමින් දෙහි පැළ 3,000කට අධික ප්රමාණයක් යොදාගනිමින් ‘ජෛව වැටවල්’ (Bio Fences) හයක් ඉදි කෙරේ.
අලි-මිනිස් ගැටුම පාලනය කිරීම සඳහා විදුලි වැටවල් වැනි වියදම් අධික සහ ඇතැම් විට සතුන්ට හානිකර ක්රමවේදයන් වෙනුවට, දෙහි ශාකය භාවිත කිරීම පිටුපස විද්යාත්මක මෙන්ම ප්රායෝගික හේතු කිහිපයක් පවතී:
- ස්වභාවික බාධකය: දෙහි ශාකයේ පවතින කටු සහ එහි ඇති තදබල ගන්ධය හේතුවෙන් අලි ඇතුන් එම වගාවන් ආසන්නයට පැමිණීමට දක්වන අකමැත්ත ස්වභාවික බාධකයක් ලෙස ක්රියා කරයි.
- අහිංසාවාදී ප්රවේශය: මෙය කිසිදු සතෙකුට ශාරීරික හානියක් නොවන, පරිසර පද්ධතියට අනුකූල ක්රමයකි.
- ආර්ථික ප්රතිලාභ: ආරක්ෂාවට අමතරව, වසර කිහිපයකින් මෙම දෙහි වගාව හරහා ගොවි පවුල්වලට අමතර ආදායම් මාර්ගයක් උදා වේ.
කාන්තා සවිබල ගැන්වීම සහ ප්රජා නායකත්වය
මෙම වැඩසටහනේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය වන්නේ ග්රාමීය කාන්තා ගොවීන් මෙහි පෙරගමන්කරුවන් ලෙස සම්බන්ධ කර ගැනීමයි. වැටවල් නඩත්තු කිරීම සහ වගා කටයුතු මෙහෙයවීම සඳහා කාන්තාවන්ට ප්රමුඛතාව ලබා දීම හරහා ග්රාමීය ආර්ථිකය ශක්තිමත් කිරීමත්, ආරක්ෂාව පිළිබඳ වගකීම ප්රජාව සතු කිරීමත් මෙහි අරමුණයි.
පදනම විශ්වාස කරන්නේ වනජීවී සංරක්ෂණය යනු හුදෙක් සතුන් ආරක්ෂා කිරීම පමණක් නොව, එම වටපිටාවේ වසන මිනිසුන් බලගැන්වීම ද විය යුතු බවයි.
සමාරම්භක උත්සවයේ කාලසටහන
ප්රජා දායකත්වය ඇතිව ක්රියාත්මක වන මෙම පැළ සිටුවීමේ මංගල්යය මැයි 9 වැනිදා ස්ථාන දෙකකදී පැවැත්වේ:
- පෙරවරු 10:00 ට: මාණිගමුව පාර පරිශ්රයේදී.
- දහවල් 12:30 ට: මහවිලච්චිය, බෝගස් හන්දිය අසලදී.
නිගමනය: සහජීවනය යනු සිහිනයක් නොවේ
අලි මිනිස් සහජීවන පදනමේ සභාපතිනී පංචාලි පණාපිටිය මහත්මිය සඳහන් කරන පරිදි, ගොවි ජනතාව සංරක්ෂණ ක්රියාවලියේ සක්රීය හවුල්කරුවන් කරගත් විට අලි-මිනිස් සහජීවනය යනු ළඟා කරගත හැකි ඉලක්කයකි. මෙම ‘දෙහි වැට’ ව්යාපෘතිය හුදෙක් වගාවක් නොව, මිනිසා සහ සොබාදහම අතර ඇති වී තිබෙන විරසකය සමනය කරන “සාමයේ පාලමක්” වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
වැඩිදුර තොරතුරු සහ මාධ්ය විමසීම් සඳහා: සමාරම්භක සභාපතිනී පංචාලි පණාපිටිය මෙනෙවිය සම්බන්ධ කරගත හැකිය.
- දුරකථන: 0766405745 / 0773321818 / 0773623998