ශ්‍රී ලංකාවේ මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය දෙදරුම් කවමින් කරළියට පැමිණි ‘කසාගල ග්‍රීන් ප්ලාන්ටේෂන්’ සමාගමේ අර්බුදය හුදෙක් එක් කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපාරයක බිඳවැටීමක් පමණක් නොවේ. මහ බැංකු නිරීක්ෂණ මෙන්ම විමර්ශන වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ, මෙය කෘෂිකර්මාන්තයේ ආවරණය යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ මහා පරිමාණ සංවිධානාත්මක මූල්‍ය ජාවාරමක් සහ දේශපාලන රැකවරණයේ ප්‍රතිඵලයක් බවයි.
කෘෂිකර්මාන්තය ‘කළු සල්ලි’ විශුද්ධිකරණ තෝතැන්නක් කරගත්තේ ඇයි?
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අපරාධ රටාවන් අනුව, නීතිවිරෝධී වත්කම් නීත්‍යානුකූල ආදායම් (Money Laundering) බවට පත්කිරීමට වඩාත්ම භාවිත වන උපායමාර්ගයක් වන්නේ කෘෂිකර්මාන්තයයි. ඊට ප්‍රධාන හේතු කිහිපයකි:
- විගණනය කිරීමේ අපහසුව: කෘෂිකාර්මික අස්වැන්න සහ ඉන් ලැබෙන නිශ්චිත ආදායම නිවැරදිව තක්සේරු කිරීම විගණකවරුන්ට ප්‍රායෝගිකව අසීරුය.
- මිල සහ කාලගුණ විචල්‍යතාව: පොහොර, කාලගුණය හෝ වෙළෙඳපොළ මිල වෙනස්වීම් හේතුවෙන් ලාභය ඉහළ ගිය බව පෙන්වමින් ඕනෑම විශාල කළු මුදලක් නීත්‍යානුකූල ආදායමක් ලෙස ගිණුම්ගත කිරීමට අවකාශ සැලසේ.
කසාගල සමාගම ආයෝජකයන්ට පොරොන්දු වූ 40% ක අසාමාන්‍ය ලාභාංශය කිසිදු ප්‍රායෝගික කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපාරයකින් උපයාගත හැක්කක් නොවේ. මූල්‍ය විචාරකයන් පෙන්වා දෙන්නේ, මෙය දේශපාලනඥයන්ගේ අයථා ධනය උපයෝගී කරගනිමින් වගා ඉඩම් සහ “Kasagala Green Super” වැනි සුපිරි වෙළඳසැල් ජාල අත්පත් කරගැනීමට දියත් කළ සූක්ෂ්ම ක්‍රියාන්විතයක් බවයි.
කුළුබඩු අපනයන මුවාවෙන් කළු සල්ලි රට පැටවීම (Trade-Based Money Laundering)
කසාගල සමාගම විසින් අලුතින් අරඹන ලද කුළුබඩු අපනයන ව්‍යාපාරය පිළිබඳව මේ වන විට බරපතළ සැක මතු වී තිබේ.
භාණ්ඩ අපනයනය කිරීමේ මුවාවෙන් ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළ තුළ ව්‍යාජ හෝ අතිශයෝක්ති ඉන්වොයිසි (Trade-based Money Laundering) සකස් කර, අයථා ධනය විදේශ ගිණුම් වෙත මාරු කිරීමේ ජාත්‍යන්තර ජාවාරම් ජාලයක් මෙහි යටින් ක්‍රියාත්මක වන බවට විමර්ශන අංශවල අවධානය යොමුව ඇත.
දේශපාලන අනුග්‍රහය සහ ‘පිරමිඩ’ මාදිලියේ උගුල
මෙම සමාගම සමග ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ හිටපු ජ්‍යෙෂ්ඨ දේශපාලනඥයන් වන මහාචාර්ය රෝහණ ලක්ෂ්මන් පියදාස සහ හිටපු අමාත්‍ය නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා වැනි ප්‍රබලයින් සම්බන්ධ බවට සමාජ මාධ්‍ය සහ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ දැඩි චෝදනා එල්ල වී ඇතත්, ඔවුන් ඒ සම්බන්ධයෙන් මෙතෙක් නිල ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් සිදු කර නොමැත.
දේශපාලන ප්‍රභූන් ඉදිරියට දමා ජනතාව තුළ ව්‍යාජ විශ්වාසයක් ගොඩනැගීමත්, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන මගහැරීමට රැකවරණ වටපිටාවක් තනාගැනීමත් මෙහි මූලික උපක්‍රමය වී තිබිණි.
- “ජීව විද්‍යාත්මක වත්කම්” (Biological Assets) රැවටීම: මහ බැංකු නියාමනයෙන් බේරීම සඳහා සුරැකුම්පත් වෙනුවට පැලයක් හෝ ගසක් විකිණීමේ උපක්‍රමය යොදාගැනුණි.
- Ponzi ආකෘතිය: සැබෑ නිෂ්පාදනයක් වෙනුවට අලුතින් පැමිණෙන ආයෝජකයන්ගේ මුදලින් පැරණි ආයෝජකයන්ට ලාභාංශ ගෙවීමේ සම්භාව්‍ය පිරමිඩ ආකෘතියක් ක්‍රියාත්මක විය.
මහ බැංකු තහනම සහ ඉදිරියට ගත යුතු පියවර
තමන් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව යටතේ ලියාපදිංචි නියාමනය ලත් ආයතනයක් බවට කසාගල සභාපතිවරයා රූපවාහිනිය ඔස්සේ කළ ප්‍රකාශය මහ බැංකුව විසින් නිල වශයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කළේය. අනතුරුව, 2011 අංක 42 දරන මුදල් ව්‍යාපාර පනත යටතේ කසාගල ඇතුළු සමාගම් හයක වත්කම් අත්හිටුවීමට පියවර ගැනිණි.
කෙසේ වෙතත්, නව තැන්පතු අඩාල වුවද වෙනත් ව්‍යාපාරික ව්‍යාපෘති මුවාවෙන් මෙම ජාලය තවදුරටත් ක්‍රියාත්මක වීමේ අවදානමක් පවතී.
විමර්ශන කණ්ඩායම් වෙත අවධාරණය: ප්‍රධාන තැන්පතු ගිණුම් පමණක් තහනම් කිරීමෙන් මෙම ජාවාරමේ මුල් සිඳලිය නොහැක. කසාගල සතු “Green Super” ඇතුළු සියලු අනුබද්ධ හා සහ-සම්බන්ධිත සමාගම් ජාලයේ ගිණුම්, දේපළ හා ගනුදෙනු වහාම සම්පූර්ණ අත්හිටුවීමකට (Freeze) ලක් කර විධිමත් අධිකරණ වෛද්‍ය විගණනයක් (Forensic Audit) සිදු කළ යුතුය.
Source: lakbimanews.com