විශේෂ ගවේෂණාත්මක වාර්තාවක්
ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ (NLB) මුදලින් වැටුප් ලබමින් සේවය කළ නිලධාරීන් තිදෙනෙකු දේශපාලන හා පුද්ගලික කටයුතුවලට යොදවා ගත්තේ යැයි කියන සිද්ධියකට අදාළව හිටපු මුදල් අමාත්ය රවී කරුණානායක මහතා හෙට (31) අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව හමුවේ පෙනී සිටීමට නියමිතව තිබේ.
නමුත් මෙම පරීක්ෂණය පිටුපස ඇති සැබෑ පරිපාලනමය සහ නීතිමය නිරුවත දෙස බලන විට මතුවන්නේ හුදෙක් සේවකයින් තිදෙනෙකුගේ පැමිණීමේ වාර්තා පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණක් නොවේ; රාජ්ය මුදල් හා රාජ්ය නිලධාරීන් යොදවා පුද්ගලික මාධ්ය ජාලයක ප්රචාරණ ව්යාපෘති පෝෂණය කිරීමේ බරපතල යථාර්ථයයි.
රාජ්ය මුදලින් පුද්ගලික ‘Brand’ හැදීම නීත්යානුකූලද?
මහජනතාව ලොතරැයිපතක් මිලදී ගන්නේ තමන්ගේ වාසනාව උරගා බලන අතරම, එහි ලාභයෙන් යම් ප්රමාණයක් රාජ්ය සුබසාධනයට එකතු වන බවට වන විශ්වාසය මතය. නීතිමය රාමුවට අනුව රාජ්ය ආයතනයක (CSR) හෝ විශේෂ ව්යාපෘති ප්රතිපාදන වැය කළ යුත්තේ රාජ්ය නිල මුද්රාව සහ විනිවිදභාවය සහිතවය.
නමුත් එකල පැවති ආණ්ඩුවට අසීමිත මාධ්ය සහයක් ලබාදුන් ‘සිරස’ නාලිකාව, තමන්ගේ ප්රධානතම ජනප්රියතා මෙවලම ලෙස “සිරස News1st ගම්මැද්ද” ප්රවර්ධනය කළේය. මෙහි ඇති ප්රධාන උපායශීලී උපක්රමය වන්නේ:
- සඟවන ලද රාජ්ය සහය: ගම්මැද්ද හරහා ජනතාවට පානීය ජලය ලබාදීම වැනි සුබසාධන කටයුතු සිදුවීම සාධනීය දෙයක් වුවද, එම ව්යාපෘති සඳහා ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයේ සේවකයින් සහ රාජ්ය අරමුදල් යෙදවුණු බව සිරස නාලිකාව කිසිදු විටෙක මහජනතාවට ප්රකාශ කළේ නැත.
- පුද්ගලික සන්නාමකරණය (Private Branding): මුළු මහත් ව්යාපෘතියම සිරස මාධ්ය ජාලයේ තනි පුද්ගලික එකක් ලෙස සමාජගත කරමින්, ඔවුන්ගේ මාධ්ය සන්නාමය (Brand Value) ඉහළ නංවා ගැනීමට රාජ්ය නිලධාරීන්ගේ සේවය සහ රාජ්ය යාන්ත්රණය භාවිතා කර ඇත.
නීතිමය පැත්තෙන් බැලූ විට, රාජ්ය ආයතනයක මුදලින් පඩි ගෙවන නිලධාරීන්, පුද්ගලික මාධ්ය ආයතනයක ව්යාපෘති සහ ප්රචාරණ මෙහෙයුම් සඳහා අනුයුක්ත කිරීම 1994 අංක 19 දරන අල්ලස් පනතේ 70 වැනි වගන්තිය යටතේ එන “දූෂණය” (Corruption) හෝ රාජ්ය දේපළ අයථා ලෙස පරිහරණය කිරීමේ (Misappropriation of Public Funds) වරද යටතට ගැනීමේ පැහැදිලි ඉඩකඩක් පවතී.
CSR ව්යාපෘතියක්ද? මාධ්ය-දේශපාලන ගනුදෙනුවක්ද?
රවී කරුණානායක මහතාගේ පාර්ශ්වය පවසන්නේ මෙම නිලධාරීන් ‘නීරෝගා’ ලොතරැයි ව්යාපෘතිය සහ ‘ගම්මැද්ද’ ඒකාබද්ධ CSR වැඩසටහන් සම්බන්ධීකරණය කළ බවයි. නමුත් මෙහිදී පැනනගින බරපතල ගැටලු කිහිපයකි:
1. රාජ්ය පාලන රීති (Administrative Regulations) උල්ලංඝනය වීම: රාජ්ය ආයතනයකට සේවකයින් බඳවා ගන්නේ නම් ඊට අදාළ නිසි පටිපාටියක්, බඳවාගැනීමේ පරීක්ෂණ සහ අනුමත තනතුරු රාමුවක් (Approved Cadre) තිබිය යුතුය. පුද්ගලික මාධ්යයක ව්යාපෘති පාලනයට රාජ්ය අංශයෙන් පඩි ගෙවීම කුමන පරිපාලන නීතියකට අනුකූලද?
2. පරස්පර විරෝධී භාවිතය: යම් ජාතික ව්යාපෘතියකට රාජ්ය වැයබර දැරුවේ නම්, එහි හිමිකාරිත්වය සහ ගෞරවය හිමිවිය යුත්තේ රජයට සහ ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලයට මිස පුද්ගලික නාලිකාවකට නොවේ.
ඉදිරි නීතිමය තත්ත්වය
ගම්මැද්ද වැනි වැඩසටහනකින් ජනතාවට සහනයක් ලැබීම අගය කළ යුතු වුවද, ඊට යොදාගත් “ක්රමවේදය” සහ “රාජ්ය මුදල් අවභාවිතය” නීතිය හමුවේ සාධාරණීකරණය කළ නොහැක.
අල්ලස් කොමිසම හමුවේ හෙට දිනයේ රවී කරුණානායක මහතා ඉදිරිපත් කරන ලියකියවිලි හරහා, එදා පැවති රජය, ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය සහ සිරස නාලිකාව අතර තිබූ මෙම අන්යෝන්ය දේශපාලන-මාධ්ය ගනුදෙනුවේ නීතිමය නීත්යානුකූලභාවය කෙතරම්ද යන්න තීරණය වනු ඇත.
“මෙම ලිපිය සම්බන්ධයෙන් යම් පාර්ශවයකට පිළිතුරු දීමේ අයිතිය (Right of Reply) හෝ කරුණු පැහැදිලි කිරීමේ අවශ්යතාවයක් පවතින්නේ නම්, ඒ සඳහා අප වෙබ් අඩවිය තුළ විවෘත අවස්ථාව පවතින බව පවසමු.”