ඉන්ධන වෙළඳපොළේ ඒකාධිකාරය ගැන ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක කළ ප්‍රකාශයත් සමග, මෙරට බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය යටින් ක්‍රියාත්මක වන භයානක ‘ඩීල් යාන්ත්‍රණයක’ පැටිකිරිය එළියට පැමිණෙමින් තිබේ. ලංකා IOC, Sinopec සහ Shell යන පෞද්ගලික තෙල් දැවැන්තයන් ග්‍රහණයට ගෙන සිටින ප්‍රදේශ ඉලක්ක කර ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ (CPC) නව පිරවුම්හල් 75ක් ස්ථාපිත කිරීමට ජනාධිපතිවරයා ගත් තීරණය, බැලූ බැල්මට පාරිභෝගික සහනයක් ලෙස පෙනුනද, එහි යටි පෙළ හාරා අවුස්සද්දී මතුවන්නේ ආණ්ඩුව ඇතුළෙන්ම එල්ල වන ප්‍රතිපත්තිමය පාවාදීමක සලකුණුය.
ප්‍රශ්නය ඇත්තේ ජනාධිපතිවරයාගේ තීරණය තුළ නොවේ; ඊට සමගාමීව විෂයභාර බලශක්ති අමාත්‍යවරයාගේ හැසිරීම පිටුපසය!
ලාභ ගිලින මාෆියාව හමුවේ ජනපති ඇද දැමූ ‘රතු ඉර’
ජනාධිපතිවරයා මතු කළ තර්කය අතිශය සාධාරණ මෙන්ම කාලෝචිතය. ‘තරගකාරීත්වයක්’ මවාපාමින් රටට කැඳවාගත් බහුජාතික තෙල් සමාගම් අද කරමින් සිටින්නේ කුමක්ද?
- කෘත්‍රිම සැපයුම් හිඟය: තමන් ඉල්ලන අසීමිත ලාභ මායිම රජයෙන් අනුමත නොවන සෑම මොහොතකම, වෙළඳපොළට තෙල් නිකුත් කිරීම සීමා කරමින් ජනතාව ප්‍රාණඇපකරුවන් බවට පත්කිරීම.
- ප්‍රදේශ මට්ටමේ ඒකාධිකාරය: දෙහිඅත්තකණ්ඩිය වැනි දුෂ්කර ප්‍රදේශවල සම්පූර්ණ බලශක්ති සැපයුම පෞද්ගලික සමාගම් කිහිපයක පාලනයට නතු කර, ජනතාවට විකල්පයක් නොමැති තත්ත්වයක් නිර්මාණය කිරීම.
- රුපියල් 132ක මංකොල්ලය: ඩීසල් ලීටරයකින් රුපියල් 132ක් තරම් වූ දැවැන්ත ලාභ පරතරයක් සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයාගේ කරපිට පැටවීමට පෞද්ගලික අංශය දැරූ කූට උත්සාහය.
රාජ්‍ය ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව රුපියල් බිලියන 28ක ශුද්ධ ලාභයක් ලබමින් ඉන් කොටසක් ජනතාවට සහන ලෙස මුදාහරිද්දී, පෞද්ගලික සමාගම් දියත් කරන්නේ ‘සුදු කරපටි මංකොල්ලයක්’ බව ජනාධිපතිවරයා කෙළින්ම පෙන්වා දුන්නේය. පෞද්ගලික ඒකාධිකාරය රජ කරවන ප්‍රදේශවලට රාජ්‍ය පිරවුම්හල් බලහත්කාරයෙන් ඇතුළු කිරීමට ගත් තීරණය, එම මාෆියාවට එල්ල කළ මරු පහරකි.
ඇමතිගේ “මිල නිදහස” පිටුපස ඇති සැබෑ රහස කුමක්ද?
ජනාධිපතිවරයා පෞද්ගලික තෙල් මාෆියාවේ බෙල්ල මිරිකන්නට සූදානම් වෙද්දී, විෂයභාර බලශක්ති අමාත්‍යවරයා කරන්නේ කුමක්ද? බහාලුම් ප්‍රවාහන හිමිකරුවන් ඉදිරියේ ඔහු දැමූ ප්‍රතිපත්තිමය ‘බෝම්බය’ කිසිසේත්ම නොසලකා හැරිය නොහැකිය.
“පෞද්ගලික සමාගම්වලට තමන්ගේ මෙහෙයුම් කරන්නත්, මිල තීරණය කරන්නත් නිදහස තියෙනවා…” — ඇමතිවරයා දුන් සහතිකය එයයි!
මෙතැනදී මතු වන්නේ බරපතළ ගවේෂණාත්මක ප්‍රශ්න කිහිපයකි:
- ජනපතිගේ ස්ථාවරය හෑල්ලු කරන්නේ ඇයි? රාජ්‍ය නායකයා පෞද්ගලික අංශයේ කූට මිල ගණන් දැඩි ලෙස විවේචනය කරද්දී, විෂයභාර ඇමතිවරයා ඔවුන්ගේ “මිල තීරණය කිරීමේ නිදහස” ආරක්ෂා කරන්නට පෙනී සිටින්නේ කාගේ වුවමනාවටද?
- නිදහස් වෙළඳපොළේ නාමයෙන් කරන සූරාකෑම: තෙල් සංස්ථාවේ ෂෙඩ් එකක් නැති ගමක ජනතාවට පෞද්ගලික සමාගම නියම කරන ඕනෑම ගසාකෑමේ මිලකට තෙල් ගහන්නට සිදුවීම ඇමතිවරයා දකින්නේ සාමාන්‍ය ‘නිදහස් වෙළඳපොළ’ ලක්ෂණයක් ලෙසද?
- දුරකථන ඇමතුම් පිටුපස සඟවන ප්‍රතිපත්ති හිඩැස: ප්‍රවාහනකරුවන්ට ඇමතිවරයාව දුරකථනයෙන් සම්බන්ධ කරගත හැකි බව ඇත්තය. එහෙත් ජාතික බලශක්ති සුරක්ෂිතතාවය පවතින්නේ තනි පුද්ගලයෙකුගේ දුරකථන සබඳතා මතද, නැතහොත් ස්ථාවර රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් මතද?
එකම රජයක් — ප්‍රතිපත්ති දෙකක්?
අත්‍යවශ්‍ය මහජන සේවාවක් වන ඉන්ධන සැපයුම සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුවක් තුළ හඬවල් දෙකක් තිබිය නොහැක. ජනාධිපතිවරයා පෞද්ගලික ඒකාධිකාරය බිඳ දැමීමට දරන උත්සාහය, විෂයභාර අමාත්‍යවරයාගේ මෙවැනි සැකකටයුතු ‘ලිහිල් ප්‍රකාශ’ හමුවේ ක්ෂය වී යන්නේ කාගේ වාසියටද?
“නිදහස් වෙළඳපොළ” යනු අසරණ ජනතාවගේ සාක්කුවට විදින්නට බහුජාතික සමාගම්වලට ලබාදෙන ‘නීත්‍යානුකූල බලපත්‍රයක්’ නොවේ. ජනාධිපතිවරයා සටන් කරන්නේ ජනතාව වෙනුවෙන් නම්, ඇමතිවරයා පෙනී සිටින්නේ කාගේ පැත්තෙන්ද යන්න ආණ්ඩුව වහාම රටට හෙළි කළ යුතුය!