මෙරට වැඩකරන ජනතාවගේ දහඩිය මහන්සියෙන් ගොඩනැඟුණු ප්‍රමුඛතම රාජ්‍ය බැංකුවක් වන මහජන බැංකුව, මෙරට දැවැන්ත මූල්‍ය දැවැන්තයකුගේ විදේශීය ඕෆ්ෂෝර් (Offshore) අනුබද්ධිත සමාගමක් වන LOLC Mauritius Holdings Limited වෙත රුපියල් බිලියන 20ක (කෝටි 2,000ක) දැවැන්ත කෙටිකාලීන ණය පහසුකමක් ලබාදීමට සැරසෙන බව කියැවෙන රහසිගත අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල ලියවිල්ලක් මේ වන විට සමාජ මාධ්‍ය හරහා පුපුරා ගොස් තිබේ.
‘ශ්‍රී ලංකා මිරර්’ අනාවරණය කළ මෙම අතිශය ආන්දෝලනාත්මක පුවත හුදු සාමාන්‍ය ණය ගනුදෙනුවක්ද, නැතහොත් ජනතා මුදල් පරදුවට තබමින් මෙරට රාජ්‍ය බැංකු පද්ධතිය ගසාකෑමට ක්‍රියාත්මක වූ මහා පරිමාණ මූල්‍ය සැලසුමක්ද යන්න වහා රට හමුවේ ප්‍රශ්න කළ යුතුය.
සභාපතිගේ “දැනට නැත” උත්තරය පිටුපස සඟවන සත්‍යය කුමක්ද?
මෙම හෙළිදරව්ව සම්බන්ධයෙන් මහජන බැංකුවේ නව සභාපති චන්දන ගුණියන්ගොඩ මහතා මාධ්‍ය හමුවේ පවසා ඇත්තේ “අදාළ ලියවිල්ලට කිසිදු පදනමක් නැති බවත්, බැංකුව විසින් මෙවැනි ණයක් ‘දැනට’ ලබා දී නොමැති බවත්ය.”
මෙහිදී අප කෙලින්ම මතු කරන්නේ තීරණාත්මක ප්‍රශ්නයකි:
- මහජන බැංකුවේ නව සභාපතිවරයා පත්වන්නේ පසුගිය අගෝස්තු 10 වැනිදාය.
- සමාගම මෙම රහසිගත යෝජනාව සම්මත කරගන්නේ ඊට දින කිහිපයකට පසුවය.
- එසේ නම්, මෙවැනි ගනුදෙනුවක් මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප නොකර “දැනට ලබා දී නැත” යනුවෙන් වචන හරඹ පාන්නේ කාගේ වුවමනාවටද?
- මෙයින් ගම්‍ය වන්නේ මහජන අවධානයෙන් වසන් වී, තිරය පිටුපසින් අනාගතයේදී හෝ මේ මුදල් කන්දරාව අදාළ සමාගමේ ගිණුමට බැර කිරීමේ සැලසුමක් තවමත් ක්‍රියාත්මක වන බව නොවේද?
රාජ්‍ය මූල්‍ය නියාමනය හමුවේ එල්ල වන ප්‍රහාරාත්මක ප්‍රශ්න 5
සාමාන්‍ය ජනතාව රුපියල් ලක්ෂයක ණයක් ගන්නට ගිය විට ඔප්පු තිරප්පු, ඇපකරුවන් දෙතුන්දෙනා ඉල්ලා හිරිහැර කරන රාජ්‍ය බැංකු, මහා පරිමාණ සමාගම් ඉදිරියේ මෙලෙස දණින් වැටෙන්නේ කෙසේද?
1. මහ බැංකු නීතිය අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කිරීමක් නොවේද?
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ 2024 අංක 01 දරන බැංකු පනත් විධානයන්ට (Banking Act Direction No. 1 of 2024 on Large Exposures) අනුව, තනි ණයගැතියෙකුට හෝ සම්බන්ධිත සමාගම් සමූහයකට බැංකුවකට ලබාදිය හැකි උපරිම ණය සීමාව එම බැංකුවේ පළමු පෙළ ප්‍රාග්ධනයෙන් 25%කට සීමා කර ඇත. මහජන බැංකුවේ ප්‍රාග්ධන සීමාවන් සලකා බැලීමේදී, තනි සමාගමකට රුපියල් බිලියන 20ක් වැනි අතිවිශාල මුදලක් ලබාදීමට නෛතික ඉඩක් තිබේද? මහ බැංකු නියාමන උල්ලංඝනය කරමින් මෙවැනි මුදලක් ලබාගැනීමට උත්සාහ කරන්නේ කාගේ දේශපාලන හෝ ආයතනික බලපුළුවන්කාරකම මතද?
2. මොරිෂස්වල ඩොලර් පෙන්නා ලංකාවේ රුපියල් කොල්ලකෑමක්ද?
මෙම බිලියන 20ක ණය මුදල සඳහා 100%ක ඇපය ලෙස තබන්නට යෝජනා කර ඇත්තේ LOLC Mauritius සතු විදේශීය ඩොලර් ස්ථිර තැන්පතු බව කියැවේ.
- බදු පාරාදීසයක් ලෙස ප්‍රකට මොරිෂස් (Mauritius) වැනි ඕෆ්ෂෝර් කේන්ද්‍රස්ථානයක පවතින විදේශ තැන්පතුවක් ලංකාවේ රාජ්‍ය බැංකුවකට ඇපයට තැබීම කොතරම් ප්‍රායෝගිකද?
- හෙට දිනයේ අදාළ සමාගම ණය පැහැර හැරියහොත්, එම විදේශ තැන්පතු මෙරට රාජ්‍ය බැංකුවට පවරා ගැනීමට පවතින නෛතික යාන්ත්‍රණය කුමක්ද?
- නැතහොත් මෙය රුපියල සහ ඩොලරය අතර විනිමය අනුපාත වෙනස්වීම් මත කෝටි ගණනින් ලාභ උපයා ගන්නා සූක්ෂ්ම විදේශ විනිමය සූදුවක්ද (Currency Arbitrage)?
3. LOLC Mauritius සතුව ඇත්තටම මෙවැනි වත්කමක් තිබේද?
මොරිෂස්හි ලියාපදිංචි අනුබද්ධිත සමාගමේ සැබෑ මූල්‍ය ශක්තිය කුමක්ද? ලංකාවේ LOLC ප්‍රධාන මව් සමාගමේ නම සහ වත්කම් පලිහක් කරගනිමින්, බිලියන 20ක වගකීමක් දැරීමට තරම් ශක්තියක් නැති විදේශීය ෂෙල් (Shell) සමාගම් වැනි ව්‍යුහයන් හරහා රාජ්‍ය බැංකුව රවටා මුදල් පොම්ප කරගැනීමට දරන උත්සාහයක් මෙහි තිබේද?
4. බැංකුව නොදන්නේ නම් මෙවැනි ලියවිල්ලක් හැදුණේ හොර රහසේද?
සභාපතිවරයා පවසන පරිදි බැංකුව මේ ගැන කිසිවක් නොදන්නේ නම්, මෙවැනි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල පත්‍රිකාවක් අදාළ සමාගම විසින් සම්මත කරගත්තේ කාගේ වුවමනාවටද?
- ලංකාවේ ප්‍රධාන රාජ්‍ය බැංකුවක පූර්ණ සහතිකය සහ අනුග්‍රහය තමන්ට ඇතැයි පෙන්වමින් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතන හෝ නියාමන අධිකාරීන් නොමඟ යැවීමට ගත් ප්‍රයෝගයක්ද?
- එසේත් නැතිනම්, මෙවැනි අතිශය රහසිගත ලියවිල්ලක් සමාජ මාධ්‍ය වෙත හිතාමතා ‘ලීක්’ (Leak) කළේ කුමන අරමුණක් වෙනුවෙන්ද?
5. අප්‍රිකානු වෙළඳපොළ රවටන ‘මානසික මෙහෙයුමක්’ද?
LOLC සමාගමේ නිල තොරතුරුවලට අනුව, මොරිෂස් සමාගම යටතේ සැම්බියාව, ටැන්සානියාව, මලාවි, ඊජිප්තුව, නයිජීරියාව, සිම්බාබ්වේ, කොංගෝ සහ ඝානාව වැනි අප්‍රිකානු රටවල් ගණනාවක මූල්‍ය ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වේ.
- ලංකාවේ ප්‍රධානතම රාජ්‍ය බැංකුවකින් රුපියල් බිලියන 20ක් එක රැයකින් ලබාගත හැකි මූල්‍ය බලයක් තමන්ට ඇතැයි පෙන්වා, එම අප්‍රිකානු රටවල ආයෝජකයින් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින් මවිත කරවීමේ ජාත්‍යන්තර මානසික මෙහෙයුමක් (Perception Game) මෙහි සැඟවී තිබේද?
මහජන මුදල් සූදුවට තබන්නට ඉඩ නොදෙනු!
මහජන බැංකුව යනු රටේ සාමාන්‍ය ගොවියාගේ, කම්කරුවාගේ, සුළු ව්‍යාපාරිකයාගේ තැන්පතු සුරකින රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරය හා සමාන ආයතනයකි. එය ප්‍රකෝටිපති සමාගම්වල විදේශීය මූල්‍ය සෙල්ලම්වලට රුපියල් බිලියන ගණනින් ඇප දෙන පුද්ගලික බූදලයක් නොවේ.
සභාපතිවරයාගේ ලිස්සා යන සුළු “දැනට නැත” යන ප්‍රකාශයෙන් මෙම අබිරහස යටපත් කිරීමට කිසිසේත්ම ඉඩ දිය නොහැක.
- මහජන බැංකු පාලනාධිකාරියත්,
- ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවත්,
- මුදල් අමාත්‍යාංශයත්,
වහාම මෙම ගනුදෙනු උත්සාහය, අදාළ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල ලේඛනයේ සත්‍ය අසත්‍යතාව සහ මෙරට බැංකු පද්ධතිය අනතුරේ හෙළීමට දරන කුමන්ත්‍රණය සම්බන්ධයෙන් රට හමුවේ වහා විනිවිද පරීක්ෂණයක් පවත්වා සත්‍ය හෙළිදරව් කළ යුතුය!