දූෂණය පිටුදැකීම සඳහා සම්මත කරගත් නව දූෂණ විරෝධී පනත ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතිද්දීත්, මෙරට රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය තුළ පාරදෘශ්‍යභාවයට එරෙහිව පවතින ගැඹුරු ප්‍රතිරෝධය යළිත් වරක් කරළියට පැමිණ තිබේ. ඒ, නීත්‍යනුකූලව වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කිරීමට බැඳී සිටින රාජ්‍ය නිලධාරීන් අතුරින් 34,000කට ආසන්න දැවැන්ත පිරිසක් එම නීතිමය වගකීම පැහැර හැර ඇති බව අනාවරණය වීමත් සමඟය.
අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ (CIABOC) ප්‍රධානීන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව (COPF) හමුවට කැඳවූ අවස්ථාවේදී මෙම තොරතුරු අනාවරණය විය.
සංඛ්‍යාලේඛන පිටුපස ඇති සැබෑ යථාර්ථය
වත්කම් ප්‍රකාශ ලබාදීම හුදෙක් පරිපාලනමය ක්‍රියාවලියක් පමණක් නොව, රාජ්‍ය ධනය අයථා ලෙස පරිහරණය කිරීම සහ අල්ලස් ගැනීම් අධීක්ෂණය කරන මූලික පෙරහනයි. එහෙත් 34,000ක් තරම් අතිවිශාල පිරිසක් එම නීතිමය බැඳීම මඟහැර සිටීමෙන් මතු වන්නේ බරපතළ ප්‍රශ්නාවලියකි:
- මෙය පරිපාලනමය දැනුවත්භාවයේ ඌනතාවක් නිසා සිදුවූවක්ද?
- නැතහොත්, තම අයථා වත්කම් හෙළිදරව් වීම වැළැක්වීමට නීතියේ හිඩැස් සොයන සැලසුම් සහගත මඟහැරීමක්ද?
අල්ලස් කොමිසමේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් රංග දිසානායක සඳහන් කළේ මෙම පැහැරහැරීම් සිදු කළ නිලධාරීන් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඔවුන්ගෙන් නීත්‍යනුකූල ප්‍රමාද ගාස්තු සහ දඩ අයකර ගැනීමට කොමිසම සිය මෙහෙයුම් කඩිනම් කර ඇති බවයි.
අරමුදල් ශක්තිමත් වීම සහ වගවීම
නව දූෂණ විරෝධී පනතේ 31 වගන්තිය යටතේ කොමිෂන් සභාව වෙනුවෙන් වෙනම ස්වාධීන අරමුදලක් ස්ථාපිත කර ඇත. නීතිය කඩකරන නිලධාරීන්ගෙන් අයකර ගන්නා දඩ මුදල් මෙම අරමුදලට බැර කිරීමට නියමිත අතර, එම මුදල් ඒකාබද්ධ අරමුදල හා කොමිෂන් සභාවේ මෙහෙයුම් වියදම් සමඟ කළමනාකරණය වන ආකාරය පිළිබඳවද පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවේදී විශේෂ අවධානයක් යොමු විය.
දඩ අයකර ගැනීමෙන් පමණක් මෙම නීතිවිරෝධී ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන් පාලනය කළ හැකිද, නැතහොත් වත්කම් හෙළි නොකිරීම පිටුපස අපරාධමය වරදක් තිබේද යන්න විමර්ශනය කිරීම මෙහි ඊළඟ තීරණාත්මක පියවර විය යුතුය.
දිවයින පුරා දැල එළීම: ප්‍රාදේශීය කාර්යාල 23ක මෙහෙයුම
දූෂණ විමර්ශන මෙතෙක් කොළඹ කේන්ද්‍රගතව පැවතීම හේතුවෙන් ග්‍රාමීය හා ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ දූෂණ විමර්ශනය වීම සීමිත විය. මෙම තත්ත්වයට විසඳුමක් ලෙස:
- කාර්ය මණ්ඩලය 971ක් බඳවා ගැනීම: කොමිසමේ විමර්ශන ශක්තිය ඉහළ නැංවීමට නව කාර්ය මණ්ඩල බඳවා ගැනීම් සැලසුම් කර ඇත.
- ප්‍රාදේශීය කාර්යාල 23ක්: 2026 දෙසැම්බර් 31 වන විට දිවයින පුරා දිස්ත්‍රික් මට්ටමින් කාර්යාල පිහිටුවීම ඉලක්ක කර ඇති අතර, දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරුන් හරහා රජයේ ගොඩනැගිලි පරීක්ෂා කර ඇතැම් ඒවා ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමටත්, ඉතිරිය කුලී පදනම මත ලබාගැනීමටත් පියවර ගෙන තිබේ.
නීතියේ දැලෙන් රිංගා යමින් වත්කම් සඟවන නිලධාරීන්ට එරෙහිව දඩ අය කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන අතර, එම වත්කම්වල මූලාශ්‍ර විමර්ශනය කිරීම ශ්‍රී ලංකාවේ දූෂණ විරෝධී ගමනේ සැබෑ පරීක්ෂණය වනු ඇත.