මෑත කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ සිල්ලර වෙළෙඳ ක්ෂේත්‍රය තුළ හතු පිපෙන්නාක් මෙන් දිවයින පුරා ශීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වූ වෙළෙඳ ජාලයක් ලෙස ‘කසාගල ග්‍රීන් සුපර්’ (Kasagala Green Super) හැඳින්විය හැක. ගිරිඋල්ල, ගම්පොළ, ගනේමුල්ල, නාරම්මල, අතුරුගිරිය, මාතලේ සහ කඩුවෙල වැනි ප්‍රදේශ රැසක ඉතා කෙටි කලක් තුළ අතිවිශාල පිරිවැයක් දරමින් සුපිරි වෙළෙඳසැල් විවෘත කිරීම බොහෝ දෙනෙකුගේ දැඩි අවධානයට මෙන්ම සැකයට ද තුඩු දුන් කරුණක් විය.
කෙසේ වෙතත්, සාමාන්‍ය ව්‍යාපාරික ආකෘතියකට පටහැනිව ගොඩනැඟුණු මෙම දැවැන්ත ව්‍යාප්තිය පිටුපස සැබැවින්ම පැවතියේ කුමක්ද? මෙතරම් ප්‍රාග්ධනයක් ඔවුන් සපයා ගත්තේ කෙසේද?
අඳුරු අතීතය සහ සැකකටයුතු ව්‍යාපාරික පසුබිම
කසාගල ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධානියාගේ ඉතිහාසය පවතින්නේ බෙහෙවින්ම අපැහැදිලි තත්ත්වයකය. කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළ බව ප්‍රකාශ කළද, රාජ්‍ය සේවයේ නිරත වූ සමකාලීනයෙකු හෝ ඒ පිළිබඳ තහවුරු නොකරයි. අනෙක් අතට, සාමාන්‍ය රාජ්‍ය සේවකයෙකුට මෙවැනි දැවැන්ත ව්‍යාපාරික ජාලයක් ක්ෂණිකව බිහිකිරීමට තරම් මූල්‍ය ශක්තියක් ගොඩනඟා ගැනීම කිසිසේත්ම කළ නොහැක්කකි. එසේ නම්, මෙම ආයෝජනයන්ට මුදල් ලැබුණේ කොහෙන්ද?
මෙහිදී මූලිකවම ප්‍රධාන මූල්‍ය ප්‍රවාහයන් දෙකක් ඔස්සේ ප්‍රාග්ධනය පොම්ප වී ඇති බව පෙනී යයි:
- අධික ලාභ පොරොන්දු වී මහජනතාවගෙන් එකතු කරගත් අනවසර තැන්පතු
- දේශපාලන හස්තයන්ගේ කළු සල්ලි සුදු කිරීමේ (Money Laundering) සැලසුම් සහගත මෙහෙයුම්
කෘෂිකර්මය මුවාවෙන් කළ පිරමිඩ ආකෘතියේ මූල්‍ය උගුල
මෙම ව්‍යාපාරික ජාලය කිසිදු අවස්ථාවක වාණිජ බැංකු ණය හෝ නීත්‍යානුකූල මූල්‍ය වෙළෙඳපොළ හරහා ප්‍රාග්ධනය රැස්කරගෙන නොමැත. ඒ වෙනුවට ඔවුන් ක්‍රියාත්මක කළේ ‘කෘෂිකාර්මික වගාවන් සඳහා ආයෝජනය කරන බව’ පවසමින් සාමාන්‍ය ජනතාව නොමඟ යවා 40%ක පමණ අතාත්වික ලාභාංශ පොරොන්දු පිට අතිවිශාල තැන්පතු මුදල් එකතු කරගැනීමේ වංචනික ක්‍රියාවලියකි.
කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රයේ සැබෑ ආයෝජනයකින් මෙවැනි සුපිරි වෙළෙඳ ජාලයක් ගොඩනැගීමට දශක ගණනාවක කාලයක් ගත වේ. එහෙත් මාස කිහිපයක් ඇතුළත දිවයින පුරා දැවැන්ත ශාඛා විවෘත කිරීමෙන්ම පැහැදිලි වන්නේ, ජනතාව තැන්පත් කළ මුදල් කිසිදු සැබෑ වගාවකට නොයොදවා, හුදෙක් ප්‍රදර්ශනාත්මක වෙළෙඳසැල් ජාලයක් නඩත්තු කිරීමට සහ තැන්පත්කරුවන්ගේ ඇස් බැඳීමට පමණක් යොදවා ඇති බවයි.
මහබැංකු අධිපතිවරයාගේ දැඩි අනතුරු ඇඟවීම
වගා ආයෝජන මුවාවෙන් නීතිවිරෝධී ලෙස තැන්පතු ලබාගත් මෙවැනි ආයතන පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකා මහබැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා මීට පෙර දැඩි අනාවරණයක් සිදු කළේය.
මහබැංකු අධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ, කෘෂිකර්මාන්තය සඳහා යැයි පවසමින් මහජනතාවගෙන් මුදල් ලබාගත් මෙවැනි වංචනික ආයතන, එම මුදල් වගාවන් සඳහා නොව සුපිරි වෙළෙඳසැල් ආරම්භ කිරීමට, පුවත්පත් මුද්‍රණය කිරීමට සහ සංචාරක ව්‍යාපාර සඳහා යොදවා ඇති බවයි. තවද, කලාකරුවන්ට විවිධ වරප්‍රසාද සහ මුදල් ලබාදෙමින් සිය ව්‍යාපාර නීත්‍යානුකූල බව පෙන්වීමට උත්සාහ දරා ඇති බවත්, මෙවැනි නීතිවිරෝධී මුදල් තැන්පතු මඟින් ලබාදෙන අරමුදල් භාර නොගෙන සිය ගෞරවය ආරක්ෂා කරගන්නා ලෙසත් මහබැංකු අධිපතිවරයා මෙරට කලාකරුවන්ගෙන් විවෘතව ඉල්ලා සිටියේය.
දේශපාලන කළු සල්ලි සුදු කිරීමේ ‘කැෂ් ඉන්ටෙන්සිව්’ තෝතැන්න
මෙම ව්‍යාපාරික ජාලය පිටුපස ඇති බරපතළම සැකය වන්නේ දේශපාලන කළු සල්ලි ඊට මුසු වී තිබීමයි. නව දූෂණ විරෝධී පනත ක්‍රියාත්මක වීමත් සමඟ තම ආදායම් මාර්ග නිත්‍යානුකූලව ඔප්පු කිරීමට නොහැකිව ලතවූ හිටපු මැති ඇමතිවරුන්ගේ සහ දේශපාලකයින්ගේ අයථා ඉපැයීම් සුදු කරගැනීමට මෙය කදිම තෝතැන්නක් වී ඇති බවට තොරතුරු වාර්තා වේ.
නීතිවිරෝධී වත්කම්, මහජන තැන්පතු සමඟ මිශ්‍ර කර, දෛනිකව විශාල මුදල් හුවමාරු වන (Cash-intensive) සුපිරි වෙළෙඳසැල් ආදායමක් ලෙස පෙන්වා බැංකුගත කිරීම සම්භාව්‍ය මූල්‍ය විශුද්ධිකරණ (Money Laundering) උපක්‍රමයකි. කසාගල සභාපතිවරයා ප්‍රසිද්ධියේ තමන් දේශපාලන පක්ෂ නායකයෙකු බව ප්‍රකාශ කිරීමෙන්ම මෙම සැඟවුණු දේශපාලන අන්තර් සම්බන්ධතා මැනවින් පැහැදිලි වේ.
ලෝක ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී ද මෙවැනි සිදුවීම් දුර්ලභ නොවේ. ඇමරිකාවේ සුප්‍රකට පාතාල නායක අල් කපෝන් (Al Capone) සිය නීතිවිරෝධී ආදායම සුදු කිරීම සඳහා රෙදි සෝදන (Laundromats) ව්‍යාපාර ජාලයක් භාවිත කළ අතර, වර්තමානයේ ඉතාලි මාෆියාව දකුණු යුරෝපයේ කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපෘති සහ සුපිරි වෙළෙඳසැල් හරහා සිය කළු සල්ලි සුදු කරන බව යුරෝපොල් (Europol) වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
නීතියේ අවධානය යොමුවිය යුතු මොහොත
කසාගල ග්‍රීන් සුපර් යනු සැබෑ දේශීය කෘෂිකාර්මික පුනරුදයක් නොව, අහිංසක මහජනතාවගේ මුදල් වංචා කරමින් සහ දේශපාලනඥයින්ගේ අයථා වත්කම් නීත්‍යානුකූල කිරීමේ අරමුණින් ඉදිකළ ප්‍රදර්ශනාත්මක ආවරණයක් පමණක් බව පැහැදිලිය. මෙරට නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන සහ මූල්‍ය බුද්ධි ඒකකය (FIU) මෙම ජාලය පිටුපස සිටින සැබෑ දේශපාලන හස්තයන් සහ මූල්‍ය ප්‍රභවයන් පිළිබඳ විධිමත් පරීක්ෂණයක් කඩිනමින් සිදුකිරීම කාලීන අවශ්‍යතාවකි.